VI Ga 79/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę za dokończenie rozbiórki budynku sklepu, które miało nastąpić na zlecenie powoda po tym, jak pozwany rozpoczął rozbiórkę, ale jej nie zakończył. Powód twierdził, że pozwany nie wykonał zobowiązania w terminie i zaszły przesłanki do wykonania zastępczego na podstawie art. 480 § 3 k.c. z powodu "nagłego wypadku". Sąd Rejonowy w Przemyślu oddalił powództwo, uznając, że pozwany nie był w zwłoce, ponieważ nie wyznaczono mu konkretnego terminu do wykonania rozbiórki, a powód nie wykazał istnienia "nagłego wypadku". Sąd Okręgowy w Rzeszowie, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia i wnioski sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że skuteczne zarzucenie naruszenia prawa materialnego wymaga niewadliwej podstawy faktycznej, a zarzuty naruszenia prawa procesowego należy rozpoznać w pierwszej kolejności. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było zrozumiałe i pozwalało na kontrolę merytoryczną. Sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc, wskazując, że nie wystarczy przekonanie strony o innej ocenie dowodów. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia art. 47 § 2 kc, a kwestia własności budynku była bez znaczenia, gdyż strony nie kwestionowały prawa własności powoda do nieruchomości wraz z budynkiem. Kluczowe było ustalenie, czy zaszły przesłanki z art. 480 § 3 kc. Sąd Okręgowy stwierdził, że powód nie wykazał, iż konieczność rozbiórki podyktowana była "nagłym wypadkiem", a jego twierdzenia w tym zakresie były gołosłowne. Ponadto, powód nie wykazał odpowiedzialności pozwanego za kolizję wodnokanalizacyjną, a dowody wskazywały, że awaria nastąpiła podczas prac wykonywanych na zlecenie powoda. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako oczywiście bezzasadną i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "nagłego wypadku" w kontekście art. 480 § 3 k.c. oraz wymogów proceduralnych oceny apelacji.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sytuacji, gdy dłużnik rozpoczął wykonanie zobowiązania (rozbiórkę budynku), ale go nie zakończył, a wierzyciel dokończył tę czynność, wierzyciel może obciążyć dłużnika kosztami wykonania zastępczego na podstawie art. 480 § 3 k.c. w "nagłym wypadku", mimo braku wyznaczenia dłużnikowi konkretnego terminu do wykonania zobowiązania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wierzyciel nie może obciążyć dłużnika kosztami wykonania zastępczego na podstawie art. 480 § 3 k.c. w "nagłym wypadku", jeśli nie wykazał istnienia takiego wypadku i nie wyznaczył dłużnikowi konkretnego terminu do wykonania zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powód nie wykazał istnienia "nagłego wypadku" w rozumieniu art. 480 § 3 k.c., a jego twierdzenia w tym zakresie były gołosłowne. Ponadto, powód nie wykazał, aby pozwany pozostawał w zwłoce, gdyż nie wyznaczył mu konkretnego terminu do wykonania rozbiórki. Brak tych przesłanek uniemożliwiał zastosowanie art. 480 § 3 k.c. i obciążenie pozwanego kosztami wykonania zastępczego.
Czy sąd drugiej instancji może ocenić prawidłowość zastosowania prawa materialnego, jeśli podstawa faktyczna rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji budzi zastrzeżenia z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawidłowość zastosowania lub wykładni prawa materialnego może być właściwie oceniona jedynie na kanwie niewadliwie ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Skuteczne zgłoszenie zarzutu naruszenia prawa materialnego wchodzi w rachubę tylko wtedy, gdy ustalony stan faktyczny nie budzi zastrzeżeń, co wymaga rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym ocena prawa materialnego jest możliwa tylko na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W związku z tym, konieczne jest najpierw rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, które mogły wpłynąć na ustalenie stanu faktycznego.
Czy naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. (wymogi uzasadnienia wyroku) może stanowić samoistną podstawę naruszenia prawa procesowego, jeśli uzasadnienie sądu pierwszej instancji jest zrozumiałe i pozwala na kontrolę merytoryczną?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. może być usprawiedliwioną podstawą naruszenia prawa procesowego tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera braki uniemożliwiające kontrolę kasacyjną. Jeśli uzasadnienie jest zrozumiałe i pozwala na właściwą kontrolę, zarzut ten jest chybiony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. nie ma z reguły bezpośredniego wpływu na treść wyroku, a może stanowić podstawę naruszenia prawa procesowego tylko w sytuacji, gdy braki uzasadnienia uniemożliwiają kontrolę orzeczenia. W niniejszej sprawie uzasadnienie było zrozumiałe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. w W. | spółka | powód |
| Gminna Spółdzielnia (...) w M. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 480 § § 3
Kodeks cywilny
W wypadkach nagłych wierzyciel może, zachowując roszczenie o naprawienie szkody, wykonać bez upoważnienia sądu czynności na koszt dłużnika lub usunąć na jego koszt to, co dłużnik wbrew zobowiązaniu uczynił. Sąd uznał, że powód nie wykazał przesłanek do zastosowania tego przepisu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy na podstawie tego przepisu oddalił apelację powoda.
Pomocnicze
k.c. art. 47 § § 2
Kodeks cywilny
Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Sąd uznał, że kwestia ta była bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.c. art. 480 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis upoważnia wierzyciela do wykonania zastępczego przy zobowiązaniach polegających na czynieniu lub zaniechaniu, w sytuacji gdy dłużnik nie działa wbrew obowiązkowi lub działa wbrew obowiązkowi zaniechania. Przewiduje obowiązek dłużnika pokrycia kosztów czynności zastępczej w sytuacji zwłoki.
k.c. art. 480 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku poniesienia przez dłużnika kosztów usunięcia tego, co wbrew zobowiązaniu zostało uczynione, gdy świadczenie polega na nieczynieniu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, że zarzut naruszenia tego przepisu przez powoda był chybiony, gdyż nie wykazał on uchybienia zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi uzasadnienia wyroku. Sąd uznał, że uzasadnienie sądu pierwszej instancji było zrozumiałe i pozwalało na kontrolę merytoryczną, w związku z czym zarzut naruszenia tego przepisu był chybiony.
k.p.c. art. 505 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sporządzania uzasadnienia wyroku w postępowaniu apelacyjnym w sprawach rozpoznawanych w trybie uproszczonym. Wskazuje na możliwość sporządzenia uzasadnienia w skróconej formie.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Dotyczy ciężaru dowodu. Sąd wskazał, że powód, do czego był zobowiązany, nie wykazał, że konieczność rozbiórki podyktowana była tzw. „nagłym wypadkiem”.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powoda istnienia "nagłego wypadku" uzasadniającego wykonanie zastępcze bez upoważnienia sądu. • Brak wyznaczenia pozwanemu konkretnego terminu do wykonania zobowiązania, co wyklucza jego zwłokę. • Brak dowodów na odpowiedzialność pozwanego za kolizję wodnokanalizacyjną. • Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji jest zrozumiałe i pozwala na kontrolę merytoryczną. • Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji nie narusza art. 233 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 47 § 1 i 2 k.c. oraz art. 480 § 3 k.c. poprzez przyjęcie, że powód nabył własność budynku i że nie zaszły okoliczności przemawiające za zastosowaniem art. 480 § 3 k.c. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nierozważne i nie wszechstronne rozpoznanie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez braki w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
prawidłowość zastosowania lub wykładni prawa materialnego może być właściwie oceniona jedynie na kanwie niewadliwie ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia • nie jest wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu • Przez „nagłe wypadki” rozumieć należy sytuacje awaryjne, w szczególności niosące zagrożenie dla życia, zdrowia lub grożące poważną szkodą w mieniu • Na wierzycielu ciąży dowód „nagłości wypadku” • Twierdzenia powoda o wystających gwoździach, pobliskiej szkole, terenie ogólnie dostępnym itp. nie mogą stanowić miarodajnego dowodu
Skład orzekający
Beata Hass-Kloc
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"nagłego wypadku\" w kontekście art. 480 § 3 k.c. oraz wymogów proceduralnych oceny apelacji."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z wykonaniem zastępczym i interpretacją pojęcia "nagłego wypadku" w prawie cywilnym, co jest istotne dla prawników praktyków.
“Kiedy możesz sam dokończyć robotę i obciążyć nią sąsiada? Kluczowa interpretacja "nagłego wypadku" w prawie cywilnym.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym: 600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.