VI U 1895/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdził, że M. R. (1), zatrudniona jako dyrektor ds. handlowych u swojego męża A. R. prowadzącego działalność gospodarczą, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. ZUS uznał ją za osobę współpracującą, ponieważ rzekomo prowadziła z mężem wspólne gospodarstwo domowe i współpracowała przy działalności. Odwołujący się zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez nierzetelne zebranie materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego, a także naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących osób współpracujących. Wskazali, że mimo wspólnego adresu, zamieszkują w odrębnych lokalach i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a zakres obowiązków M. R. (1) odpowiada stosunkowi pracy, a nie współpracy. Sąd Okręgowy, po analizie zeznań stron i świadków, ustalił, że małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, mimo zamieszkiwania na tej samej posesji w oddzielnych budynkach. Sąd uznał, że czynności wykonywane przez M. R. (1) mają charakter pracowniczy, a nie współpracy przy działalności gospodarczej, i zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, stwierdzając podleganie przez nią obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownika. Zasądzono również zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez małżonków na potrzeby ubezpieczeń społecznych oraz rozróżnienie stosunku pracy od współpracy przy działalności gospodarczej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie małżonkowie mieszkają na tej samej posesji, ale w oddzielnych budynkach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik zatrudniony przez małżonka, z którym nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik, czy jako osoba współpracująca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracownik zatrudniony przez małżonka, z którym nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik, a nie jako osoba współpracująca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla odróżnienia stosunku pracy od współpracy przy działalności gospodarczej jest faktyczne prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. Mimo że małżonkowie mieszkają na tej samej posesji, sąd ustalił, iż nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a zakres obowiązków pracownicy odpowiada cechom stosunku pracy.
Czy czynności wykonywane przez pracownika na stanowisku dyrektora ds. handlowych u małżonka-pracodawcy noszą znamiona współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów u.s.u.s.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czynności wykonywane przez pracownika na stanowisku dyrektora ds. handlowych, które mają charakter pracowniczy i nie spełniają kryteriów 'istotnego ciężaru gatunkowego' oraz 'bezpośredniego związku z przedmiotem działalności' w sposób wyłączający stosunek pracy, nie są uznawane za współpracę przy prowadzeniu działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd analizując zakres obowiązków dyrektora ds. handlowych, stwierdził, że mają one charakter wspomagający i wtórny w stosunku do zasadniczego przedmiotu działalności pracodawcy, co nie spełnia kryteriów 'istotnego ciężaru gatunkowego' wymaganych dla uznania współpracy przy działalności gospodarczej.
Czy organ rentowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez małżonków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, opierając się na domniemaniu wynikającym z faktu pozostawania w związku małżeńskim, zamiast na wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ rentowy zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zbadał wystarczająco kwestii prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, mimo zaprzeczenia tej okoliczności przez strony, i oparł się na błędnej interpretacji przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | odwołujący się (płatnik składek) |
| M. R. (1) | osoba_fizyczna | odwołująca się (pracownik) |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe obejmują osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 11
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za osobę współpracującą uważa się małżonka, dzieci, rodziców, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu działalności.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, jest traktowany jako osoba współpracująca dla celów ubezpieczeń społecznych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
k.r.o. art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek wspólnego pożycia małżonków.
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek wspólnego pożycia małżonków.
k.r.o. art. 28
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek wspólnego pożycia małżonków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, mimo zamieszkiwania pod tym samym adresem, gdyż mieszkają w odrębnych lokalach i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. • Zakres obowiązków pracownicy odpowiada cechom stosunku pracy, a nie współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej. • Organ rentowy nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego i błędnie ustalił stan faktyczny.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy argumentował, że małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe na podstawie faktu pozostawania w związku małżeńskim i wspólnego adresu, co jest wystarczające do uznania pracownicy za osobę współpracującą.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy uchybił niniejszym przepisom - materiał dowodowy nie został zebrany oraz rozpatrzony w sposób wyczerpujący • nie sposób przyjąć, iż są to czynności odpowiadające pojęciu współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej • nie ma wystarczających dowodów aby przyjąć, iż w istniejącym stanie rzeczy spełniona jest druga z zasadniczych przesłanek pozwalających przypisać M. R. (1) rolę osoby współpracującej , a mianowicie prowadzenie z mężem wspólnego gospodarstwa domowego.
Skład orzekający
Maciej Flinik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez małżonków na potrzeby ubezpieczeń społecznych oraz rozróżnienie stosunku pracy od współpracy przy działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie małżonkowie mieszkają na tej samej posesji, ale w oddzielnych budynkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego w kontekście ubezpieczeń społecznych, nawet w przypadku małżonków. Pokazuje też, jak sąd analizuje granice między stosunkiem pracy a współpracą przy działalności gospodarczej.
“Czy pracownica zatrudniona przez męża podlega ubezpieczeniom? Kluczowe jest wspólne gospodarstwo domowe.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.