VII SA/Wa 2335/20Obowiązek szczepień dziecka egzekucja administracyjna 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M.A. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2020 r., które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło obowiązku poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty, w tym dotyczące naruszenia przepisów KPA i u.p.e.a., kwestionując wymagalność obowiązku szczepień, podstawę prawną (Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego) oraz brak badania kwalifikacyjnego. Minister Zdrowia w swoim postanowieniu odniósł się do zarzutów, wskazując m.in., że obowiązek szczepień wynika z ustawy, a brak zgody rodzica nie jest przeszkodą w jego egzekwowaniu. Podkreślono, że Komunikat GIS jest aktem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, a nie aktem prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, ale jego moc obowiązująca nie budzi wątpliwości w kontekście wykonania obowiązków prawnych. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że obowiązek szczepień ochronnych wynika bezpośrednio z ustawy, a badanie kwalifikacyjne jest koniecznym elementem poprzedzającym szczepienie. Niestawienie się na badanie kwalifikacyjne przez skarżącą z dzieckiem uniemożliwiło wykonanie szczepienia i nie stanowiło podstawy do uznania obowiązku za niewykonalny. Sąd podkreślił również, że obowiązek szczepień służy ochronie zdrowia publicznego i jest zgodny z Konstytucją RP, w tym z prawem do ochrony zdrowia dzieci.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku szczepień ochronnych, podstawy prawnej egzekucji administracyjnej w tym zakresie, a także relacji między ustawami a komunikatami organów administracji.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie orzekania. Może być mniej relewantne w przypadku zmian legislacyjnych lub nowej linii orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego, ogłaszający Program Szczepień Ochronnych, może stanowić podstawę do nakładania obowiązków na obywateli, skoro nie jest wymieniony w art. 87 Konstytucji RP jako źródło prawa powszechnie obowiązującego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Komunikat GIS nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, jednakże jest aktem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy i może być podstawą do wykonania tych obowiązków. Jego moc obowiązująca w kontekście wykonania obowiązków prawnych nie budzi wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć Komunikat GIS nie jest formalnie źródłem prawa powszechnie obowiązującego, to jest wydawany na podstawie ustawy (art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi) i służy wykonaniu obowiązków nałożonych przez tę ustawę. Jest to dokument techniczny precyzujący sposób wykonania obowiązków prawnych, a jego stosowanie jest dopuszczalne.
Czy obowiązek poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny, jeśli rodzic nie zgłosił dziecka na badanie kwalifikacyjne i szczepienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek jest wymagalny. Niestawienie się na badanie kwalifikacyjne, które jest warunkiem koniecznym do przeprowadzenia szczepienia, jest równoznaczne z odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu i nie stanowi podstawy do uznania obowiązku za niewykonalny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek szczepień obejmuje również obowiązek poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu. Odmowa wzięcia udziału w badaniu kwalifikacyjnym uniemożliwia wykonanie szczepienia i jest w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu. Brak przedstawienia przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach do szczepienia dodatkowo potwierdza zasadność egzekwowania obowiązku.
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia za uchylanie się od obowiązku szczepienia dziecka narusza prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 EKPC) lub prawo do ochrony zdrowia (art. 47 i 68 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nałożenie grzywny nie narusza tych praw. Obowiązek szczepień, mający na celu ochronę zdrowia publicznego, wynika z ustawy i jest konieczny w demokratycznym społeczeństwie. Badanie kwalifikacyjne poprzedzające szczepienie zapewnia uwzględnienie indywidualnych przeciwwskazań zdrowotnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek szczepień, wprowadzony w celu ochrony zdrowia i zwalczania chorób epidemicznych, jest zgodny z art. 8 EKPC i art. 47, 68 Konstytucji RP. Ograniczenia praw jednostki w tym zakresie są dopuszczalne, gdy są konieczne dla ochrony zdrowia publicznego, a mechanizm badania kwalifikacyjnego zapewnia uwzględnienie indywidualnych potrzeb zdrowotnych dziecka. Obowiązek ten realizuje powinności państwa wobec jednostki i społeczeństwa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (45)
Główne
u.z.z.i.c.u.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.u.l. art. 5 § ust. 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.u.l. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.u.l. art. 17 § ust. 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.u.l. art. 17 § ust. 3
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.u.l. art. 17 § ust. 5
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.u.l. art. 17 § ust. 10 pkt 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.u.l. art. 17 § ust. 10 pkt 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.u.l. art. 17 § ust. 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 2 § § 1 pkt 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 13
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 2 § ust. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 5 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 26 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2011 nr 182, poz. 1086 § § 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Dz.U. 2011 nr 182, poz. 1086 § § 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.z.i.c.u.l. art. 19 § ust. 10
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.u.l. art. 4
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.u.l. art. 2 § pkt 26
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 119 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 156 § § 1 pkt 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.p. art. 16
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
u.p.p. art. 15
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
u.z.l.i.l.d. art. 32 § ust. 1-2
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
u.p.i.s. art. 5 § pkt 3
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u.p.i.s. art. 10 § ust. 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u.p.i.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 68 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 68 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 8
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
EKPC art. 8 § ust. 2
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b w zw. z art. 19 ust. 9 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego dziecka jest wymagalny, mimo iż w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających zakwalifikowanie małoletniego dziecka przez lekarza do szczepień, dokumentów potwierdzających wykluczenie przez lekarza przeciwwskazań do zaszczepienia. • Naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych; organ twierdzi, iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. • Naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS, mimo iż dziecko było w trakcie diagnostyki lekarskiej mającej na celu ustalić dopuszczalność szczepienia, zaś tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów z art. 27 § 1 ww. ustawy i tym samym naruszenie art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 ww. ustawy poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy nie podlegał egzekucji administracyjnej. • Naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. […]
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z tzw. klauzuli sumienia. • Niestawienie się na badanie kwalifikacyjne spowodowane niestawieniem się skarżącej z małoletnim dzieckiem na badanie i szczepienie w podmiocie leczniczym. • Po upływie terminu szczepień wynikającego z obowiązującego Programu Szczepień Ochronnych na dany rok obowiązek zaszczepienia dziecka stał się wymagalny.
Skład orzekający
Monika Kramek
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Granatowska
asesor
Grzegorz Rudnicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku szczepień ochronnych, podstawy prawnej egzekucji administracyjnej w tym zakresie, a także relacji między ustawami a komunikatami organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie orzekania. Może być mniej relewantne w przypadku zmian legislacyjnych lub nowej linii orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień ochronnych dzieci i budzi silne emocje związane z prawami rodzicielskimi i zdrowiem publicznym. Argumentacja prawna jest złożona i dotyczy ważnych kwestii konstytucyjnych i administracyjnych.
“Czy rodzic może odmówić szczepienia dziecka? Sąd Administracyjny rozstrzyga spór o obowiązek szczepień i egzekucję administracyjną.”
Dane finansowe
WPS: 520 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.