VI SA/Wa 2582/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-05-06
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyprzewóz okazjonalnykara pieniężnalicencjaaplikacja mobilnasamochód osobowywymogi konstrukcyjnekontrola drogowaustawa o transporcie drogowym

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieprawidłowe wykonywanie okazjonalnego przewozu osób.

Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję GITD utrzymującą w mocy karę pieniężną za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób samochodem osobowym, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych, oraz za brak wypisu z licencji u kierowcy. Spółka argumentowała, że nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, a przewóz był realizowany za pośrednictwem aplikacji, co nie stanowiło przewozu okazjonalnego. Sąd uznał, że spółka wykonywała działalność gospodarczą, a przewóz był okazjonalny, ale niezgodny z przepisami, co skutkowało utrzymaniem kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 8.500 zł. Kara została nałożona za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób samochodem osobowym, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych określonych w ustawie o transporcie drogowym (przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy wymóg dla przewozu okazjonalnego to powyżej 7 osób, chyba że spełnione są dodatkowe warunki), a także za niewyposażenie kierowcy w wymagany wypis z licencji. Spółka kwestionowała charakter wykonywanego przewozu, twierdząc, że nie stanowił on krajowego transportu drogowego ani przewozu okazjonalnego, a był realizowany za pośrednictwem aplikacji internetowej, która jedynie kojarzyła kierowcę z pasażerem. Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka wykonywała działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, a przewóz był okazjonalny, ale niezgodny z przepisami. Sąd podkreślił, że spółka miała umowę zlecenia z kierowcą, który dysponował jej samochodem, a płatność od pasażera została pobrana automatycznie przez aplikację, co świadczyło o zarobkowym charakterze przejazdu. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE dotyczące usług pośrednictwa przez platformy internetowe, uznając je za integralną część usługi transportowej. Stwierdzono, że spółka naruszyła przepisy dotyczące wymogów konstrukcyjnych pojazdu do przewozu okazjonalnego oraz obowiązek posiadania wypisu z licencji, co uzasadniało nałożenie kar pieniężnych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przewóz taki stanowi krajowy transport drogowy i przewóz okazjonalny, jeśli jest wykonywany w celach zarobkowych, zorganizowany i ciągły, nawet jeśli realizowany jest przez pośrednictwo aplikacji mobilnej. Niespełnienie wymogów konstrukcyjnych pojazdu lub innych warunków przewozu okazjonalnego skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka wykonywała działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, a przewóz realizowany przez jej kierowcę za pomocą aplikacji mobilnej był przewozem okazjonalnym. Niespełnienie wymogów konstrukcyjnych pojazdu (przeznaczonego do 5 osób) oraz brak pisemnej umowy z pasażerem i ustalonej ryczałtowej opłaty przed rozpoczęciem przewozu, a także brak wypisu z licencji u kierowcy, stanowiło naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.t.d. art. 18 § ust. 4a i ust. 4b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 i pkt 10

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. zał. nr 3 § lp. 1.12 i lp. 2.11

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 11 i pkt 22

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5b § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 781

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz był wykonywany samochodem osobowym nieprzeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób. Nie zostały spełnione warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. (brak pisemnej umowy w lokalu przedsiębiorcy, brak ustalonej ryczałtowej opłaty przed rozpoczęciem przewozu). Kierowca nie posiadał wypisu z licencji na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Działalność spółki miała charakter zorganizowany i ciągły, co uzasadnia kwalifikację jako działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego.

Odrzucone argumenty

Przewóz nie stanowił krajowego transportu drogowego ani przewozu okazjonalnego. Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Płatność od pasażera była za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera, a nie za przewóz. Przewóz był realizowany za pośrednictwem aplikacji, co nie mieści się w definicji przewozu okazjonalnego.

Godne uwagi sformułowania

Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu". Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej.

Skład orzekający

Zdzisław Romanowski

przewodniczący

Sławomir Kozik

sprawozdawca

Magdalena Maliszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego realizowanego za pośrednictwem aplikacji mobilnych, status prawny takich usług jako transportowych, wymogi licencyjne i konstrukcyjne pojazdów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i ich interpretacji w kontekście nowych technologii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnych aplikacji do przewozu osób i ich zgodności z przepisami, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

Aplikacja do przewozu osób to transport drogowy? Sąd wyjaśnia, kiedy Uber i podobne usługi łamią prawo.

Dane finansowe

WPS: 8500 PLN

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 2582/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Maliszewska
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2329/21 - Postanowienie NSA z 2024-10-15
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 i pkt 10, zał. nr 3 lp. 1.12 i lp. 2.11
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z [...] września 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 i pkt 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm., dalej: "u.t.d."), lp. 1.12 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2020 r. nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.500 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że 28 lutego 2020 r. w [...], przy ul. [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował J. H. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz Spółki. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerów z ul. [...] w [...] na ul. Plac [...] w [...]. Przewóz osób kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną Spółce. Wykonany przewóz zarobkowy osób został potwierdzony przez pasażera tego przejazdu, którego przesłuchano w charakterze świadka. W trakcie kontroli ustalono, że przejazd zamówiono za pomocą aplikacji [...]. Za wykonanie usługi z karty płatniczej pasażera automatycznie została pobrana opłata za przejazd w wysokości 10,22 zł, którą to kwotę aplikacja wskazała już podczas zamawiania kursu. Pasażer nie otrzymał od kierowcy żadnego paragonu za wniesioną opłatę, ani też faktury. Przesłuchany pasażer zeznał również, że nie zawierał z kierowcą ani żadnym innym przedsiębiorstwem w siedzibie tego przedsiębiorstwa żadnej umowy w formie pisemnej na przejazd. Ponadto, jak wskazał organ, przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał m.in., iż wykonał przewóz w ramach aplikacji [...], za przewóz nie otrzymał od pasażera żadnych środków pieniężnych, które otrzymuje od Spółki, z którą ma zawartą umowę zlecenia. Wynagrodzenie otrzymuje raz w tygodniu w gotówce. Kierowca oświadczył, że pojazd, którym wykonywano przejazd, należał do Spółki. Kierowca zeznał również, że z pasażerem nie zawierał żadnej umowy w formie pisemnej w siedzibie przedsiębiorstwa. Kierowca wskazał, że nie posiada taksometru ani oznaczeń charakterystycznych dla taksówki, posiada natomiast kasę fiskalną. Nie posiada również oryginału wypisu z licencji, bowiem od pracodawcy otrzymał jedynie kserokopię licencji.
Pismem z [...] marca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, na podstawie art. 104 § 1 K.p.a. oraz art. 93 ust. 1 i ust. 4 oraz ust. 5 w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d., decyzji administracyjnej z [...] czerwca 2020 r. nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 8.500 zł.
Pismem z 6 lipca 2020 r., Strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Rozpoznając odwołanie GITD po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że 28 lutego 2020 r. kierujący pojazdem wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz Spółki, a w trakcie kontroli okazał kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną Spółce nie oryginał lub wypis z ww. licencji. W związku z tym, jak wskazał organ, kierowca nie został wyposażony przez Stronę w dniu kontroli w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. GITD uznał w związku z tym, że organ I instancji słusznie nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 u.t.d. i lp. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy.
W ocenie GITD przewóz wykonywany przez Stronę w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym wykonywany był przewóz okazjonalny osób jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ponadto, przewóz wykonywany przez Stronę w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu.
GITD stwierdził zatem, że organ I instancji słusznie nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i ust. 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, GITD stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej kierowca wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz Spółki. Kierujący pojazdem, przesłuchany w charakterze świadka zeznał m.in., że przewóz wykonywał na podstawie aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie, a także, iż jego pracodawcą jest Spółka, z którą ma podpisaną umowę zlecenia. Kierowca wskazał, iż wynagrodzenie od zleceniodawcy otrzymuje raz w tygodniu gotówką. Natomiast przesłuchany w charakterze świadka pasażer kontrolowanego pojazdu zeznał m.in., że usługa przewozu została zamówiona poprzez aplikację [...] zainstalowaną w telefonie, a za wykonaną usługę pasażer zapłacił opłatę w kwocie 10,22 zł, która została pobrana z karty płatniczej. Organ dodał, że w toku postępowania administracyjnego Strona nie wskazała jakiegokolwiek dowodu wskazującego, że to kierowca wykonywał w dniu kontroli drogowej okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym oraz nie kwestionowała, że była podmiotem wykonującym w dniu kontroli przewóz okazjonalny.
GITD wyjaśnił również, że zachowuje aktualność prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie, z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, Legalis nr 219202). Spółka natomiast jest podmiotem działającym w formie prawnej: "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" wpisanym do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS [...]. W związku z powyższym prowadzi działalność gospodarczą jako przedsiębiorca w przedmiocie działalności ujawnionym w rejestrze przedsiębiorców Krajowym Rejestrze Sądowym. Z powyższego organ wywiódł, że Strona wykonywała działalność w zakresie przewozu osób. W związku z powyższym czynności podejmowane przez Stronę mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego.
GITD dodał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.
Pismem z 27 października 2020 r. Skarżąca, reprezentowana przez adwokata wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] września 2020 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i ust. 4b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę, nie zaś przez Skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.,
2) art. 18 ust 4b pkt 1 lit c u.t.d., poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącej był przewozem okazjonalnym w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...] B.V.,
3) art. 92a ust 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.12 oraz 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z art. 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącą,
4) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy:
a) takich jak ustalenie czy wykonywane przez Kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącej,
b) takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] lutego 2020 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu,
c) poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer,
5) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,
6) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji o nazwie [...],
7) art. 8 K.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że zgromadzony w toku materiał dowodowy, jak również tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazują żadnego powiązania pomiędzy kierującym a Skarżącą. Tym samym brak jest podstaw do uznaniu, że to Skarżąca podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób 28 lutego 2020 r.
Skarżąca dodała, że aby uznać, że Skarżąca wykonywała krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji, należy w pierwszej kolejności ustalić czy czynności podejmowane przez Skarżącą mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Wykonywanie krajowego transportu drogowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. W tym kontekście należy skonstatować, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił czy formalnie Skarżąca posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez nią wykonywany (stwierdzony w toku kontroli) posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżąca podniosła, że do konstytutywnych cech świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej świadczy jej zarobkowy charakter. Ponadto z przesłanek determinujących ocenę, czy dana działalność może być traktowana jako działalność gospodarcza, jest ocena ciągłości. Skarżąca stwierdziła, że nie tylko nie posiadał statutu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez nią czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej.
Skarżąca podkreśliła, że nie otrzymała wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem Skarżącej możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera przez platformę internetową o nazwie [...]. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] (nie zaś na rzecz kierowcy!) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową [...] - karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Ponadto, sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Zdaniem Skarżącej, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której Skarżąca dokonała jednorazowego przewozu.
Skarżąca dodała, że zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073 2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) Nr 561 2006 (Dz.U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., 300. 88), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Dlatego immanentną cechą tego rodzaju przewozu, jak wynika z definicji, jest okoliczność, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, zdaniem Skarżącej, że to nie Skarżąca zainicjowała przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja I instancji nie naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
W niniejszej sprawie została na Skarżącą nałożona kara pieniężna za dokonanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu i bez spełnienia przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. oraz za niewyposażenie kierowcy przez Skarżącą w wypis licencji uprawniającej do wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo stwierdziły popełnione przez Skarżącą naruszenie polegające na dokonaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu i bez spełnienia przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.
Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Sporny w sprawie przewóz nie stanowił publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (przewóz regularny – art. 4 pkt 7 u.t.d.), niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (przewóz regularny specjalny – art. 4 pkt 9 u.t.d.), ani wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym (przewóz wahadłowy – art. 4 pkt 10 u.t.d.).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009". Jak wynika natomiast z art. 5b ust. 1 u.t.d., uzyskania odpowiedniej licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką.
Na podstawie art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast w świetle art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.
W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny, co oznacza, że w sprawie zastosowanie mają powyżej przytoczone przepisy. Z okoliczności stanu faktycznego ustalonego przez organy w sposób wyczerpujący wynika, że przewóz był wykonywany w celach zarobkowych, na zamówienie klientów poprzez aplikację [...], samochodem osobowym, który nie spełniał kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, gdyż był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. O odpłatnym, a więc zarobkowym charakterze przejazdu przesądza fakt, że od pasażera została automatycznie pobrana płatność poprzez aplikację [...] w kwocie 10,22 zł. Z ustaleń utrwalonych w protokole kontroli wynika, że pasażer za pośrednictwem aplikacji [...] zamówił usługę transportową z ulicy [...] na ulicę Plac [...] w [...]. Zupełnie zatem niewiarygodnie brzmią wyjaśnienia Skarżącej, że zapłata została dokonana za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera, a nie za zamówiony przejazd. Trudno się zgodzić również ze Skarżącą, że zgromadzony w toku materiał dowodowy, jak również tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazują żadnego powiązania pomiędzy kierującym a Skarżącą, skoro kierowca dysponował samochodem Skarżącej, zgodnie z wyjaśnieniami kierowcy i kierowcę oraz Skarżącą łączyła umowa zlecenia, na podstawie której Skarżąca zlecała, a kierowca zobowiązywał się do wykonywania czynności polegających na przewozie osób, za co kierowcy przysługiwało wynagrodzenie od Skarżącej.
Istotną okolicznością w niniejszej sprawie, jest fakt, że do świadczenia spornej usługi przewozu miało dojść na skutek skorzystania zarówno przez pasażera, jak i przez Skarżącą z internetowej aplikacji [...], służącej właśnie do organizowania usług przewozu. Pasażer w niniejszej sprawie złożył zamówienie poprzez powyższą aplikację, które miała zrealizować Skarżąca w ramach zawartej umowy zlecenia z kierowcą. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że całe przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację [...], ma charakter zorganizowany i ciągły i w ramach tego przedsięwzięcia Skarżąca miała świadczyć sporną usługę.
Można w tym miejscu wskazać również na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną [...], analogiczną do aplikacji [...]. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.
Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącą (usługa transportowa). Skoro bowiem TSUE potraktował firmę [...] (platformę konkurencyjną do [...]), jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że Skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę w gotówce i wystawia paragon, również wykonywała usługę transportową (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17 i z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 390/19).
Okoliczności powyższe jednoznacznie przesądzają o tym, że działanie Skarżącej mieściło się w ramach pojęcia krajowego transport drogowy czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy Skarżąca świadczyła w ten sposób usługi przewozu. Sąd zgadza się w tej kwestii ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym np. w wyroku z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. W przeciwnym razie nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji.
Z tych względów nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej, że nie podejmowała i nie wykonywała działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób i, że w żaden sposób nie można przypisać Skarżącej przymiotu przedsiębiorcy, przez co nie spełnia kryteriów podmiotowych pozwalających na zastosowanie na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.d.t., kar pieniężnych określonych w lp. 1.12, lp. 2.11 z załącznika nr 3 do u.t.d.
Jak wynika z art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Jak wynika z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 8000 zł.
Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne wskazujące, że Skarżąca nie spełniła wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Samochód osobowy, którym dokonywany był przewóz pasażerki nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., nie był bowiem przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały również spełnione przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez Skarżącą wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a u.t.d. Skarżąca bowiem nie zawarła z pasażerami umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie aby możliwe było zastosowanie uregulowanego tam wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.
Organy obu instancji słusznie zatem wskazały, iż Skarżąca popełniła naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wymienione w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Z tych względów za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 18 ust 4b pkt 1 lit c u.t.d., jak również art. 92a ust 1 i ust. 7 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z art. 4 pkt. 6a u.t.d.
Sąd uznał, że ustalenia dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym normom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, materiał dowodowy na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, stanowi wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. W sprawie zostały ustalone przez organy, kwestionowane przez Skarżącą okoliczności. Ustalenia te pozwalały na przyjęcie przez organy, że działalność Skarżącej nosi cechy wykonywania działalności gospodarczej, a samochód osobowy, którym był dokonany sporny przewóz nie spełniał wymogów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., jak również, że do skojarzenia kierującego z pasażerami doszło poprzez internetową platformę [...] z inicjatywy pasażera.
W oparciu o te ustalenia organy dokonały prawidłowej subsumpcji prawnej stanu faktycznego do omówionych powyżej przepisów prawa materialnego, co skutkowało prawidłowym stwierdzeniem przez organy opisanego powyżej naruszenia prawa po stronie Skarżącej, za które została na Skarżącą nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości 8.000 zł.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo również uznały, że w niniejszej sprawie doszło również do naruszenia opisanego w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z którym niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument (w tym wypadku przypadku w wypis licencji nr [...]), jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 500 zł. W niniejszej sprawie kierowca podczas kontroli 21 lutego 2020 r. okazał jedynie kserokopię powyższej licencji.
Obowiązek wyposażenia kierowcy w wypis z licencji wynika z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., z którego wynika, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty wymienione w tym przepisie, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Sąd uznał, że ponieważ w niniejszej sprawie miał miejsce przewóz okazjonalny samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., a do dokonania takiego przewozu uprawnia licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., Skarżąca powinna wyposażyć kierowcę w wypis z tej licencji zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., niezależnie od tego, że sporny przewóz okazjonalny odbył się bez zachowania wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit b u.t.d.
Z powyższych względów Sąd doszedł do wniosku, że błędne stanowisko przyjął WSA w Warszawie m.in. w wyroku o sygn. akt VI SA/Wa 1104/20 uznając, że w warunkach gdy przewóz okazjonalny wykonywany jest z naruszeniem wymogów określonych w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. ustawodawca nie przewidział żadnej licencji na wykonywanie takiego przewozu i niezasadny jest w tych okolicznościach wymóg wyposażenia kierowcy w wypis licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.
W konsekwencji należy stwierdzić, że GITD prawidłowo, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i nie uchybił zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, unormowanej w art. 8 K.p.a.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Niniejszy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) zmieniającej wyżej wymieniona ustawę z dniem 16 maja 2020 r.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę