VI GZ 116/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał zażalenie dłużników M. S. (1) i M. S. (2) na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu, które nadało klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu obejmującemu poddanie się egzekucji w celu zapłaty 330.000,00 zł. Dłużnicy zarzucili sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 786 § 1 k.p.c. poprzez nadanie klauzuli bez należytego dowodu na istnienie zobowiązania, opierając się jedynie na oświadczeniu wierzyciela. Wnieśli o uchylenie postanowienia i zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, powołując się na utrwalone stanowisko judykatury i doktryny, zgodnie z którym kontrola w postępowaniu klauzulowym jest ograniczona do badania formalnych warunków nadania klauzuli wykonalności. Sąd nie bada istnienia ani zasadności roszczenia, ani materialnoprawnych zdarzeń powstałych po wydaniu tytułu. Kwestie te mogą być dochodzone wyłącznie w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego (art. 840 k.p.c.). W związku z bezzasadnością zażalenia, oddalono również wniosek dłużników o udzielenie zabezpieczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ograniczonego zakresu kognicji sądu w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu oraz wskazanie powództwa przeciwegzekucyjnego jako właściwego środka obrony dłużnika przed egzekucją w sprawach merytorycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, w którym dłużnik poddał się egzekucji, a wykonanie obowiązku było uzależnione od zdarzeń.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki jest zakres kognicji sądu w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, w którym dłużnik poddał się egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kognicji sądu w postępowaniu klauzulowym jest ograniczony do badania formalnych warunków nadania klauzuli wykonalności. Sąd nie bada istnienia ani zasadności roszczenia wierzyciela ani obowiązku dłużnika stwierdzonego w tytule egzekucyjnym, ani też materialnoprawnych zdarzeń powstałych po wydaniu tytułu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na utrwalone orzecznictwo (SA w Poznaniu, SA we Wrocławiu, SN), zgodnie z którym sąd w postępowaniu klauzulowym bada jedynie, czy dokument odpowiada warunkom formalnym tytułu egzekucyjnego i czy zachodzą okoliczności faktyczne uzasadniające ujawnienie wzmianek. Kwestie merytoryczne, takie jak ważność czynności prawnej czy istnienie zobowiązania, mogą być dochodzone jedynie w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego (art. 840 k.p.c.).
Czy dłużnik może kwestionować istnienie lub zasadność zobowiązania objętego aktem notarialnym w zażaleniu na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik nie może kwestionować istnienia lub zasadności zobowiązania objętego aktem notarialnym w zażaleniu na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności. Środkiem obrony jest powództwo przeciwegzekucyjne.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że obrona merytoryczna dłużnika, polegająca na zwalczaniu zasadności lub dopuszczalności egzekucji, jest możliwa jedynie w drodze powództwa opozycyjnego (art. 840 k.p.c.), a nie w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym nadania klauzuli wykonalności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. w C. | spółka | wnioskodawca/wierzyciel |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik |
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości w akcie wprost określonej albo oznaczonej za pomocą klauzuli waloryzacyjnej, gdy w akcie wskazano zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie obowiązku, jak również termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 786 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis, którego naruszenie zarzucali skarżący, dotyczący obowiązku udowodnienia przez wierzyciela zdarzeń, od których zależy wykonanie tytułu.
k.p.c. art. 840
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający podstawę powództwa przeciwegzekucyjnego, które jest właściwym środkiem obrony dłużnika przed egzekucją opartą na akcie notarialnym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.
k.k. art. 233 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący składania fałszywych zeznań, podniesiony przez skarżących w kontekście oświadczenia wierzyciela.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący oszustwa, podniesiony przez skarżących w kontekście działań wierzyciela.
Prawo o notariacie art. 92
Ustawa - Prawo o notariacie
Przepis dotyczący wymagań formalnych aktu notarialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczony zakres kognicji sądu w postępowaniu klauzulowym. • Możliwość badania merytorycznych kwestii zobowiązania jedynie w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego (art. 840 k.p.c.). • Akt notarialny spełnia wymogi formalne tytułu egzekucyjnego z art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 786 § 1 k.p.c. poprzez nadanie klauzuli wykonalności bez należytego dowodu na istnienie zobowiązania. • Konieczność udowodnienia przez wierzyciela spełnienia warunków uzależniających wykonanie obowiązku. • Zarzut fałszywego oświadczenia wierzyciela i potrącenia wierzytelności.
Godne uwagi sformułowania
kontrola dokonywana w postępowaniu klauzulowym przeprowadzana jest w ograniczonym zakresie • Sąd nie może dokonywać oceny istnienia i zasadności roszczenia wierzyciela, ani obowiązku dłużnika stwierdzonego w tytule egzekucyjnym • Wykluczone jest również badanie materialnoprawnych zdarzeń powstałych po wydaniu tytułu egzekucyjnego • Dłużnik w zażaleniu na postanowienie nadające klauzulę wykonalności może podnosić tylko zarzuty przeciwko formalnym warunkom nadania klauzuli wykonalności • sam tytuł wykonawczy może zwalczać tylko w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego • środkiem obrony dłużnika przed egzekucją opartą na akcie notarialnym jest powództwo opozycyjne (art. 840 k.p.c.) • nie jest dopuszczalna obrona merytoryczna dłużnika
Skład orzekający
Małgorzata Bartczak – Sobierajska
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Lewandowski
sędzia
Joanna Rusińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonego zakresu kognicji sądu w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu oraz wskazanie powództwa przeciwegzekucyjnego jako właściwego środka obrony dłużnika przed egzekucją w sprawach merytorycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, w którym dłużnik poddał się egzekucji, a wykonanie obowiązku było uzależnione od zdarzeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie jasno rozgranicza postępowanie klauzulowe od merytorycznego badania zobowiązania, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak dłużnik może bronić się przed egzekucją, gdy zarzuty dotyczą istoty sprawy, a nie tylko formalności.
“Egzekucja z aktu notarialnego: Kiedy sąd bada sprawę, a kiedy nie?”
Dane finansowe
WPS: 330 000 PLN
koszty postępowania klauzulowego: 187 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.