Orzeczenie · 2026-05-26

VII SA/Wa 2033/23Transkrypcja małżeństwa jednopłciowego ochrona życia prywatnego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-05-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
transkrypcja aktu małżeństwamałżeństwo jednopłcioweprawo rodzinneprawo międzynarodowe prywatneEKPCochrona życia prywatnegoochrona życia rodzinnegozasady porządku prawnegoorzecznictwo ETPCsądy administracyjne

Sprawa dotyczyła wniosku o transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez dwie osoby tej samej płci. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego odmówił transkrypcji, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że polskie prawo nie przewiduje małżeństw jednopłciowych i taka transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP, opierając się na art. 18 Konstytucji RP i art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 18, 30, 32, 47), Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Prawa o aktach stanu cywilnego oraz Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (art. 8 i 14 EKPC). Sąd, odwołując się do najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC), uznał, że odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci narusza prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 EKPC). Sąd podkreślił, że choć wyroki ETPC nie są bezpośrednim źródłem prawa w Polsce, to powinny być uwzględniane przy wykładni przepisów krajowych, zwłaszcza w kontekście art. 91 Konstytucji RP. Sąd stwierdził, że transkrypcja takiego aktu nie jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP i uchylił zaskarżone decyzje, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci w świetle aktualnego orzecznictwa ETPC i NSA.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa, a nie możliwości zawarcia małżeństwa jednopłciowego w Polsce. Zakres skutków prawnych transkrypcji w polskim prawie publicznym i prywatnym pozostaje odrębnym zagadnieniem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci jest zgodna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci nie jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, a jej dokonanie jest zgodne z art. 8 EKPC.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie 'podstawowych zasad porządku prawnego RP', pomijając zasady konstytucyjne dotyczące godności człowieka (art. 30 Konstytucji RP) i zakazu dyskryminacji (art. 32 Konstytucji RP), a także prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego (art. 47 Konstytucji RP). Kluczowe znaczenie miały wyroki ETPC, które stwierdziły naruszenie art. 8 EKPC w podobnych sprawach, wskazując na obowiązek zapewnienia minimum ochrony prawnej związkom osób tej samej płci zawartym za granicą.

Czy odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci narusza prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego wynikające z art. 8 EKPC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa rejestracji małżeństwa w jakiejkolwiek formie i niezapewnienie ram prawnych dla jego uznania pozostawia pary tej samej płci w próżni prawnej, naruszając tym samym art. 8 EKPC.

Uzasadnienie

Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawach przeciwko Polsce stwierdził naruszenie art. 8 EKPC w przypadkach odmowy transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci. Trybunał uznał, że polskie władze nie zapewniły skarżącym podstawowych potrzeb uznania i ochrony ich związku, co skutkowało naruszeniem ich prawa do życia prywatnego i rodzinnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w G. w przedmiocie transkrypcji aktu małżeństwa.

Przepisy (14)

Główne

p.a.s.c. art. 107 § pkt 3

Prawo o aktach stanu cywilnego

Odmowa dokonania transkrypcji, jeżeli transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd uznał, że transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci nie jest sprzeczna z tymi zasadami, uwzględniając orzecznictwo ETPC i zasady konstytucyjne.

EKPC art. 8

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Sąd uznał, że odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci narusza to prawo.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję organu pierwszej instancji i decyzję organu odwoławczego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny. Sąd nie rozstrzygnął ostatecznie, czy przepis ten definiuje małżeństwo wyłącznie w ten sposób, ale wskazał na potrzebę uwzględnienia innych zasad konstytucyjnych.

Konstytucja RP art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Poszanowanie i ochrona przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka. Sąd wskazał na potrzebę uwzględnienia tej zasady przy rekonstrukcji podstawowych zasad porządku prawnego RP.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada niedyskryminacji. Sąd wskazał na potrzebę uwzględnienia tej zasady przy rekonstrukcji podstawowych zasad porządku prawnego RP.

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego. Sąd wskazał na potrzebę uwzględnienia tej zasady przy rekonstrukcji podstawowych zasad porządku prawnego RP.

p.a.s.c. art. 107 § pkt 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego

Odmowa transkrypcji, gdy dokument potwierdza zdarzenie inne niż urodzenie, małżeństwo lub zgon. Sąd uznał, że ocena zdarzenia powinna być dokonywana według prawa kraju sporządzenia dokumentu i uwzględniać EKPC.

k.r.o. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Regulacje dotyczące zawierania małżeństwa. Sąd nie rozstrzygnął ostatecznie, czy przepis ten definiuje małżeństwo wyłącznie jako związek kobiety i mężczyzny, ale wskazał na potrzebę uwzględnienia innych zasad konstytucyjnych.

p.p.m. art. 7

Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe

Stosowanie prawa obcego. Sąd odwołał się do rozumienia klauzuli porządku publicznego w kontekście tego przepisu.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 272 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wznowienia postępowania na skutek rozstrzygnięcia organu międzynarodowego (np. ETPC).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci narusza prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 EKPC). • Polskie prawo powinno być interpretowane z uwzględnieniem zasad konstytucyjnych dotyczących godności człowieka i zakazu dyskryminacji (art. 30, 32 Konstytucji RP). • Wyroki ETPC w sprawach przeciwko Polsce stanowią podstawę do 'uprzedniego stosowania' EKPC przez sądy krajowe.

Odrzucone argumenty

Transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP, opartymi na art. 18 Konstytucji RP i art. 1 § 1 k.r.o.

Godne uwagi sformułowania

pozostawiły skarżących w próżni prawnej i nie zaspokoiły podstawowych potrzeb uznania i ochrony par osób tej samej płci pozostających w stabilnym i oddanym związku • konieczna jest rewizja dotychczasowego sposobu wykładni i stosowania art. 107 pkt 3 p.a.s.c. • transkrypcja zagranicznego dokumentu stanu cywilnego stwierdzającego zawarcie małżeństwa przez osoby tej samej płci nie jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Michał Podsiadło

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Granatowska

sędzia

Nina Beczek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci w świetle aktualnego orzecznictwa ETPC i NSA."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa, a nie możliwości zawarcia małżeństwa jednopłciowego w Polsce. Zakres skutków prawnych transkrypcji w polskim prawie publicznym i prywatnym pozostaje odrębnym zagadnieniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami osób LGBT+ i ich uznaniem prawnym w Polsce, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.

“Sąd Administracyjny: Odmowa rejestracji małżeństwa jednopłciowego narusza prawo do życia prywatnego i rodzinnego!”

Dane finansowe

WPS: 597 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst