Orzeczenie · 2018-02-27

V SA/Wa 836/17Zwrot subwencji oświatowej interpretacja wychowanka 4

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2018-02-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
subwencja oświatowazwrot środków publicznychSystem Informacji Oświatowejplacówki oświatowemłodzieżowy ośrodek wychowawczyinterpretacja przepisówpostępowanie administracyjneKPAfinanse publiczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Powiatu na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącą zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011. Minister pierwotnie zobowiązał Powiat do zwrotu ponad 2,147 mln zł, a po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił własną decyzję i ustalił kwotę do zwrotu na 2,143 mln zł. Rozstrzygnięcie opierało się na ustaleniach kontroli wskazujących na zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych z powodu błędów w danych wprowadzonych do Systemu Informacji Oświatowej (SIO) przez różne placówki oświatowe. Skarżący Powiat zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie art. 7 i 77 KPA z uwagi na brak szczegółowego przedstawienia sposobu wyliczenia zawyżonej kwoty subwencji i powiązania jej z liczbą uczniów przeliczeniowych. Sąd podkreślił również rozbieżności w interpretacji pojęcia "wychowanek" w kontekście młodzieżowych ośrodków wychowawczych, wskazując na różne stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej w tej kwestii na przestrzeni lat. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów co do błędnego kwalifikowania uczniów w niektórych placówkach, ale zakwestionował sposób ustalenia kwoty zwrotu w odniesieniu do wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w P., którzy posiadali skierowania, ale faktycznie nie przebywali w placówce. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wykładni prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "wychowanek" w kontekście młodzieżowych ośrodków wychowawczych na potrzeby naliczania subwencji oświatowej, zasady prawidłowego ustalania stanu faktycznego w sprawach o zwrot środków publicznych, zasady wykazywania dzieci objętych zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego w roku 2011 i interpretacji przepisów sprzed wprowadzenia definicji "wychowanka" w rozporządzeniu z 2015 r. Niemniej jednak, zasady proceduralne i wykładnia pojęć mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i brak szczegółowego przedstawienia sposobu wyliczenia zawyżonej kwoty subwencji stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, błędne ustalenie stanu faktycznego i brak szczegółowego przedstawienia sposobu wyliczenia zawyżonej kwoty subwencji stanowi naruszenie art. 7 i 77 KPA, a także art. 107 § 3 KPA.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że decyzje organów zawierały braki w przedstawieniu sposobu wyliczenia zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych i powiązania tego z kwotami subwencji, co budziło wątpliwości co do prawidłowości ostatecznego stanowiska organu.

Jak należy interpretować pojęcie "wychowanek" w kontekście młodzieżowego ośrodka wychowawczego na potrzeby naliczania subwencji oświatowej, w szczególności czy osoba posiadająca skierowanie, ale faktycznie nieprzebywająca w ośrodku, może być uznana za wychowanka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia ta była sporna, a Sąd uznał, że należy ją interpretować szerzej, uwzględniając procedurę umieszczenia nieletniego w ośrodku oraz wcześniejsze stanowiska MEN i orzecznictwo NSA, które wskazywały, że osoba skierowana do ośrodka, nawet jeśli nie przebywa w nim fizycznie, może być traktowana jako wychowanek w okresie rezerwacji miejsca.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do językowego znaczenia pojęcia "wychowanek", przepisów dotyczących procedury umieszczenia nieletniego w MOW, orzecznictwa NSA oraz pism MEN, wskazując na ewolucję stanowiska organów w tej kwestii. Podkreślono, że rezerwacja miejsca dla skierowanego wychowanka wiąże się z kosztami realizacji zadań placówki, które powinny być uwzględnione przy naliczaniu subwencji.

Czy dzieci objęte zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi mogą być jednocześnie wykazywane jako uczniowie w Systemie Informacji Oświatowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dzieci objęte zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi nie są uczniami i nie mogą być jednocześnie wykazywane w tabelach dotyczących uczniów.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy rozporządzeń dotyczących zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, które nie traktują tych dzieci jako uczniów, oraz na "Instrukcję wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej", która jednoznacznie wyklucza takie podwójne wykazywanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju i Finansów oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów.

Przepisy (17)

Główne

u.d.j.s.t. art. 37 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Podstawa do zobowiązania jednostki samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej, gdy jest ona wyższa od należnej.

u.s.o. art. 71b § ust. 1 i 3

Ustawa o systemie oświaty

Definicja kształcenia specjalnego oraz wskazanie organów wydających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które są podstawą do kwalifikowania uczniów do odpowiednich wag przy naliczaniu subwencji.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011

Określa algorytm podziału subwencji, w tym wagi (P1, P2, P4, P5, P26, P34, P36, P40) stosowane do różnych kategorii uczniów.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii

Reguluje zasady funkcjonowania MOW, w tym pojęcia "przybycie", "przyjęcie", "wychowanek" oraz obowiązki dyrektora ośrodka.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie zasad organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim

Określa zasady organizacji zajęć rewalidacyjno-wychowawczych i wskazuje, że dzieci te nie są uczniami.

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty art. 71b § ust. 3

Wskazuje na orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych jako podstawę do kształcenia specjalnego.

Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej

Reguluje zasady gromadzenia i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych

Określa szczegółowy zakres danych w bazach danych oświatowych.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach § § 15

Wprowadza definicję "wychowanka" w młodzieżowym ośrodku wychowawczym.

u.d.j.s.t. art. 90 § ust. 1a-3b

Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Dotacje przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.

KPA art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

KPA art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

KPA art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

KPA art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich

Reguluje postępowanie w sprawach nieletnich, w tym umieszczanie w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych.

Pomocnicze

Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich art. 12 § zdanie pierwsze i drugie

Podstawa do orzeczenia przez sąd rodzinny umieszczenia nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji

Określa zasady prowadzenia dokumentacji, w tym powiadomienia o przybyciu nieletniego do ośrodka.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 7 i 77 KPA poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. • Naruszenie art. 8 i 107 § 3 KPA poprzez działanie niezgodne z zasadami dobrej administracji i ogólnikowe uzasadnienie decyzji. • Niewłaściwa wykładnia przepisów dotyczących młodzieżowych ośrodków wychowawczych i pojęcia "wychowanek". • Sprzeczność w wyliczeniach kwoty nienależnie uzyskanej dotacji pomiędzy pismem MEN a wynikiem kontroli UKS. • Brak odniesienia się organu do wariantu II opinii MEN w sytuacji, gdy sprawa toczyła się w tym samym stanie prawnym.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu dotyczące błędnego kwalifikowania uczniów w Niepublicznej Szkole Specjalnej [...] w K. oraz ucznia Gimnazjum Specjalnego w Zespole Szkół Specjalnych w B. • Argumenty organu dotyczące braku podstaw do jednoczesnego wykazywania w SIO wychowanków posiadających orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w tabeli SO1 i NP5.

Godne uwagi sformułowania

"Decyzje organu zawierały braki w przedstawionym zakresie, budząc wątpliwości co do tego, czy ostatecznie stanowisko zajęte w sprawie przez organ jest prawidłowe." • "Sąd uznaje w związku z tym za prawidłowe stanowisko organu odnoszące się do tych uczniów wskazanych w decyzji, którzy nie posiadali orzeczeń upoważniających do zaliczenia ich do innej niż właściwa wagi..." • "Prawidłowe jest również stanowisko organów odnoszącego się do "Ośrodka [...]" w K., co do braku podstaw do jednoczesnego wykazywania w SIO na dzień 30 września 2010 r. wychowanków posiadających orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno- wychowawczych..." • "Sąd za zasługujące na uwzględnienie uznał natomiast zarzuty związane z zakwestionowaniem przez organy wykazania w SIO 23 wychowanków z przypisaną doń wagą P34 – Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w P., będących zarazem uczniami tej placówki." • "W tym stanie rzeczy Minister ponownie rozpoznając sprawę, powinien wziąć pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko Sądu i wykładnię prawa zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku..."

Skład orzekający

Krystyna Madalińska - Urbaniak

przewodniczący

Irena Jakubiec – Kudiura

sprawozdawca

Jadwiga Smołucha

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"wychowanek\" w kontekście młodzieżowych ośrodków wychowawczych na potrzeby naliczania subwencji oświatowej, zasady prawidłowego ustalania stanu faktycznego w sprawach o zwrot środków publicznych, zasady wykazywania dzieci objętych zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego w roku 2011 i interpretacji przepisów sprzed wprowadzenia definicji "wychowanka" w rozporządzeniu z 2015 r. Niemniej jednak, zasady proceduralne i wykładnia pojęć mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii finansowania edukacji i interpretacji przepisów dotyczących placówek wychowawczych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie oświatowym i administracyjnym.

“Kto jest "wychowankiem"? Sąd rozstrzyga spór o miliony złotych subwencji oświatowej.”

Dane finansowe

WPS: 2 143 234 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst