VII P 622/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka H. S., funkcjonariuszka Służby Więziennej, wystąpiła z powództwem o ustalenie prawa do urlopu rodzicielskiego nad dwójką dzieci, które wraz z mężem przysposobiła. Dzieci urodziły się w latach (...), a wobec jednego z nich orzeczono odroczenie obowiązku szkolnego. Pozwany Skarb Państwa – Dyrektor A. Ś. w B. udzielił powódce urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze 20 tygodni, ale odmówił przyznania urlopu rodzicielskiego, wskazując, że dzieci ukończyły już 6 lat, a zgodnie z art. 182 1c § 1 k.p., urlop rodzicielski przysługuje nie później niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił powództwo, uznając je za niezasadne. Sąd podkreślił, że choć funkcjonariusz Służby Więziennej nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, to na mocy art. 165 ustawy o Służbie Więziennej, przysługują mu szczególne uprawnienia związane z rodzicielstwem określone w Kodeksie pracy. Sąd uznał, że powódka posiadała interes prawny w ustaleniu, jednakże przepisy Kodeksu pracy, w tym art. 182 1c § 1 k.p. stosowany do urlopu rodzicielskiego na podstawie art. 183 § 5 k.p., jasno wskazują na ograniczenie wiekowe do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Sąd uznał, że argumenty powódki, choć słuszne z punktu widzenia społecznego, stanowią jedynie postulat legislacyjny. W konsekwencji, wobec faktu, że dzieci ukończyły 6 lat, odmówiono przyznania urlopu rodzicielskiego. Sąd odstąpił od obciążenia powódki kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę jej głębokie przekonanie o słuszności roszczenia, potencjalne utwierdzenie w tym przez niejednoznaczną opinię PIP, a przede wszystkim godną aprobaty postawę życiową polegającą na przysposobieniu dwójki dzieci.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących urlopu rodzicielskiego dla rodziców adopcyjnych, w szczególności ograniczenia wiekowego dziecka.
Dotyczy funkcjonariuszy Służby Więziennej, ale zasady interpretacji przepisów Kodeksu pracy mają szersze zastosowanie. Ograniczenie wiekowe dziecka jest kluczowe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje prawo do urlopu rodzicielskiego nad przysposobionymi dziećmi, które ukończyły 6 rok życia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, urlop rodzicielski przysługuje nie później niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia, zgodnie z art. 182 1c § 1 k.p. stosowanym do rodziców adopcyjnych na mocy art. 183 § 5 k.p.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo iż powódka jest funkcjonariuszem Służby Więziennej, do jej uprawnień rodzicielskich stosuje się przepisy Kodeksu pracy. Kluczowy jest przepis art. 182 1c § 1 k.p., który ogranicza udzielanie urlopu rodzicielskiego do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. To ograniczenie dotyczy również rodziców adopcyjnych na mocy art. 183 § 5 k.p.
Czy powódka posiada interes prawny w ustaleniu prawa do urlopu rodzicielskiego?
Odpowiedź sądu
Tak, powódka posiadała interes prawny w ustaleniu, z uwagi na niepewność co do stanu prawnego przysługującego jej urlopu rodzicielskiego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. wyrok SN z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 33/09), zgodnie z którym interes prawny zachodzi, gdy uprawomocnienie się wyroku ustalającego zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, definitywnie kończąc spór lub zapobiegając jego powstaniu. W przypadku niepewności co do przysługującego urlopu, taki interes istnieje.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa – Dyrektor A. Ś. w B. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p. art. 182 1c § § 1
Kodeks pracy
Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo w częściach nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia.
k.p. art. 183 § § 5
Kodeks pracy
Do urlopu rodzicielskiego z tytułu przysposobienia stosuje się odpowiednio przepisy m.in. art. 182 1c k.p.
Pomocnicze
k.p. art. 183 § § 4
Kodeks pracy
Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, ma prawo do urlopu rodzicielskiego, przysługującego po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze do 34 tygodni.
u.s.w. art. 165
Ustawa o Służbie Więziennej
Funkcjonariuszowi przysługują szczególne uprawnienia związane z rodzicielstwem określone w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem art. 186 7, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Urlop rodzicielski przysługuje do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat, zgodnie z art. 182 1c § 1 k.p. • Przepis art. 183 § 5 k.p. stosuje art. 182 1c k.p. również do urlopu rodzicielskiego z tytułu przysposobienia.
Odrzucone argumenty
Powódce przysługuje urlop rodzicielski po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze do 34 tygodni, bez ograniczeń wiekowych dziecka adopcyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Funkcjonariusz Służby Więziennej nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, co oznacza, że normy zawarte w tym akcie nie znajdują zasadniczo (...) zastosowania w przypadku zgłaszanych przez niego roszczeń. • Urlop rodzicielski jest uprawnieniem pracowniczym (...) które związane jest z pełnieniem funkcji rodzicielskich. • Argumenty przedstawione przez powódkę dotyczące ustalenia prawa do urlopu rodzicielskiego rodzicom dzieci przysposobionych bez ograniczeń wiekowych dzieci nie są pozbawione racji ze społecznego punktu widzenia. Jednakże w świetle obowiązujących przepisów mogą być potraktowane jedynie jako postulat legislacyjny do ustawodawcy. • Całkowicie bez znaczenia dla Sądu pozostaje opinia Państwowej Inspekcji Pracy, która nie ma jakiegokolwiek wiążącego wpływu na rozstrzygnięcie i nie stanowi dowodu.
Skład orzekający
Iwona Wiśniewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących urlopu rodzicielskiego dla rodziców adopcyjnych, w szczególności ograniczenia wiekowego dziecka."
Ograniczenia: Dotyczy funkcjonariuszy Służby Więziennej, ale zasady interpretacji przepisów Kodeksu pracy mają szersze zastosowanie. Ograniczenie wiekowe dziecka jest kluczowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw rodzicielskich, jakim jest urlop rodzicielski dla rodziców adopcyjnych, a także pokazuje konflikt między społecznym oczekiwaniem a literalnym brzmieniem przepisów prawa.
“Czy rodzice adopcyjni mogą stracić prawo do urlopu rodzicielskiego, gdy dziecko skończy 6 lat? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.