Orzeczenie · 2016-02-25

VII PA 342/15

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2016-02-25
SAOSPracyindywidualne prawo pracyWysokaokręgowy
umowa o pracęumowa zleceniestosunek pracypodporządkowaniekierownictwo pracodawcyczas pracymiejsce pracykodeks pracy

Sprawa dotyczyła pracownika, który przez okres od kwietnia 2011 do sierpnia 2013 roku zawarł z pozwaną spółką siedem umów nazwanych umowami zlecenia, choć powód domagał się ustalenia istnienia stosunku pracy. Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia, X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, ustalił, że pomiędzy stronami istniał stosunek pracy na podstawie umowy o pracę, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz nakazując pobranie nieuiszczonej opłaty od pozwu. Ustalenia faktyczne wykazały, że powód wykonywał pracę w sposób podporządkowany pracodawcy, pod jego kierownictwem, w wyznaczonym miejscu i czasie, co jest charakterystyczne dla umowy o pracę, a nie umowy cywilnoprawnej. Mimo nazwy umowy, sąd uznał, że sposób jej wykonywania – stałe godziny pracy (8:00-16:00), kontrola przybycia i wyjścia, konieczność odrabiania nieobecności, wykonywanie poleceń przełożonych, ingerencja w sposób wykonywania zadań, a także brak możliwości odmowy wykonania zadań – wskazywał na stosunek pracy. Sąd Rejonowy nie dał wiary zeznaniom świadka D. K. w zakresie wynagradzania za nadgodziny, prawa odmowy wykonywania zadań oraz możliwości wykonywania pracy zdalnie, uznając je za sprzeczne z innymi dowodami. Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu pracy (art. 22 § 1 kp) oraz utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, podkreślając, że zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę umowy. Pozwana spółka wniosła apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu błędne zastosowanie art. 22 § 1, § 1 1 i § 1 2 k.p. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił apelację, w pełni aprobując ustalenia faktyczne i wywody prawne Sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że nazwa umowy nie ma znaczenia, a decydujące są faktyczne warunki wykonywania pracy, takie jak podporządkowanie pracodawcy, stałe miejsce i czas pracy, oraz kierownictwo. Sąd Okręgowy odniósł się również do kwestii podporządkowania, wskazując, że jest to kluczowa cecha stosunku pracy, odróżniająca go od umów cywilnoprawnych, a polskie prawo pracy, doktryna i orzecznictwo jednoznacznie przypisują mu naczelne miejsce przy ocenie charakteru stosunku prawnego. Sąd uznał, że powód był zobligowany do wykonywania bieżących poleceń przełożonych, a jego praca nie różniła się niczym od pracy osób zatrudnionych na tym samym stanowisku na podstawie umowy o pracę. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną i oddalił ją, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda koszty zastępstwa procesowego za drugą instancję.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie istnienia stosunku pracy w przypadkach, gdy strony zawarły umowę nazwaną umową zlecenia, ale faktyczne warunki jej wykonywania wskazują na cechy umowy o pracę (podporządkowanie, kierownictwo, stałe miejsce i czas pracy).

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów Kodeksu pracy w kontekście umów cywilnoprawnych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy umowa nazwana umową zlecenia, która w praktyce wykazuje cechy podporządkowania pracownika pracodawcy, stałego miejsca i czasu pracy oraz kierownictwa pracodawcy, powinna zostać zakwalifikowana jako umowa o pracę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa nazwana umową zlecenia, która w praktyce wykazuje cechy podporządkowania pracownika pracodawcy, stałego miejsca i czasu pracy oraz kierownictwa pracodawcy, powinna zostać zakwalifikowana jako umowa o pracę, niezależnie od jej nazwy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decydujące są faktyczne warunki wykonywania pracy, a nie nazwa umowy. W tym przypadku istniały cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, takie jak podporządkowanie, stałe godziny pracy, kontrola przełożonych, konieczność odrabiania nieobecności, wykonywanie poleceń oraz ingerencja w sposób wykonywania zadań. Te elementy wykluczają kwalifikację umowy jako cywilnoprawnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
W. J.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjnaspółkapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p. art. 22 § § 1

Kodeks pracy

Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

k.p. art. 22 § § 1 1

Kodeks pracy

Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.

k.p. art. 22 § § 1 2

Kodeks pracy

Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy wskazanych w § 1.

Pomocnicze

k.c. art. 300

Kodeks cywilny

Do stosunków pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące czynności prawnych.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia tę wolę w sposób dostateczny.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sąd może włożyć na stronę obowiązek zwrotu części lub całości kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktyczne wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy. • Stałe godziny pracy i miejsce wykonywania pracy. • Konieczność uzyskania zgody na opuszczenie miejsca pracy i odrabiania nieobecności. • Wykonywanie poleceń przełożonych i ingerencja w sposób wykonywania zadań. • Brak możliwości odmowy wykonania zadań. • Rozliczanie z przepracowanych godzin, a nie z rezultatów pracy. • Podobieństwo wykonywanych czynności do czynności pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. • Naruszenie art. 22 § 1, § 1 1 i § 1 2 k.p. przez błędne zastosowanie i uznanie, że istniał stosunek pracy.

Odrzucone argumenty

Nazwa umowy (zlecenie) przesądza o jej charakterze cywilnoprawnym. • Powód miał możliwość wykonywania pracy zdalnie. • Powód miał prawo odmówić wykonania zadań. • Powód otrzymywał wynagrodzenie za nadgodziny. • Podporządkowanie i kierownictwo nie są wyłącznymi cechami stosunku pracy.

Godne uwagi sformułowania

Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. • Stosunek pracy jest stosunkiem zobowiązaniowym. W stosunku tym pracownik jest zobowiązany do świadczenia pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy w sposób podporządkowany kierowniczej roli pracodawcy. • Nazwa umowy nie ma znaczenia, jeżeli nawiązany stosunek pracy ma cechy wskazane w art. 22 § 1 kp. • Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu ww. warunków wykonywania pracy. • Stosunek pracy wyróżnia się koniecznością osobistego wykonywania pracy, podporządkowaniem pracownika pracodawcy, stałym wykonywaniem pracy na rzecz pracodawcy na jego ryzyko oraz odpłatnością pracy. • Podporządkowanie to niewątpliwie jedna z kluczowych cech charakterystycznych stosunku pracy, wyróżniająca go od innych stosunków prawnych pokrewnych oraz określająca w sposób istotny sytuację pracownika.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie istnienia stosunku pracy w przypadkach, gdy strony zawarły umowę nazwaną umową zlecenia, ale faktyczne warunki jej wykonywania wskazują na cechy umowy o pracę (podporządkowanie, kierownictwo, stałe miejsce i czas pracy)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów Kodeksu pracy w kontekście umów cywilnoprawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak sądy analizują faktyczne warunki pracy, a nie tylko nazwy umów, co jest kluczowe dla wielu pracowników i pracodawców. Pokazuje praktyczne zastosowanie prawa pracy w kontekście umów cywilnoprawnych.

Umowa zlecenie czy umowa o pracę? Sąd rozstrzyga, co liczy się naprawdę: nazwa czy faktyczna praca.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 60 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst