Orzeczenie · 2005-12-19

V SA/WA 2341/05

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2005-12-19

NSAinneWysokawsa

kodeks celnyopłaty manipulacyjneuchylenie decyzjizwrot opłatterminypostępowanie administracyjneinteres stronyinteres publicznysąd administracyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku K. C. o uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z 1998 r. wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe oraz o zwrot tych opłat jako nienależnie pobranych. Organy celne odmówiły uchylenia decyzji, powołując się na upływ 3-letniego terminu do złożenia wniosku o zwrot opłat (art. 246 § 4 Kodeksu celnego). Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy te decyzje. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego. WSA w Warszawie początkowo oddalił skargę, uznając, że strona nie wykazała ważnego interesu ani interesu publicznego, mimo że podzielił stanowisko skarżącego, iż art. 246 § 4 KC nie jest przepisem szczególnym sprzeciwiającym się uchyleniu decyzji w trybie art. 265¹ KC. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez WSA, który dokonał samodzielnych ustaleń faktycznych i ocenił przesłanki zastosowania art. 265¹ KC, podczas gdy organy celne nie zbadały tych przesłanek. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA, związany wykładnią NSA, uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 265¹ KC dotyczy przesłanek celowościowych (interes społeczny lub ważny interes strony), a nie merytorycznej oceny decyzji. WSA stwierdził, że art. 246 § 4 KC nie jest przepisem szczególnym sprzeciwiającym się uchyleniu decyzji w trybie art. 265¹ KC, a organy celne nie zbadały pozytywnych przesłanek z art. 265¹ KC. Sąd wskazał również, że nowelizacja Kodeksu celnego z 2003 r. wprowadziła możliwość przedłużenia terminu zwrotu należności w uzasadnionych przypadkach, co podważało argument o bezwzględnej niewykonalności decyzji. Ostatecznie WSA uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 265¹ Kodeksu celnego, stosowanie przepisów o zwrocie należności celnych, granice kontroli sądowej nad działalnością administracji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie decyzji w trybie nadzwyczajnym w postępowaniu celnym.

Zagadnienia prawne (5)

Czy art. 246 § 4 Kodeksu celnego stanowi przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 246 § 4 Kodeksu celnego nie jest przepisem szczególnym sprzeciwiającym się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego, ponieważ odnosi się on wyłącznie do kwestii zwrotu i umorzenia należności celnych, a nie do uchylania i zmiany decyzji.

Uzasadnienie

Przepisy szczególne, które mogą stanowić negatywną przesłankę dla uchylenia decyzji w trybie nadzwyczajnym, muszą wprost odnosić się do niemożności uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Art. 246 § 4 KC dotyczy zwrotu należności, a nie uchylania decyzji.

Czy sąd administracyjny może samodzielnie ustalać stan faktyczny i oceniać przesłanki zastosowania art. 265¹ Kodeksu celnego, czy też jego rola ogranicza się do kontroli legalności decyzji organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rola sądu administracyjnego ogranicza się do kontroli legalności decyzji organu. Sąd nie może zastąpić organu w ustalaniu stanu faktycznego i badaniu przesłanek zastosowania przepisów, w tym art. 265¹ Kodeksu celnego.

Uzasadnienie

Sądowa kontrola działalności administracji publicznej polega na kontroli legalności, a nie na samodzielnym ustalaniu stanu faktycznego. Sąd może prowadzić jedynie postępowanie dowodowe uzupełniające z dokumentów. W przypadku naruszenia przepisów przez organ, sąd stosuje przewidziane prawem środki.

Czy wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego wymaga wykazania przez stronę ważnego interesu lub interesu publicznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego jest uzależniona od wykazania, że za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub ważny interes strony.

Uzasadnienie

Przesłanki z art. 265¹ KC mają charakter celowościowy i podlegają analizie organu, niezależnie od prawnej poprawności decyzji ostatecznej. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie, która dąży do zmiany ustalonego stanu rzeczy.

Czy zmiana interpretacji prawa przez sądy wyższej instancji (NSA, SN) może stanowić podstawę do uchylenia decyzji w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zmiana interpretacji prawa może mieć wpływ na ocenę istnienia pozytywnych przesłanek z art. 265¹ Kodeksu celnego, ale nie zwalnia strony z obowiązku wykazania swojego ważnego interesu.

Uzasadnienie

Choć zmiana wykładni prawa jest istotna, nie stanowi automatycznej podstawy do uchylenia decyzji. Strona nadal musi wykazać, że jej interes jest na tyle ważny, aby uzasadniał zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji.

Czy opłaty manipulacyjne pobrane na podstawie decyzji, które następnie zostały zakwestionowane przez orzecznictwo, podlegają zwrotowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłaty pobrane bez tytułu prawnego lub niezgodnie z obowiązującymi przepisami podlegają zwrotowi, a art. 246 Kodeksu celnego znajduje zastosowanie również do zwrotu opłat manipulacyjnych.

Uzasadnienie

Brak odrębnych przepisów regulujących zwrot opłat manipulacyjnych w Kodeksie celnym nakazuje stosowanie ogólnych zasad zwrotu należności celnych. Nienależnie pobrana opłata powinna zostać zwrócona, aby zapewnić zgodność z zasadą państwa prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., która utrzymała w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego odmawiające uchylenia decyzji wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe.

Przepisy (22)

Główne

k.c. art. 265¹ § § 1

Kodeks celny

Tryb nadzwyczajny do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, wymagający wykazania interesu społecznego lub ważnego interesu strony.

k.c. art. 275 § § 4 pkt 5

Kodeks celny

Podstawa do poboru opłaty manipulacyjnej za czynności służbowe poza siedzibą urzędu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji naruszającej prawo.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Pomocnicze

k.c. art. 246 § § 4

Kodeks celny

Termin 3 lat na złożenie wniosku o zwrot należności celnych. Nie stanowi przepisu szczególnego sprzeciwiającego się uchyleniu decyzji w trybie art. 265¹.

k.c. art. 246 § § 5

Kodeks celny

Zwrot należności z urzędu.

k.c. art. 246 § § 6

Kodeks celny

Możliwość przedłużenia terminu zwrotu należności w przypadku nieprzewidzianych okoliczności lub siły wyższej.

k.c. art. 277

Kodeks celny

Tryb poboru należności celnych, stosowany również do zwrotu opłat manipulacyjnych.

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

o.p. art. 192

Ordynacja podatkowa

Decyzje wydane z naruszeniem przepisów o udziale strony w postępowaniu.

o.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

o.p. art. 165 § § 2

Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania z urzędu.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu.

Konstytucja RP art. 32