V U 244/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie A. E. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która stwierdziła, że ubezpieczona nie podlegała ubezpieczeniom społecznym od 18.08.2016 r. Decyzja ta była wynikiem ustalenia, że umowa o pracę zawarta z firmą matki, A. E. (1), była zawarta w celu uzyskania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i służyła obejściu przepisów. Sąd I instancji ustalił, że A. E. (córka) miała wykształcenie średnie, prowadziła wcześniej działalność gospodarczą, a w okresie ciąży korzystała ze zwolnień lekarskich. Firma matki, A. E. (1), wykazywała znaczące przychody, jednakże w II półroczu 2016 r. nastąpił spadek. Umowa o pracę została zawarta 18.08.2016 r. na czas nieokreślony, z wysokim wynagrodzeniem, mimo braku przedstawienia przez córkę zaświadczenia lekarskiego o zdolności do pracy. Sąd odmówił wiary zeznaniom stron co do rzeczywistego stosunku pracy, wskazując na brak kwalifikacji córki, nieracjonalne zaangażowanie innych osób do pomocy, a także na fakt, że umowa została zawarta krótko przed porodem, co sugeruje cel uzyskania świadczeń. Sąd powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 83 kc) i Kodeksu pracy (art. 300 kp) dotyczące pozorności czynności prawnej oraz na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, które potwierdzają, że pozorna umowa o pracę nie może stanowić podstawy do podlegania ubezpieczeniu społecznemu. W związku z tym, sąd uznał umowę za nieważną i oddalił odwołanie jako bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że pozorna umowa o pracę zawarta w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych jest nieważna i nie stanowi podstawy do objęcia ubezpieczeniem. Interpretacja przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych w kontekście prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rodzinnej i okoliczności zawarcia umowy. Wymaga analizy wszystkich dowodów w konkretnej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta przez osobę w zaawansowanej ciąży z firmą prowadzoną przez jej matkę, krótko przed planowanym porodem i skorzystaniem ze świadczeń, może być uznana za pozorną i nieważną w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę może zostać uznana za pozorną, jeśli jej celem nie jest rzeczywiste świadczenie pracy, lecz uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, co prowadzi do jej nieważności jako podstawy ubezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że brak kwalifikacji córki, wysokie wynagrodzenie, krótki okres przed porodem, brak dowodów faktycznego wykonywania pracy oraz inne okoliczności wskazują na pozorny charakter umowy, której celem było obejście przepisów i uzyskanie świadczeń, a nie nawiązanie stosunku pracy.
Czy zawarcie umowy o pracę z osobą bliską, w szczególności z dzieckiem, przez przedsiębiorcę, może być uznane za zgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego, jeśli nie jest związane z rzeczywistym wykonywaniem pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawarcie umowy o pracę z osobą bliską, jeśli nie jest związane z rzeczywistym wykonywaniem pracy i ma na celu obejście prawa lub uzyskanie nienależnych świadczeń, jest sprzeczne z prawem i zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że choć przepisy nie zakazują zatrudniania osób bliskich, to rzeczywisty charakter zatrudnienia musi być rygorystycznie badany. Pozorność umowy lub jej zawarcie w celu obejścia prawa, nawet w przypadku osób bliskich, nie może rodzić skutków prawnych w zakresie ubezpieczenia społecznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. E. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
| A. E. (1) | spółka | pracodawca (firma matki) |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt.1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe podlegają osoby fizyczne będące pracownikami.
u.s.u.s. art. 13 § pkt.1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe podlegają osoby fizyczne będące pracownikami.
ustawa zasiłkowa art. 1 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Osobom podlegającym obowiązkowo ubezpieczeniu przysługują świadczenia pieniężne w razie choroby lub macierzyństwa.
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują odpowiednie przepisy ustawy.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 4 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę zawarta przez A. E. (córkę) z firmą matki była pozorna. • Celem zawarcia umowy było obejście przepisów prawa i uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. • A. E. (córka) nie posiadała kwalifikacji do wykonywania pracy na stanowisku specjalisty ds. przetargów. • Brak dowodów na faktyczne wykonywanie pracy przez A. E. (córkę). • Zawarcie umowy krótko przed porodem i planowanym skorzystaniem ze świadczeń. • Nieracjonalne zachowania i zaangażowanie innych osób. • Wynagrodzenie oderwane od kwalifikacji i efektów pracy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę została zawarta zgodnie z prawem. • A. E. (córka) faktycznie wykonywała pracę na rzecz firmy matki. • Ciąża nie stanowiła przeszkody do zawarcia umowy i wykonywania pracy.
Godne uwagi sformułowania
umowa o pracę została zawarta w celu uzyskania uprawnień do korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych i służyła obejściu obowiązujących przepisów prawa. • Sąd odmówił wiary zeznaniom odwołującej A. E. córki, A. E. (1) – matki, J. E. (1) , M. E. , B. P. w części dotyczącej tego, że strony łączył stosunek pracy. • głównym celem sporządzenia umowy nie było świadczenie pracy przez A. E. córkę lecz uzyskanie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. • nie można wyrazić akceptacji dla nagannych i szkodliwych społecznie zachowań, stanowiących przejaw szerszego zjawiska wyłudzania świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych • Zawarcie umowy o pracę dla pozoru ( art. 83 k.c. w związku z art. 300 k.p. ) lub w celu obejścia prawa ( art. 58 k.c. w związku z art. 300 k.p.c. ) nie może rodzić skutków prawnych i stanowić podstawy do uznania, że osoba, która zawarła taką umowę podlega ubezpieczeniu społecznemu pracowników. • nie może być tak iż konstruuje się stosunek prawny pod istniejącą sytuację, nie dla realizacji celu jakiemu ten stosunek ma służyć a dla osiągnięcia innych celów, a więc uzyskania świadczeń do których strony tego stosunku nie spełniały warunków.
Skład orzekający
Marzena Głuchowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że pozorna umowa o pracę zawarta w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych jest nieważna i nie stanowi podstawy do objęcia ubezpieczeniem. Interpretacja przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych w kontekście prawa pracy i ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rodzinnej i okoliczności zawarcia umowy. Wymaga analizy wszystkich dowodów w konkretnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ZUS walczy z próbami wyłudzenia świadczeń poprzez pozorne umowy o pracę, co jest ważnym tematem dla pracodawców i pracowników. Pokazuje też, jak sąd analizuje takie przypadki.
“Czy umowa o pracę z mamą to zawsze legalne zatrudnienie? Sąd rozstrzyga, czy córka wyłudziła świadczenia ZUS.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.