V SA 5150/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o uchylenie ostatecznych decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z 1999 r. wymierzających Agencji Celnej "D." opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności służbowe poza siedzibą urzędu. Skarżący argumentował naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej i Kodeksu celnego, w tym błędną interpretację art. 275 § 4 pkt 5 KC oraz brak wszczęcia postępowania. Organ odwoławczy, Dyrektor Izby Celnej w W., odmówił uchylenia decyzji, powołując się na upływ 3-letniego terminu do złożenia wniosku o zwrot należności (art. 246 § 4 KC) i uznając ten przepis za szczególny, który uniemożliwia uchylenie decyzji w trybie nadzwyczajnym (art. 265¹ KC). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że art. 246 § 4 KC nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 265¹ KC, ponieważ odnosi się do zwrotu należności, a nie do uchylania lub zmiany decyzji ostatecznych. Sąd podkreślił, że organy celne nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie pozytywnych przesłanek uchylenia decyzji w trybie nadzwyczajnym, a jedynie powołały się na negatywną przesłankę upływu terminu. Sąd wskazał również, że nowelizacja Kodeksu celnego z 2003 r. wprowadziła możliwość przedłużenia terminu zwrotu należności w przypadku nieprzewidzianych okoliczności lub siły wyższej (art. 246 § 6 KC), co mogło mieć wpływ na możliwość zwrotu opłat. Sąd nie podzielił argumentu skarżącego o braku wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek o skierowanie celników do pracy mógł być podstawą do wszczęcia postępowania o wymierzenie opłaty. Niemniej jednak, z uwagi na naruszenie art. 265¹ KC przez organy celne, zaskarżona decyzja została uchylona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 265¹ Kodeksu celnego w kontekście przepisów szczególnych oraz zakresu kontroli sądowej nad postępowaniem nadzwyczajnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami manipulacyjnymi w prawie celnym i trybem nadzwyczajnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 246 § 4 Kodeksu celnego, określający termin do złożenia wniosku o zwrot należności celnych, stanowi przepis szczególny uniemożliwiający uchylenie ostatecznej decyzji wymiarowej w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 265¹ Kodeksu celnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 246 § 4 Kodeksu celnego nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 265¹ Kodeksu celnego, ponieważ odnosi się do zwrotu należności, a nie do uchylania lub zmiany decyzji ostatecznych.
Uzasadnienie
Przepisy szczególne, które mogą stanowić negatywną przesłankę dla uchylenia decyzji w trybie nadzwyczajnym, muszą wprost wyłączać stosowanie trybów nadzwyczajnych. Art. 246 § 4 KC dotyczy kwestii zwrotu należności, a nie uchylania decyzji.
Czy organy celne przeprowadziły należyte postępowanie wyjaśniające w zakresie pozytywnych przesłanek uchylenia decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym z art. 265¹ Kodeksu celnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy celne nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, co uniemożliwia kontrolę sądową.
Uzasadnienie
Organy celne ograniczyły się do stwierdzenia negatywnej przesłanki (upływ terminu), nie badając wystąpienia pozytywnych przesłanek (interes społeczny lub słuszny interes strony) wymaganych przez art. 265¹ KC.
Czy wniosek o skierowanie funkcjonariuszy celnych do pracy w miejscu uznanym może być traktowany jako wszczęcie postępowania w sprawie wymierzenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej?
Odpowiedź sądu
Tak, organy celne mogły przyjąć, że taki wniosek wszczyna postępowanie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 275 § 4 pkt 5 KC, organ celny pobiera opłatę za czynności służbowe wykonane na wniosek strony poza siedzibą urzędu. Skoro skarżąca składała takie wnioski, mogła liczyć się z pobraniem opłaty.
Czy zwrot nienależnie pobranych opłat manipulacyjnych dodatkowych powinien nastąpić w trybie określonym dla zwrotu należności celnych?
Odpowiedź sądu
Tak, wykładnia systemowa przepisów Kodeksu celnego wskazuje na stosowanie art. 246 KC również przy zwrocie lub umarzaniu opłat pobranych w sprawach celnych.
Uzasadnienie
Brak innych regulacji prawnych w prawie celnym umożliwiających zwrot nienależnie pobranej opłaty nakazuje stosowanie art. 246 KC, aby uniknąć sprzeczności z zasadą państwa prawa.
Przepisy (25)
Główne
k.c. art. 265¹ § § 1
Kodeks celny
Tryb nadzwyczajny do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Negatywną przesłanką jest zakaz wynikający z przepisów szczególnych.
k.c. art. 275 § § 4 pkt 5
Kodeks celny
Podstawa prawna wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej za czynności służbowe poza siedzibą urzędu celnego. Interpretacja pojęcia 'siedziba urzędu celnego' była kluczowa.
k.c. art. 246 § § 4
Kodeks celny
Termin 3 lat na złożenie wniosku o zwrot należności celnych. Organ błędnie uznał ten przepis za szczególny uniemożliwiający uchylenie decyzji w trybie art. 265¹ KC.
Pomocnicze
p.p. art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
Naruszenie poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
p.p. art. 192
Ordynacja podatkowa
p.p. art. 200 § § 1
Ordynacja podatkowa
p.p. art. 165 § § 2
Ordynacja podatkowa
Naruszenie poprzez niewydanie postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu.
k.c. art. 3 § § 1 pkt 5
Kodeks celny
Definicja 'kontroli celnej'.
k.c. art. 246 § § 2
Kodeks celny
Przesłanki zwrotu należności celnych.
k.c. art. 246 § § 5
Kodeks celny
Możliwość zwrotu należności z urzędu.
k.c. art. 246 § § 6
Kodeks celny
Możliwość przedłużenia terminu zwrotu należności w przypadku nieprzewidzianych okoliczności lub siły wyższej (po nowelizacji w 2003 r.).
k.c. art. 277
Kodeks celny
Tryb i zasady poboru należności celnych. Sąd uznał, że przepis ten, w wykładni systemowej z art. 246 KC, obejmuje również zwrot opłat.
p.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
p.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
p.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 3
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a i c
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 200
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 152
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 120, poz. 1122 art. 1 § pkt 56
Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej
Dz. U. z 2000 r. Nr 12, poz. 92 art. 30
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Dz. U. Nr 162, poz.1122
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib
Dz. U. z 2001 r. Nr 12, poz. 92
Ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 246 § 4 Kodeksu celnego nie jest przepisem szczególnym uniemożliwiającym uchylenie decyzji w trybie nadzwyczajnym. • Organy celne nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie pozytywnych przesłanek z art. 265¹ KC. • Nowelizacja Kodeksu celnego z 2003 r. wprowadziła możliwość przedłużenia terminu zwrotu należności (art. 246 § 6 KC).
Odrzucone argumenty
Wniosek o zwrot opłat złożono po upływie 3-letniego terminu (art. 246 § 4 KC). • Art. 246 § 4 KC stanowi przepis szczególny uniemożliwiający uchylenie decyzji w trybie nadzwyczajnym. • Zwrot opłat nie następuje w trybie art. 277 KC. • Wniosek o oddelegowanie funkcjonariuszy celnych nie wszczynał postępowania w sprawie wymiaru opłaty.
Godne uwagi sformułowania
"Przepisy szczególne w rozumieniu art. 155 kpa (którego odpowiednikiem jest przepis 265 1 Kodeksu celnego), powinny w swej treści jednoznacznie wyłączać stosowanie trybów nadzwyczajnych do wzruszania ostatecznych decyzji w określonych kategoriach spraw." • "Pojęcie 'przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej' nie może być interpretowane rozszerzająco." • "Nie jest również rolą sądu [...] samodzielne dokonywanie oceny wystąpienia pozytywnych przesłanek dla zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji i tym samym zastępowanie organu administracji w tym przedmiocie." • "Wykładnia systemowa przepisów art. 277 i 246 Kodeksu celnego prowadzi [...] do stosowania art. 246 także przy zwrocie lub umarzaniu opłat pobranych w sprawach celnych." • "Sprzeczne z zasadą państwa prawa byłoby przyjęcie założenia, iż opłata pobrana nienależnie lub bez podstaw wynikających z obowiązujących przepisów wobec braku stosownych uregulowań prawnych nie może zostać Stronie zwrócona."
Skład orzekający
Jolanta Bożek
przewodniczący
Beata Krajewska
członek
Małgorzata Rysz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 265¹ Kodeksu celnego w kontekście przepisów szczególnych oraz zakresu kontroli sądowej nad postępowaniem nadzwyczajnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami manipulacyjnymi w prawie celnym i trybem nadzwyczajnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów proceduralnych w trybie nadzwyczajnym, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak sąd może zakwestionować podejście organu administracji do przepisów szczególnych i kontroli sądowej.
“Czy termin na zwrot opłat celnych zamyka drogę do uchylenia decyzji? WSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.