Orzeczenie · 2026-02-02

VI U 2171/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2026-02-02
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturarentaZUSTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćwznowienie postępowaniaustawa emerytalnaSK 140/20

Ubezpieczona B. Z. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N., domagając się wznowienia postępowania i ponownego ustalenia wysokości emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20). Organ rentowy odmówił, argumentując, że wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw i nie stanowi podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, rozpoznając sprawę, odwołał się do przepisów art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Sąd podkreślił, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania, ale dopiero z momentem wejścia w życie tego orzeczenia, czyli jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw lub w terminie późniejszym wskazanym przez TK. Wyrok TK SK 140/20 stwierdził niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją w określonym zakresie, co stworzyło lukę prawną wymagającą interwencji ustawodawcy. Sąd uznał, że na obecnym etapie nie ma podstaw do wznowienia postępowania i przeliczenia emerytury ubezpieczonej, ponieważ wyrok TK nie wszedł jeszcze w życie. W związku z tym, na podstawie art. 477^14 § 1 k.p.c., Sąd oddalił odwołania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na wznowienie postępowań administracyjnych i sądowych w sprawach świadczeń emerytalno-rentowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK nie został jeszcze opublikowany, a sprawa dotyczy konkretnego przepisu (art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej) i określonej grupy ubezpieczonych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność przepisu prawa z Konstytucją, ale nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i przeliczenia świadczenia emerytalnego na podstawie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania i przeliczenia świadczenia, dopóki nie wejdzie w życie, czyli nie zostanie ogłoszony w Dzienniku Ustaw lub w terminie późniejszym wskazanym przez TK.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji RP, wskazując, że orzeczenie TK o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania dopiero z momentem wejścia w życie orzeczenia. Podkreślono, że wyrok TK SK 140/20 stworzył lukę prawną wymagającą interwencji ustawodawcy, a samo wydanie wyroku nie jest równoznaczne z jego wejściem w życie i utratą mocy obowiązującej przez wadliwy przepis.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.

Strony

NazwaTypRola
B. Z.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 114 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Nowa okoliczność, na którą wskazuje przepis, może być uznanie przepisu za niekonstytucyjny, ale dopiero po wejściu w życie orzeczenia TK.

Konstytucja art. 190 § ust. 3 zdanie pierwsze

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w organie urzędowym.

Konstytucja art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

Konstytucja art. 67 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie i nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, dopóki nie zostanie ogłoszony w Dzienniku Ustaw. • Luka prawna powstała po wyroku TK wymaga interwencji ustawodawcy, a nie natychmiastowego przeliczenia świadczeń.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20 powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania i przeliczenia emerytury.

Godne uwagi sformułowania

nowa okoliczność, na którą wskazuje przytoczony przepis, może być uznanie przepisu, który był brany pod uwagę przy ustalaniu świadczenia, za niekonstytucyjny • wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji, ma szersze znaczenie niż pojęcie „wznowienia” w sensie technicznym • do czasu wprowadzenia przez ustawodawcę przepisów doprecyzowujących wdrożenie w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. (sygn. akt P 20/16) brakowało jednolitej podstawy prawnej wzruszalności decyzji rentowych • nie budzi wątpliwości, że chodzi tu o ogłoszenie w organie urzędowym • na obecnym etapie nie ma podstaw do wznowienia postępowania i dokonywania przeliczeń emerytury ubezpieczonej, bowiem podstawa taka zaistnieje, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane w sprawie SK 140/20 wejdzie w życie

Skład orzekający

Karolina Chudzinska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na wznowienie postępowań administracyjnych i sądowych w sprawach świadczeń emerytalno-rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK nie został jeszcze opublikowany, a sprawa dotyczy konkretnego przepisu (art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej) i określonej grupy ubezpieczonych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na prawa obywateli, co jest istotne dla wielu osób pobierających świadczenia.

Kiedy wyrok Trybunału Konstytucyjnego naprawdę zmienia Twoją emeryturę? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst