VI GC 111/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka z o.o. w O. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – (...) K. o ustalenie bezskuteczności oświadczenia pozwanego z dnia 27 stycznia 2016 r. o odstąpieniu od umowy o roboty budowlane z dnia 24 sierpnia 2015 r. oraz o ustalenie, że umowa nadal trwa. Ewentualnie domagał się ustalenia, że oświadczenie pozwanego stanowi odstąpienie od umowy na mocy art. 644 k.c., a powodowi przysługuje umówione wynagrodzenie pomniejszone o to, co zaoszczędził. Powód argumentował, że podstawa prawna odstąpienia podana przez pozwanego jest niewłaściwa i zawiera błąd, a także że pozwany przekroczył termin do złożenia skutecznego oświadczenia. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. brak interesu prawnego po stronie powoda, gdyż jego roszczenia mogą być dochodzone w innym postępowaniu. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił powództwo, uznając, że powód nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. Sąd stwierdził, że kwestia skuteczności odstąpienia od umowy będzie rozstrzygana w toczącym się równolegle postępowaniu o zapłatę (sygn. VI GNc 167/16), które zapewni powodowi dalej idącą i skuteczniejszą ochronę prawną. W związku z tym, sąd oddalił powództwo bez badania merytorycznego przesłanek odstąpienia od umowy. Orzeczono o kosztach procesu na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy możliwe jest dochodzenie roszczenia o świadczenie, jest kluczowe dla oceny dopuszczalności takich pozwów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście postępowań o roboty budowlane, ale zasada ogólna ma zastosowanie do wielu innych spraw cywilnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód posiada interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. do żądania ustalenia bezskuteczności oświadczenia o odstąpieniu od umowy o roboty budowlane, gdy może dochodzić swoich praw w odrębnym postępowaniu o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiada interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia, ponieważ jego roszczenia mogą być skuteczniej dochodzone w postępowaniu o zapłatę, które zapewni mu dalej idącą ochronę prawną. Prowadzenie dwóch procesów opartych na tych samych twierdzeniach byłoby sprzeczne z ekonomiką postępowania.
Czy oświadczenie pozwanego o odstąpieniu od umowy o roboty budowlane było skuteczne?
Odpowiedź sądu
Sąd nie badał merytorycznie skuteczności oświadczenia o odstąpieniu od umowy z powodu braku interesu prawnego powoda.
Uzasadnienie
Ponieważ powództwo zostało oddalone z powodu braku interesu prawnego, sąd nie przystąpił do badania merytorycznych przesłanek odstąpienia od umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z o. o. w O. | spółka | powód |
| Skarb Państwa - (...) K. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód musi wykazać istnienie interesu prawnego w żądaniu ustalenia, który polega na niepewności co do stanu prawnego lub prawa, wymagającej ochrony prawnej. Jeśli powód może uzyskać ochronę w innym postępowaniu (np. o świadczenie), wyłącza to jego interes prawny w powództwie ustalającym.
Pomocnicze
k.c. art. 644
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący wynagrodzenia wykonawcy w przypadku odstąpienia od umowy o dzieło (tu: roboty budowlane) przez zamawiającego.
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący prawa zamawiającego do odstąpienia od umowy o roboty budowlane w przypadku zwłoki wykonawcy.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach procesu na rzecz wygrywającego strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w rozumieniu art. 189 k.p.c., gdyż jego roszczenia mogą być dochodzone w odrębnym postępowaniu o świadczenie, które zapewnia skuteczniejszą ochronę. • Prowadzenie dwóch procesów sądowych opartych na tych samych twierdzeniach faktycznych i dowodach jest sprzeczne z ekonomiką postępowania.
Odrzucone argumenty
Powód posiada interes prawny w ustaleniu bezskuteczności oświadczenia o odstąpieniu od umowy, ponieważ proces o zapłatę nie obejmuje tego ustalenia. • Umowne postanowienia dotyczące odstąpienia od umowy wyłączają stosowanie art. 635 k.c. • Pozwany przekroczył termin do złożenia skutecznego oświadczenia o odstąpieniu od umowy.
Godne uwagi sformułowania
Powód nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. • Dalej idącą, a tym samym skuteczniejszą ochronę gwarantuje mu to inne postępowanie. • Spór o ustalenie nie może mieć charakteru przesłankowego czy przyczynkarskiego dla dalej idącego roszczenia. • Powództwo o ustalenie nie może służyć zdobyciu dowodu czy pozyskaniu wykładni prawa.
Skład orzekający
Marta Zalewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy możliwe jest dochodzenie roszczenia o świadczenie, jest kluczowe dla oceny dopuszczalności takich pozwów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście postępowań o roboty budowlane, ale zasada ogólna ma zastosowanie do wielu innych spraw cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię procesową - interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. i jego relację do postępowań o świadczenie, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Czy można żądać ustalenia, że umowa trwa, gdy można dochodzić zapłaty? Sąd wyjaśnia kluczową kwestię interesu prawnego.”
Dane finansowe
koszty procesu: 14 400 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.