VII AGA 461/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie, w sprawie z powództwa M. K. przeciwko (...) Bank S.A. o zobowiązanie do złożenia oświadczeń i dokumentów, na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, postanowił zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z pytaniami prawnymi. Kluczowe wątpliwości sądu dotyczą statusu sądu powszechnego ostatniej instancji, w którego składzie zasiadł sędzia "dubler" – osoba nieprawidłowo wyznaczona do rozpoznania sprawy w miejsce sędziego wylosowanego, będąca jednocześnie organem administracyjnym sądu (Przewodniczącym Wydziału). Sąd bada, czy taki skład, ukształtowany na podstawie decyzji naruszających prawo krajowe dotyczące przydziału spraw, zapewnia niezawisłość, bezstronność i skuteczną ochronę prawną zgodnie z art. 2 i 19 ust. 1 TUE oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych. Pytania prawne dotyczą również sytuacji, w której sąd krajowy, w celu realizacji prawa UE, może pominąć orzeczenie wydane przez "sędziego-dublera" w warunkach rażącego naruszenia prawa krajowego. Sąd Apelacyjny podkreśla, że postanowienie z 11 kwietnia 2025 r. o umorzeniu postępowania, wydane z udziałem "sędziego-dublera", mogło uniemożliwić TSUE udzielenie odpowiedzi na wcześniej zadane pytania prejudycjalne (sprawa C-124/25). Sąd analizuje szczegółowo naruszenia prawa krajowego związane z przydziałem spraw, zmianą składu sądu, zastępstwem sędziów oraz brakiem skutecznych środków odwoławczych, wskazując na potencjalne naruszenie zasady państwa prawnego i prawa do rzetelnego procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwestie związane z niezawisłością sądów, prawidłowością przydziału spraw, statusem sędziów "dublerów" oraz ich wpływem na postępowanie sądowe w świetle prawa Unii Europejskiej.
Orzeczenie TSUE będzie miało kluczowe znaczenie dla dalszego stosowania tego orzeczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd powszechny ostatniej instancji, w którego składzie zasiadł jednoosobowo sędzia "dubler", nieprawidłowo wyznaczony do rozpoznania sprawy w miejsce sędziego uprzednio wylosowanego, będący jednocześnie organem administracyjnym sądu, na podstawie zespołu decyzji pisemnych i faktycznych podjętych z rażącym naruszeniem przepisów prawa krajowego, zapewniający skuteczną ochronę prawną, jest sądem niezawisłym i bezstronnym w świetle prawa UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny w Warszawie uważa, że opisane działania "sędziego-dublera" naruszają prawo UE i mogą prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej RP.
Uzasadnienie
Sąd analizuje orzecznictwo TSUE i ETPCz dotyczące niezawisłości i bezstronności sądu, zasady państwa prawnego oraz wymogu sądu ustanowionego ustawą. Wskazuje na rażące naruszenia prawa krajowego przy przydziale spraw i zmianie składu sądu, które mogą podważać obiektywizm i prowadzić do uzasadnionych wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sądu.
Czy sąd powszechny ostatniej instancji, w celu realizacji podstawowych zasad prawa UE i zasady pierwszeństwa prawa Unii, może pominąć prawomocne orzeczenie wydane przez "sędziego-dublera" w warunkach opisanych w punktach 1-6?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny w Warszawie uważa, że jest to jedyna instytucja, którą może zastosować w celu realizacji prawa i zasad UE oraz interesu publicznego i prywatnego.
Uzasadnienie
W przypadku negatywnej odpowiedzi TSUE na pierwsze pytanie, sąd rozważa, czy może pominąć orzeczenie wydane przez "sędziego-dublera", powołując się na orzecznictwo TSUE dotyczące sytuacji, gdy wyrok został uchylony w postępowaniu nadzwyczajnym lub gdy sąd nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank S.A. | spółka | pozwana |
Przepisy (16)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TUE art. 2
Traktat o Unii Europejskiej
TUE art. 19 § 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Karta art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 47a
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 47b
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 55 § § 4
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Pomocnicze
Karta art. 51
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
dyrektywa nr 86/653/EWG art. 12
Dyrektywa Rady 86/653/EWG
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 203
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 761 5
Kodeks cywilny
ustawa z 20 grudnia 2019 r. art. 8
Ustawa z 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p. art. 229
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów prawa krajowego dotyczących przydziału spraw i składu sądu przez "sędziego-dublera". • Potencjalne naruszenie zasady niezawisłości i bezstronności sądu oraz prawa do skutecznej ochrony prawnej. • Ryzyko odpowiedzialności odszkodowawczej Rzeczypospolitej Polskiej za naruszenie prawa UE. • Brak skutecznych środków odwoławczych od decyzji administracyjnych dotyczących składu sądu.
Godne uwagi sformułowania
sędzia-dubler • rażące naruszenie przepisów prawa krajowego • przejęcie sprawy do rozpoznania w zamiarze uniemożliwienia udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytanie prawne • sąd niezawisły, bezstronny i ustanowiony uprzednio na mocy ustawy • skuteczna ochrona prawna • zasada pierwszeństwa prawa Unii • naruszenie zasady niezmienności składu sądu
Skład orzekający
Przemysław Feliga
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwestie związane z niezawisłością sądów, prawidłowością przydziału spraw, statusem sędziów \"dublerów\" oraz ich wpływem na postępowanie sądowe w świetle prawa Unii Europejskiej."
Ograniczenia: Orzeczenie TSUE będzie miało kluczowe znaczenie dla dalszego stosowania tego orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu prawa UE na polski system sądowniczy, co jest tematem niezwykle aktualnym i budzącym duże zainteresowanie.
“Czy polski sąd z "sędzią-dublerem" może być niezawisły? Sąd Apelacyjny pyta TSUE o praworządność.”
Dane finansowe
WPS: 3 623 974 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.