VII GC 110/23Uchylenie decyzji podatkowej bledy proceduralne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, spółka cywilna T. M., R. M. Sp. j. w S., pozwała Powiat (...) – Powiatowy Zarząd Dróg w K. o zapłatę 364.408 zł z odsetkami, tytułem uzupełnienia wynagrodzenia ryczałtowego za roboty drogowe. Jako podstawę żądania wskazała art. 632 § 2 KC lub art. 357¹ KC, argumentując, że wybuch wojny na Ukrainie i pandemia COVID-19 spowodowały nieprzewidziany i drastyczny wzrost kosztów materiałów budowlanych i usług, co groziło jej rażącą stratą. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, podkreślając zasadę niezmienności umów w zamówieniach publicznych i twierdząc, że wzrost cen nie był nieprzewidywalny. W trakcie postępowania pozwany uznał powództwo do kwoty 299.505 zł. Sąd, opierając się na opinii biegłego z zakresu budownictwa, ustalił, że nastąpił nadzwyczajny wzrost cen materiałów i usług budowlanych w latach 2021-2022, niemożliwy do przewidzenia w dacie złożenia oferty, a powód poniósł stratę w wysokości 1.292.672,06 zł brutto. Sąd uznał, że zastosowanie znajduje art. 632 § 2 KC, który pozwala na podwyższenie wynagrodzenia ryczałtowego, gdy wykonanie umowy grozi rażącą stratą wskutek zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest przywrócenie ekwiwalentności świadczeń i uchronienie jednej ze stron od rażącej straty, a skutki nieprzewidzianej zmiany stosunków powinny rozłożyć się na obie strony umowy. W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 364.408 zł z odsetkami ustawowymi, a także zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie roszczeń wykonawców o podwyższenie wynagrodzenia ryczałtowego w umowach o roboty budowlane w przypadku nieprzewidzianych, drastycznych zmian stosunków gospodarczych (np. wojna, pandemia).
Dotyczy umów o roboty budowlane, gdzie zastosowanie znajduje art. 632 § 2 KC. Wymaga wykazania nieprzewidywalności zmiany stosunków i groźby rażącej straty.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wzrost cen materiałów budowlanych i usług, spowodowany pandemią COVID-19 i wybuchem wojny na Ukrainie, stanowi podstawę do podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego na podstawie art. 632 § 2 KC lub art. 357¹ KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wzrost cen spowodowany pandemią i wojną na Ukrainie stanowił zmianę stosunków, której nie można było przewidzieć, uzasadniającą podwyższenie wynagrodzenia ryczałtowego na podstawie art. 632 § 2 KC, aby zapobiec rażącej stracie wykonawcy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego, który potwierdził nadzwyczajny wzrost cen materiałów i usług budowlanych w latach 2021-2022, niemożliwy do przewidzenia w dacie złożenia oferty. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, sąd uznał, że art. 632 § 2 KC znajduje zastosowanie do umów o roboty budowlane i ma na celu przywrócenie ekwiwalentności świadczeń, gdy wykonanie umowy grozi rażącą stratą wskutek nieprzewidywalnej zmiany stosunków.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. M., R. M. Sp. j. | spółka | powód |
| Powiat (...) – Powiatowy Zarząd Dróg w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 632 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis ten znajduje zastosowanie w drodze analogii do umów o roboty budowlane i pozwala na podwyższenie wynagrodzenia ryczałtowego, gdy wskutek zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć, wykonanie umowy grozi przyjmującemu zamówienie rażącą stratą. Celem jest przywrócenie ekwiwalentności świadczeń.
Pomocnicze
k.c. art. 357 § 1
Kodeks cywilny
Ogólniejsza norma dotycząca nadzwyczajnej zmiany stosunków, która może uzasadniać zmianę umowy lub jej rozwiązanie.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Drastyczny wzrost cen materiałów budowlanych i usług po wybuchu wojny na Ukrainie i pandemii COVID-19. • Nieprzewidywalność tych zdarzeń w momencie zawierania umowy. • Groźba rażącej straty dla wykonawcy. • Zastosowanie art. 632 § 2 KC do umów o roboty budowlane. • Konieczność przywrócenia ekwiwalentności świadczeń.
Odrzucone argumenty
Zasada niezmienności umów w zamówieniach publicznych. • Wzrost cen nie był całkowicie nieprzewidywalny dla profesjonalnych uczestników obrotu. • Umowa zawarta po zawyżonych stawkach w 2019 roku. • Konieczność rozłożenia straty na obie strony umowy.
Godne uwagi sformułowania
Wojna na Ukrainie oraz wywołane nią skutki gospodarcze stanowią nieprzewidywalną okoliczność, skutkującą zmianą stosunków między Stronami. • Rażąca strata nie musi skutkować groźbą upadłości wykonawcy, ani prowadzić do zachwiania jego kondycji finansowej. • Za nadzwyczajną zmianę stosunków należy zatem uznać taką, która niweczy kalkulację dokonywaną przez wykonawcę z uwzględnieniem zwykłego ryzyka kontraktowego. • Przepis art. 632 § 2 k.c. stanowi lex specialis w stosunku do ogólniejszej normy wyrażonej w art. 357 1 k.c. • Każda umowa jest bowiem zawierana w określonych okolicznościach, które powinny być przez racjonalne strony brane pod uwagę, ale jednocześnie założeniem prawa zobowiązań jest ekwiwalentność świadczeń przy umowach wzajemnych. • Jakkolwiek pozwany zawarł umowę ryczałtową, na mocy której mogła domagać się wykonania zadania za umówioną kwotę, to nie może być tak, że wykonawca ponosi całe ryzyko nieprzewidzianej zmiany stosunków, ale jej skutki muszą w pewnym stopniu rozłożyć się na obie strony umowy.
Skład orzekający
Michał Derela
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie roszczeń wykonawców o podwyższenie wynagrodzenia ryczałtowego w umowach o roboty budowlane w przypadku nieprzewidzianych, drastycznych zmian stosunków gospodarczych (np. wojna, pandemia)."
Ograniczenia: Dotyczy umów o roboty budowlane, gdzie zastosowanie znajduje art. 632 § 2 KC. Wymaga wykazania nieprzewidywalności zmiany stosunków i groźby rażącej straty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak nieprzewidziane wydarzenia globalne (wojna, pandemia) wpływają na umowy budowlane i jak prawo stara się łagodzić ich skutki dla wykonawców, co jest aktualnym i ważnym tematem dla branży.
“Wykonawca wygrał sprawę o dodatkowe miliony po wybuchu wojny. Jak pandemia i konflikt wpłynęły na ceny budowy?”
Dane finansowe
WPS: 364 408 PLN
wynagrodzenie: 364 408 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.