VI SA/Wa 1508/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-11-18
NSAtransportoweŚredniawsa
kara administracyjnatransport drogowyprzewóz okazjonalnysamochód osobowylicencjaustawa o transporcie drogowymkontrola drogowaWSAorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę przedsiębiorcy na decyzję nakładającą karę pieniężną za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób samochodem osobowym niespełniającym wymogów konstrukcyjnych i nieprzestrzegającym warunków określonych w przepisach prawa.

Przedsiębiorca złożył skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób samochodem osobowym, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych określonych w ustawie o transporcie drogowym. Skarżący zarzucał m.in. błędną wykładnię przepisów, naruszenie Konstytucji oraz brak notyfikacji przepisów technicznych. Sąd uznał, że przewóz był okazjonalny, a przedsiębiorca nie spełnił warunków określonych w przepisach, w tym nie zawarł pisemnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa. Sąd oddalił skargę, uznając przepisy za zgodne z prawem i Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę przedsiębiorcy P. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną w wysokości 8 000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu okazjonalnego przewozu osób samochodem osobowym, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych określonych w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, a także nie spełniono warunków określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 tej ustawy. Skarżący podnosił szereg zarzutów, w tym dotyczących błędnej wykładni przepisów prawa procesowego i materialnego, naruszenia Konstytucji RP oraz braku notyfikacji przepisów technicznych Komisji Europejskiej. Kwestionował utożsamianie pojęć "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" z "przewozem okazjonalnym". Twierdził, że przepisy dotyczące przewozu okazjonalnego są niekonstytucyjne i dyskryminujące w porównaniu do przewozów taksówkami czy pojazdami przystosowanymi do przewozu większej liczby osób. Podnosił również, że przepisy te nie zostały prawidłowo notyfikowane, co uniemożliwia ich stosowanie. Sąd analizując sprawę, stwierdził, że przewóz wykonany przez skarżącego był przewozem okazjonalnym, ponieważ nie stanowił przewozu regularnego, regularnego specjalnego ani wahadłowego. Podkreślił, że pojęcia "transport drogowy osób" i "przewóz okazjonalny" nie są tożsame, a przewóz okazjonalny jest pojęciem węższym. Sąd wyjaśnił, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym musi spełniać warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, aby wykonywać przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Skarżący nie spełnił tych wymogów, co uzasadniało nałożenie kary. Sąd oddalił zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji, uznając, że różnicowanie wymogów dla różnych rodzajów licencji i przewozów jest uzasadnione i nie stanowi naruszenia zasady równości. Odnosząc się do zarzutu braku notyfikacji, sąd stwierdził, że usługi przewozu osób nie są usługami społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu dyrektyw UE, a zatem przepisy te nie podlegały obowiązkowi notyfikacji. Sąd nie znalazł również podstaw do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prawnymi. Ustalenia faktyczne organów, oparte na protokole kontroli i innych dowodach, zostały uznane za prawidłowe i wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd uznał, że skarżący wykonywał działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, mimo że nie zgłosił tego jako przedmiotu działalności. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca posiadający licencję na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, jeśli wykonuje przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych z art. 18 ust. 4a.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przewóz okazjonalny jest odrębnym pojęciem od krajowego transportu drogowego, a licencja na przewóz samochodem osobowym wymaga spełnienia dodatkowych warunków przy przewozie okazjonalnym niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, aby nie pozbawić sensu istnienia licencji na taksówkę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (33)

Główne

utd art. 18 § ust. 4b pkt 2

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 4 § pkt 11

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 4 § pkt 7

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 4 § pkt 9

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 4 § pkt 10

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 4 § pkt 1 i 2

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 5 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 5b § ust. 1 i 2

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 18 § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 18 § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 5b § ust. 1 pkt 2

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 14 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 87 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 18 § ust. 4a

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 92a § ust. 1, 3 i 7 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

utd art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § par. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189 § par. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.u.s.a. art. 1 § par. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § par. 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia przepisów prawa procesowego i materialnego przez organy. Naruszenie Konstytucji RP poprzez wprowadzenie arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących wymogów. Przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące przewozu okazjonalnego stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej. Utożsamianie pojęć "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" z "przewozem okazjonalnym samochodem osobowym".

Godne uwagi sformułowania

Pojęcia "transport drogowy osób" i "przewóz okazjonalny" nie są zatem pojęciami tożsamymi. Przewóz okazjonalny jest pojęciem węższym. Brak tych wymogów dla krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 1 utd, pozbawiałby sensu wyodrębnienie krajowego transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką. Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Skład orzekający

Barbara Kołodziejczak-Osetek

przewodniczący sprawozdawca

Danuta Szydłowska

członek

Dorota Pawłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego samochodem osobowym, wymogów licencyjnych oraz stosowania przepisów UE w kontekście usług transportowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnej usługi przewozu osób za pośrednictwem aplikacji, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie. Wyjaśnia ona prawne aspekty takiej działalności i jej zgodność z przepisami.

Czy przewóz okazjonalny Uberem lub podobną aplikacją zawsze wymaga spełnienia dodatkowych warunków? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1508/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący sprawozdawca/
Danuta Szydłowska
Dorota Pawłowska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 423/22 - Postanowienie NSA z 2025-02-27
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 76 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 86, art. 8, art. 189a par. 2, art. 189d, , art. 189 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 18 ust. 4b pkt 2, art. 4 pkt 11, art. 4 pkt 7, art. 4 pkt 9, art. 4 pkt 10, art. 4 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1 i 2, art. 18 ust. 2, art. 18 ust. 3, art. 5b ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 4a, art. 18 ust
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 188, art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2018 poz 2107
art. 1 par. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 8 ust. 1, art. 1 pkt 2
Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
Dz.U.UE.L 2015 nr 241 poz 1 art. 1 ust. 1 lit. b
Dyrektywa (UE) 2015/1535
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 56, art. 58 ust.1
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
16 kwietnia 2019 r. w W. na terenie Lotniska [...]przeprowadzona została przez funkcjonariuszy Policji kontrola drogowa samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...].
Kontrolowanym pojazdem kierował Pan M. D., który przewoził pasażera z N. z ul. [...] 22 na lotnisko [...] w W. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podczas kontroli ustalono, że podmiotem wykonującym przedmiotowy przewóz jest przedsiębiorca Pan P. P.
Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...].
Pismem z dnia 24 kwietnia 2019 r., Wydział Ruchu Drogowego Komendy Policji przekazał [...] Wojewódzkiemu Inspektoratowi Transportu Drogowego("WITD" lub "Organ I instancji") dokumentację, zgromadzoną w wyniku przeprowadzonej kontroli w celu dalszego procedowania.
Pismem z dnia 11 lipca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił Pana P. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P., ul. S. 33, [...] M. o wszczęciu wobec niego z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym stwierdzonych na podstawie protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.
W toku postępowania Organ I instancji, na podstawie pisma z Urzędu Miasta W. z dnia 25 lipca 2019 r. oraz pisma Starosty P. z dnia 22 lipca 2019 r., ustalił, iż strona na dzień przeprowadzenia kontroli posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr [...], wydaną przez Starostę P. w dniu 31 lipca 2018 r., a także że samochód marki S. o numerze rejestracyjnym [...] został zgłoszony przez przedsiębiorcę do wykazu pojazdów w dniu złożenia wniosku o wydanie licencji widnieje w wykazie pojazdów do dnia sporządzenia odpowiedzi przez organ licencyjny.
Pismem z dnia 22 sierpnia 2020 r. do sprawy przystąpił pełnomocnik strony i złożył wyjaśnienia. W załączeniu przesłano kopię licencji nr [...].
Postępowanie administracyjne zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 8 000 złotych z tytułu naruszenia przepisu - lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Następnie strona złożyła wniosek o uzupełnienie decyzji pismem z 27 lipca 2020 r.
Po jego rozpatrzeniu [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał postanowienie z [...] września 2020 r. nr [...] o odmowie uzupełnienia decyzji z [...] lipca 2020 r.
Pismem z dnia 14 września 2020 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji z [...] lipca 2020 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD", "Organ Odwoławczy") decyzją z dnia [...] marca 2021 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej "k.p.a.", art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), dalej "utd" lub "ustawa o transporcie drogowym" oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do utd, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł , utrzymał w mocy decyzję Organ I instancji.
Skarżący wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 kpa polegające na nieuchyleniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 roku znak: [...] i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, iż organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 utd jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, iż skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny podczas gdy wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 utd,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
a. art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 utd poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżąca, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust 4a lub ust. 4b pkt 2 utd, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 utd), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 utd w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
b. art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b utd w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 utd, podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów utd doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
c. ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt II.b petitum, zarzucam naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw, z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art 4 pkt 11 utd - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie – w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
d. ewentualnie, w przypadku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącej, zarzucam naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a utd wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;
e. poprzez błędne przyjęcie, iż art. 5 b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 utd może być zastosowany wobec Skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
W sytuacji gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielał stanowiska skarżącej, iż cytowane powyżej przepisy utd, a w szczególność art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 utd stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, Skarżący wniósł o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie, czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 utd stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz czy są zgodne z prawem i praktyką Unit Europejskiej.
Dodatkowo Strona wniosła na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego zapytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 utd z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, albowiem w ocenie skarżącej regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.
Ponadto Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.); dalej jako "P.p.s.a.".
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie została na Skarżącego nałożona kara pieniężna za dokonanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, jak również przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd.
Zgodnie z art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Sporny w sprawie przewóz nie stanowił publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (przewóz regularny – art. 4 pkt 7 utd), niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (przewóz regularny specjalny – art. 4 pkt 9 utd), ani wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym (przewóz wahadłowy – art. 4 pkt 10 utd). Tym samym przewóz w spornej sprawie musiał być uznany za przewóz okazjonalny, gdyż spełniał warunki z cytowanej powyżej definicji.
Natomiast transportem drogowym osób jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdami samochodowymi, przy czym wyróżnia się transport krajowy i międzynarodowy (por. art. 4 pkt 1 i 2 utd). Zgodnie z art. 5 ust. 1 utd, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Jak wynika natomiast z art. 5b ust. 1 utd, uzyskania odpowiedniej licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką. W kwestii licencji ustawodawca dokonał zatem w art. 5b ust. 1 utd rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2), taksówką (3).
Pojęcia "transport drogowy osób" i "przewóz okazjonalny" nie są zatem pojęciami tożsamymi. Przewóz okazjonalny jest pojęciem węższym. Wbrew przekonaniu pełnomocnika strony przewóz okazjonalny może również być wykonywany w ramach przewozu międzynarodowego, na co wskazuje np. art. 18 ust. 2 utd, zgodnie z którym "Wykonywanie przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wykraczających poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub Państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, z zastrzeżeniem ust. 3".
Wbrew przekonaniu strony nie znajduje w omawianej sprawie zastosowania art. 18 ust. 3 utd, w myśl którego: "Nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli
1) tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego albo
2) polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo
3) polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób. która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2".
Powyższy przepis należy interpretować łącznie z poprzedzającym go cytowanym powyżej art. 18 ust. 2 utd, który dotyczy wyłącznie przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym i odsyła do art. 18 ust. 3 utd. Należy stwierdzić, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób, dlatego powyższe przepisy nie znajdują zastosowania w sprawie.
Dla porządku należy wyjaśnić, że w art. 4 pkt 1 utd, nie zostało zdefiniowane pojęcie "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym", lecz pojęcie "krajowego transportu drogowego". Również art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, nie definiuje pojęcia "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym", lecz określa, jakimi pojazdami samochodowymi, wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, wymaga uzyskania licencji.
Pojęcie "międzynarodowego transportu drogowego" zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 2 utd, i jak wynika z art. 18 ust. 2 i ust. 3 utd, w jego zakresie mieszczą się również przewozy okazjonalne, w sytuacji gdy są wykonywane w taki sposób, że jazda pojazdu w ramach przewozu okazjonalnego, między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Podobnie przewozy okazjonalne wykonywane w taki sposób, że jazda pojazdu zarejestrowanego w kraju w ramach przewozu okazjonalnego, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mieszczą się w ramach krajowego transportu drogowego. Potwierdza to, treść art. 18 ust. 5 utd, który expressis verbis dotyczy przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym. Pojęcia zatem "przewozu okazjonalnego" oraz "krajowego transportu drogowego", są pojęciami, których zakres znaczeniowy krzyżuje się. Może zatem przewóz okazjonalny mieścić się w zakresie krajowego transportu drogowego i nie oznacza to utożsamiania obu pojęć. Taka sytuacja wynika z relacji art. 4 pkt 1, pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 utd, zarzut skargi zatem dotyczący naruszenia przepisów w związku z utożsamieniem przez organy pojęć "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" oraz "przewozu okazjonalnego samochodem osobowym", jest niezasadny.
Na podstawie art. 18 ust. 4a utd, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jest to podstawowy sposób wykonywania przewozu okazjonalnego. Przewozu okazjonalnego dokonywanego tego rodzaju pojazdem samochodowym w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób dotyczy licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 utd. Natomiast w świetle art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, którą posiadała strona.
Stosownie do art. 14 ust. 1 utd przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił:
1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a,
2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8
- nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 utd podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tąchografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny, co oznacza, że w sprawie zastosowanie mają powyżej przytoczone przepisy. Z okoliczności stanu faktycznego ustalonego przez organy w sposób wyczerpujący wynika, że przewóz został wykonany w celach zarobkowych, na zamówienie klienta poprzez aplikację [...], kurs rozpoczął się w N., a miejscem docelowym było na Lotnisku [...] w W. pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Kierującym był M.D. Przewożona pasażerka dokonała zapłaty gotówką 56,18 zł. W trakcie postepowania ustalono, że dokonujący przewozu -przedsiębiorca P. P. nie posiada licencji Prezydenta W. na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób taksówką, posiada natomiast zezwolenie na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
Biorąc pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny, wskazać należy, że, niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 utd. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie, stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie, dotyczyło przewozu okazjonalnego samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a utd. W takiej sytuacji przewóz okazjonalny mieszczący się w krajowym transporcie drogowym w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, możliwy jest na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym po spełnieniu wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd. Skarżący jednak nie spełnił tych wymogów, co zostało już wcześniej omówione. Należy podkreślić, że przyjęcie stanowiska Strony, z którego wynika, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać warunków z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, całkowicie podważałoby sens wyodrębniania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz licencji na taki przewóz. Licencja taka pozwalałaby bowiem na prowadzenie zarobkowej działalności w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, odpowiadającej przewozom osób taksówką, bez konieczności spełnienia wymogów przewidzianych dla uzyskania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
Powyższe prowadzi również do wniosku, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b utd w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, ewentualnie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami, ewentualnie art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w z w. z art. 4 pkt 11 utd, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd wymóg, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją.
Odnosząc się do powyższych zarzutów, należy podkreślić, że w świetle przytaczanych i omawianych powyżej przepisów utd, oraz przedstawionych już wyjaśnień Sądu, ustawodawca unormował w art. 5b ust. 1 utd, możliwość uzyskania trzech rodzajów licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) licencji na wykonywanie tego przewozu samochodem osobowym, na podstawie której możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, przy spełnieniu wymogów wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, 2) licencji na wykonywanie tego przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, na podstawie której możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym spełniającym kryterium konstrukcyjne określone w art. 18 ust. 4a utd oraz 3) licencji na wykonywanie tego przewozu taksówką.
Są to trzy rodzaje licencji na dokonywanie różnego rodzaju krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, różnymi pojazdami samochodowymi. Skarżąca nie wyjaśniła, dlaczego jej zdaniem, wymogi z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, przewidziane dla wykonywania przewozów okazjonalnych w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 1 utd, są niezgodne z powołanymi przez Skarżącego normami konstytucyjnym, podnosząc jako swój argument, że takich wymogów nie muszą spełniać podmioty wykonujące krajowy transport drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz pojazdem samochodowym spełniającym wymogi konstrukcyjne z art. 18 ust. 4a utd, na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 2 i pkt 3 utd. Skarżąca określa wymogi z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, jako niekonstytucyjne, dodatkowe i arbitralne, których nie muszą spełniać podmioty wykonujące krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 2 i pkt 3 utd. Tymczasem, są to wymogi, czego nie dostrzega Skarżący, różnicujące ten rodzaj przewozów okazjonalnych od przewozów okazjonalnych wykonywanych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i od przewozów osób taksówką. Sąd wyjaśniał już, że brak tych wymogów dla krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 1 utd, pozbawiałby sensu wyodrębnienie krajowego transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką.
Z tych względów Sąd stwierdza, że wymogi określone w art. 18 ust. 4b utd, nie są sprzeczne z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Oznacza to również, że brak jest podstaw prawnych do zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 utd z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący błędnego przyjęcia przez organy, iż art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 utd, może być zastosowany wobec Strony, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37), a więc zdaniem TSUE na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek. Należy podkreślić, że usługi przewozu osób, w tym usługi przewozów okazjonalnych nie są usługami w rozumieniu powyższej dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. Jak wynika z art. 1 pkt 2 tej dyrektywy, "usługa" to każda usługa społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każda usługa normalnie świadczona za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług. Jak dalej stanowi przepis dyrektywy "na odległość" oznacza usługę świadczoną bez równoczesnej obecności stron, "drogą elektroniczną" oznacza, iż usługa jest przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania (włącznie z kompresją cyfrową) oraz przechowywania danych, i która jest całkowicie przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, odbiornika radiowego, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych, "na indywidualne żądanie odbiorcy usług" oznacza, że usługa świadczona jest poprzez przesyłanie danych na indywidualne żądanie. Taką samą definicje usługi zawiera obecnie obowiązująca dyrektywy (UE) nr 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz.U.UE.L.2015.241.1), w art. 1 ust. 1 lit b.
Z powyższego wynika, że do usług przewozu osób, w tym usług przewozów okazjonalnych, nie znajdowała zastosowania dyrektywa nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., co oznacza również, że art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 utd nie są przepisami technicznymi w rozumieniu tej dyrektywy i nie podlegały notyfikacji Komisji Europejskiej. W tej sytuacji brak jest również podstaw prawnych do zwrócenia się przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 u.t.d., stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady.
Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W opinii Sądu zebrany w postępowaniu administracyjnym przez WITD i GITD materiał dowodowy w sposób wystarczający potwierdza wykonywanie przez stronę zarobkowych okazjonalnych przewozów osób.
Należy podkreślić, że powyższe ustalenia faktyczne wynikają z protokołu kontroli, zeznań świadków, jak też załączonej dokumentacji fotograficznej, znajdującej się w aktach sprawy.
Sąd zwraca przy tym uwagę na fakt, iż protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.
Skarżący nie zakwestionował zatem skutecznie ustalonego przez organy orzekające w sprawie, stanu faktycznego ani przed tymi organami, ani przed sądem administracyjnym. Twierdzenia strony mają w tym zakresie jedynie walor polemiczny.
Nie budzą również wątpliwości ustalenia faktyczne wskazujące, że strona posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, nie spełniła jednak wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 utd. Samochód osobowy, którym dokonano przewozu pasażerów, nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a utd, nie był bowiem przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, lecz do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynika z zapisów w protokole kontroli oraz z wyciągu z CEPIK (liczba miejsc – 5). Nie zostały również spełnione przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez Skarżącego wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a utd. Strona bowiem nie zawarła z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (choć zapłata za przewóz nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej). Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4a pkt 2 utd, przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było zastosowanie uregulowanego w tym przepisie wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.
Organy drugiej instancji słusznie zatem wskazał, iż strona popełniła naruszenie przepisów utd wymienionych w lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd. Zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 7 utd, w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonych naruszeń, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do utd.
Zgodnie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd, wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 8000 zł.
Sąd wskazuje, iż transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 utd). Bezspornym jest zatem, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Strona bowiem przewoziła pasażera odpłatnie pojazdem zarejestrowanym w kraju. Z akt sprawy wynika, że umowa na przejazd została zawarta przez klienta przez aplikację [...] znajdującą się w telefonie, a przewóz został opłacony po jego wykonaniu.
Wskazać również trzeba na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną Uber. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.
Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącego (usługa transportowa). Skoro bowiem TSUE potraktował firmę Uber jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że Strona jako kolejny pośrednik, a także realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę i wypłaca kierowcy jako swojemu zleceniobiorcy wynagrodzenie, po potrąceniu swoich prowizji i zaliczki na podatek dochodowy, również wykonywała usługę transportową.
Wskazane okoliczności przesądzają, że działanie Skarżącego mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy strona świadczyła w ten sposób usługi przewozu. W tej sytuacji na Skarżącym ciążył nie tylko obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego (obowiązek ten strona wykonała), oraz obowiązek spełnienia przez pojazd wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 utd. Wszystkie te bowiem obowiązki spoczywają na podmiotach wykonujących faktyczną działalność, odpowiadającą definicji transportu drogowego, zawartej w art. 4 utd, a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej.
Sąd uznał także, że ustalenia dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym normom wynikającym z art. 7, art. 76 § 1 art. 77 § 1 art. 80, art. 86 kpa W ocenie Sądu, materiał dowodowy na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, stanowi wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. W sprawie zostały ustalone przez organy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Ustalenia te pozwalały na przyjęcie przez organy, że wykonywany przez Stronę przewóz był przewozem okazjonalnym samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, jak również przesłanek z art. 18 ust. 4b utd oraz bez zgłoszenia tego samochodu do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, posiadanej przez Skarżącego. W oparciu o te ustalenia organy dokonały prawidłowej subsumpcji prawnej stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego, co skutkowało prawidłowym stwierdzeniem przez organy naruszenia prawa po stronie Skarżącego, za które została na niego nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości. W konsekwencji należy stwierdzić, że GITD, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut, że organy nie zebrały w sposób pełny materiału dowodowego, a ustalenia oparły jedynie na protokole kontroli, z którego - w ocenie skarżącej - nie wynika, by wykonywała on transport drogowy. W ocenie Sądu, materiał dowodowy, na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, został zgromadzony prawidłowo i w zakresie pozwalającym na rzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy pozwalały na przyjęcie, że wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, która polegała na wykonywaniu transportu drogowego, tj. transportu okazjonalnego.
Niezasadność zarzutów skargi i zgodność z prawem decyzji obu instancji, prowadzi także do wniosku, że organy w niniejszej sprawie nie naruszyły art. 8 kpa, gdyż nie prowadziły postępowania w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Nie stanowi zaś naruszenia tej zasady fakt, iż strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu.
Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez GITD przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Wyjaśniająco Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 92c ust. 1 utd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 utd, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ,
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W myśl art. 189a § 2 kpa w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Wyjaśnić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 utd. Treść art. 92a ust. 1. 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych, a regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Zastosowania w sprawie nie znajdą również przepisy art. 189e oraz art. 189f kpa, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez utd w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 utd. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale lVa kpa.
Odnosząc do wniosku skarżącej o zwrócenie się przez tutejszy Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami, Sąd wskazuje, iż uznał ten wniosek za niezasadny. Zgodnie z art. 188 Konstytucji RP organem władzy sądowniczej powołanym do badania zgodności przepisów ustaw z Konstytucją jest Trybunał Konstytucyjny. Na podstawie art. 193 Konstytucji RP sąd administracyjny może natomiast przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jedynie w sytuacji, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
W niniejszej sprawie strona zgłaszała swoje wątpliwości odnośnie zgodności z Konstytucją RP przepisów utd. Sąd wskazuje, iż nie miał wątpliwości interpretacyjnych co do treści powołanych przez stronę przepisów utd. Do powyższego zresztą odniósł się Sąd powyżej w uzasadnieniu wyroku. Dlatego też Sąd nie znalazł wystarczającej podstawy do wystąpienia z takimi pytaniami. Jak wskazano, na podstawie art. 193 Konstytucji RP wystąpienie przez skład orzekający z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego może mieć miejsce wówczas, gdy od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, przy czym ocena, czy taka sytuacja zachodzi jest pozostawiona wyłącznie uznaniu sądu. Trzeba przy tym podkreślić, że chodzi tu o uzasadnione wątpliwości sądu, a nie wątpliwości Skarżącego Skarżący nie ma bowiem uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Stąd wniosek o zadanie pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu uznać należy za bezzasadny.
W związku z niezasadnością skargi oraz brakiem stwierdzenia z urzędu innych naruszeń prawa, skutkujących uchyleniem skarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI