VII P 808/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka I. F., emerytka kolejowa i rencistka rodzinna po zmarłym mężu, wniosła o ustalenie prawa do ulgowych przejazdów kolejami od 01.01.2011 r. do dnia zamknięcia rozprawy oraz o zasądzenie 2.000 zł odszkodowania za straty wynikłe z odmowy przyznania tego prawa przez pozwanego przewoźnika. Pozwany (...) S.A. wniósł o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, że powódka była uprawniona do ulgowych przejazdów jako emerytka kolejowa przed wejściem w życie Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy z 2003 r. oraz Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy z 2003 r. Sąd uznał, że przejście powódki na rentę rodzinną po mężu nie pozbawiło jej nabytego prawa do ulgowych przejazdów, interpretując przepisy układów zbiorowych i późniejszych porozumień (z 2011 i 2012 r.) w sposób korzystny dla powódki. Podkreślono, że prawo do ulgowych przejazdów przysługuje również rencistom rodzinnym, jeśli byli uprawnieni do takich świadczeń przed 01.01.2003 r. Sąd, opierając się na art. 189 k.p.c., ustalił prawo powódki do ulgowych przejazdów, uznając jej interes prawny w usunięciu niepewności prawnej. W zakresie odszkodowania, sąd zasądził kwotę odpowiadającą różnicy między ceną zakupionych biletów a ceną biletu ulgowego, uznając udokumentowane koszty za szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., znosząc je z uwagi na wygraną powódki co do zasady.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uprawnień do ulgowych przejazdów kolejowych dla emerytów i rencistów, zwłaszcza w kontekście zmiany rodzaju pobieranego świadczenia (renta rodzinna). Uzasadnienie interesu prawnego w ustaleniu stosunku prawnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów wewnętrznych przewoźnika kolejowego oraz konkretnych dat wejścia w życie układów zbiorowych pracy. Może mieć ograniczoną wartość dla innych branż.
Zagadnienia prawne (3)
Czy emeryt kolejowy, który po śmierci małżonka pobiera rentę rodzinną, zachowuje prawo do ulgowych przejazdów kolejami, jeśli prawo to nabył przed wejściem w życie przepisów regulujących te świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do ulgowych przejazdów kolejami przysługuje również rencistom rodzinnym, którzy nabyli to uprawnienie jako emeryci kolejowi przed datą wejścia w życie przepisów regulujących te świadczenia, a zmiana statusu świadczenia (z emerytury na rentę rodzinną) nie powoduje utraty nabytego prawa.
Uzasadnienie
Sąd zinterpretował przepisy układów zbiorowych pracy i porozumień kolejowych, wskazując, że kluczowe jest nabycie uprawnienia do ulgowych przejazdów przed 01.01.2003 r. Zmiana źródła świadczenia (z emerytury na rentę rodzinną) nie usuwa nabytego prawnie uprawnienia, jeśli pierwotne przesłanki zostały spełnione.
Czy pracownik pozbawiony prawa do ulgowych przejazdów kolejami ma interes prawny w ustaleniu tego prawa na przyszłość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik ma interes prawny w ustaleniu prawa do ulgowych przejazdów, gdy został pozbawiony skutecznej ochrony swoich praw, co pozwala na usunięcie niepewności prawnej i uniknięcie konieczności wielokrotnego wszczynania postępowań.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (I PKN 959/00), wskazując, że niepewność prawna może być usunięta poprzez ustalenie prawa, nawet jeśli istnieją roszczenia o świadczenie, aby pracownik nie musiał wielokrotnie dochodzić swoich praw.
Czy pracownik, któremu odmówiono przyznania ulgowych przejazdów, może dochodzić odszkodowania za poniesione koszty biletów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik może dochodzić odszkodowania za poniesione koszty biletów, które poniósł w okresie, gdy był pozbawiony prawa do ulgowych przejazdów, jako szkodę rzeczywistą (damnum emergens).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że szkoda obejmuje różnicę między poniesionymi kosztami zakupu biletów a kwotą, którą musiałby zapłacić, korzystając z przysługujących mu ulg. Sąd oparł się na złożonych biletach jako dowodach i zeznaniach powódki, uznając, że brak imienności biletów nie wyklucza poniesienia kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. F. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie stosunku prawnego jest uzasadnione, gdy powódka ma interes prawny, albowiem została pozbawiona skutecznej ochrony swoich praw.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (damnum emergens i lucrum cesans).
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach procesu w części oddalającej powództwo, z uwagi na wygraną powódki co do zasady.
k.p.c. art. 477 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia.
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolei i ich rodzin
Regulowała uprawnienia do ulgowych przejazdów.
Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla pracowników Spółki (...) S.A. art. § 66
Emeryci i renciści oraz członkowie ich rodzin, uprawnieni do ulgowych przejazdów przed wejściem w życie układu, zachowują prawo do ulgowych świadczeń.
Ponadzakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla (...) zatrudnionych przez (...) Zrzeszonych w Związku (...) art. § 86 ust. 1
Emeryci i renciści oraz członkowie ich rodzin, uprawnieni do ulgowych przejazdów przed wejściem w życie układu, zachowują prawo do ulgowych świadczeń.
Porozumienie w sprawie uprawnień do ulgowych przejazdów pracowników, emerytów i rencistów oraz osób pobierających kolejowe świadczenie przedemerytalne art. § 2 załącznika nr 3
Pracodawca wykupuje uprawnienia do ulgowych przejazdów dla rencistów rodzinnych po emerytach kolejowych oraz emerytów i rencistów uprawnionych przed 01.01.2003 r.
Porozumienie w sprawie usług transportowych dla pracowników, emerytów i rencistów oraz osób pobierających kolejowe świadczenia przedemerytalne art. § 4
Emeryci kolejowi, renciści kolejowi, renciści rodzinni, którzy byli uprawnieni do ulgowych przejazdów przed 01.01.2003 r., zachowują te uprawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie prawa do ulgowych przejazdów jako emeryt kolejowy przed wejściem w życie przepisów regulujących te świadczenia. • Prawo do ulgowych przejazdów nie wygasa wraz ze zmianą statusu świadczenia z emerytury na rentę rodzinną. • Istnienie interesu prawnego w ustaleniu prawa do ulgowych przejazdów w celu usunięcia niepewności prawnej. • Szkoda rzeczywista w postaci poniesionych kosztów zakupu biletów, które mogły być niższe przy korzystaniu z ulg.
Odrzucone argumenty
Stanowisko pozwanego, że prawo do ulgowych przejazdów nie przysługuje rencistom rodzinnym, którzy nabyli uprawnienia po wejściu w życie przepisów.
Godne uwagi sformułowania
niepewność prawna może być (niezależnie od roszczeń o świadczenie) usunięta pomiędzy stronami, w taki sposób, aby pracownik nie musiał (jak w powyższym przypadku) co jakiś czas ponownie wszczynać procesy sądowe. • szkoda nie jest pojęciem, którego normatywną definicję zawiera wymieniony wyżej przepis, a jest to pojęcie w istocie o charakterze doktrynalnym. • według dominującego w piśmiennictwie poglądu (przy braku normatywnej definicji samego pojęcia), szkodą w znaczeniu prawnym jest tylko taki uszczerbek w majątku poszkodowanego, którego doznał on wbrew swojej woli.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień do ulgowych przejazdów kolejowych dla emerytów i rencistów, zwłaszcza w kontekście zmiany rodzaju pobieranego świadczenia (renta rodzinna). Uzasadnienie interesu prawnego w ustaleniu stosunku prawnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów wewnętrznych przewoźnika kolejowego oraz konkretnych dat wejścia w życie układów zbiorowych pracy. Może mieć ograniczoną wartość dla innych branż.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do ulgowych przejazdów, które może być niejasne dla wielu emerytów i rencistów, zwłaszcza po zmianie ich sytuacji rodzinnej. Wyjaśnienie tych kwestii ma praktyczne znaczenie.
“Emerycie kolejowy, czy po śmierci męża nadal przysługują Ci ulgowe przejazdy? Sąd wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 2000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.