VI ACA 1267/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. J., osadzony w jednostkach penitencjarnych, wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, w szczególności godności i prawa do intymności, w związku z przebywaniem w przeludnionych i zaniedbanych warunkach. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał naruszenia dóbr osobistych ani krzywdy, a część roszczenia uległa przedawnieniu zgodnie z art. 4421 k.c. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że warunki w celach były zgodne z obowiązującymi normami, a ograniczone środki budżetowe nie świadczą o złej woli. Powód wniósł apelację, zarzucając m.in. błędne zastosowanie trzyletniego terminu przedawnienia. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu okręgowego. Sąd odwoławczy potwierdził, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem trzech lat, a powód nie udowodnił, że w okresie nieprzedawnionym doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, w tym przeludnienia cel czy niewystarczających warunków sanitarnych. Sąd podkreślił, że osadzeni muszą liczyć się z zaspokajaniem potrzeb na poziomie niezbędnego minimum.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych w warunkach penitencjarnych oraz dowodzenia naruszenia dóbr osobistych w takich warunkach.
Dotyczy specyficznych warunków panujących w polskich zakładach karnych i aresztach śledczych; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pobyt w przeludnionej i zaniedbanej celi więziennej stanowi naruszenie dóbr osobistych powoda uzasadniające zasądzenie zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał, aby w przedmiotowych jednostkach penitencjarnych naruszone zostały jakiekolwiek jego dobra osobiste oraz jaką krzywdę poniósł.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie udowodnił naruszenia dóbr osobistych, a warunki bytowe były zgodne z obowiązującymi normami i minimalnym poziomem zaspokojenia potrzeb osadzonych, wynikającym z ograniczonych środków budżetowych.
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych w postaci przeludnienia i zaniedbania w warunkach więziennych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Uzasadnienie
Sąd zastosował trzyletni termin przedawnienia z art. 4421 k.c., uznając go za przepis szczególny w stosunku do ogólnego dziesięcioletniego terminu z art. 118 k.c. Powód dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej w momencie jej wystąpienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Dyrektor Generalny Służby Więziennej | organ_państwowy | pozwany |
| Centralny Zarząd Służby Więziennej w W. | organ_państwowy | pozwany |
| Zakład Karny w R. | instytucja | pozwany |
| Areszt Śledczy W. B. | instytucja | pozwany |
| Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa w W. | organ_państwowy | reprezentacja pozwanego |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten ma zastosowanie do roszczeń o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.
Pomocnicze
k.c. art. 232
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu w zakresie wykazania naruszenia dóbr osobistych obciążał powoda.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wyjątkowych wypadkach zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami, jeżeli zasady słuszności przemawiają za tym.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis ogólny dotyczący terminów przedawnienia, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na szczególny charakter roszczenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd apelacyjny o oddaleniu apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia oparte na art. 4421 k.c. • Brak udowodnienia naruszenia dóbr osobistych i krzywdy przez powoda. • Warunki w jednostkach penitencjarnych zgodne z obowiązującymi normami i minimalnym poziomem zaspokojenia potrzeb.
Odrzucone argumenty
Dziesięcioletni termin przedawnienia roszczenia. • Przeludnienie cel i brak wystarczających warunków bytowych (grzyb, brak podłogi).
Godne uwagi sformułowania
Cele, w których przebywał powód w w/w jednostce penitencjarnej w latach 2010-2011 nie były przeludnione. • Skromne warunki, jakie panują w jednostkach penitencjarnych, wynikają bowiem z ograniczonych środków budżetowych będących w dyspozycji tych jednostek, a nie z ich złej woli. • Każda osoba, która trafia do zakładu karnego musi liczyć się z pewnymi niedogodnościami, w szczególności z tym, że jej potrzeby [...] będą zaspokajane jedynie na poziomie niezbędnego minimum.
Skład orzekający
Ryszard Sarnowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Manowska
członek
Ewa Śniegocka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych w warunkach penitencjarnych oraz dowodzenia naruszenia dóbr osobistych w takich warunkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych warunków panujących w polskich zakładach karnych i aresztach śledczych; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu warunków w zakładach karnych i prawa więźniów do ochrony dóbr osobistych, choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem.
“Czy przeludniona cela więzienna to zawsze naruszenie dóbr osobistych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.