V KK 571/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący M.M. za wykroczenie z art. 92a Kodeksu wykroczeń (przekroczenie prędkości o 38 km/h). Sąd Rejonowy nałożył karę grzywny w kwocie 300 zł. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego, zarzucając rażące naruszenie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. poprzez nierozpoznanie przedawnienia karalności czynu, które nastąpiło przed datą orzekania przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywistą i zasadną. Wskazał, że przepis art. 15zzr ust. 6 ustawy COVID-19, który zawieszał bieg przedawnienia, został uchylony bez przepisów intertemporalnych, a jego późniejsze zastąpienie przez art. 68 ust. 5 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. spowodowało, że bieg przedawnienia rozpoczął się na nowo. Sąd Najwyższy stwierdził, że w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy karalność wykroczenia ustała z powodu przedawnienia, co stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umorzył postępowanie, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia karalności wykroczeń w kontekście zmian prawnych związanych z pandemią COVID-19 oraz obowiązek sądu odwoławczego do uwzględniania przedawnienia z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19 i ich uchyleniem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedawnienie karalności wykroczenia następuje w sytuacji, gdy w okresie obowiązywania przepisów zawieszających bieg przedawnienia (ustawa COVID-19) nastąpiło uchylenie tych przepisów bez przepisów intertemporalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedawnienie karalności wykroczenia następuje, jeśli w dacie orzekania przez sąd wyższej instancji karalność czynu ustała z powodu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uchylenie przepisów zawieszających bieg przedawnienia (art. 15zzr ust. 6 ustawy COVID-19) bez przepisów intertemporalnych spowodowało, że bieg przedawnienia rozpoczął się na nowo. Jeśli w dacie orzekania przez sąd wyższej instancji karalność czynu ustała, stanowi to bezwzględną podstawę do umorzenia postępowania.
Czy sąd odwoławczy ma obowiązek uwzględnić przedawnienie karalności czynu jako bezwzględną podstawę odwoławczą, nawet jeśli nie zostało ono podniesione przez strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedawnienie karalności czynu stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą (art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w.), która powinna być brana pod uwagę przez sąd odwoławczy niezależnie od zakresu zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przedawnienie wykroczenia, które nastąpiło przed orzekaniem sądu odwoławczego, jest bezwzględną podstawą odwoławczą. Sąd odwoławczy powinien uchylić wyrok i umorzyć postępowanie w takiej sytuacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (7)
Główne
k.w. art. 92a
Kodeks wykroczeń
k.p.s.w. art. 5 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.s.w. art. 104 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.w. art. 45 § § 1
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.w. art. 2 § § 1
Kodeks wykroczeń
ustawa COVID-19 art. 15zzr § ust. 6
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten obowiązywał od 31 marca 2020 r. do 16 maja 2020 r. i zawieszał bieg przedawnienia karalności czynu oraz wykonania kary.
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 art. 68 § ust. 5
Przepis ten wszedł w życie po uchyleniu art. 15zzr ust. 6, zgodnie z którym z dniem wejścia w życie ustawy rozpoczyna się bieg przedawnienia karalności czynu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie karalności czynu nastąpiło przed wydaniem orzeczenia przez Sąd Okręgowy. • Uchylenie przepisów zawieszających bieg przedawnienia bez przepisów intertemporalnych spowodowało wznowienie biegu przedawnienia. • Przedawnienie stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą, która powinna być brana pod uwagę z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w Gdańsku rażąco naruszył art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. • W dacie orzekania przez Sąd Okręgowy w Gdańsku ustała karalność przedmiotowego wykroczenia, a co za tym idzie - doszło do przedawnienia orzekania, co stanowi tzw. bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. • Ustawa uchylająca art. 15zzr ust. 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. nie zawierała żadnych przepisów intertemporalnych nakazujących stosowanie uchylonego przepisu do czynów popełnionych przed dniem jej wejścia w życie.
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia karalności wykroczeń w kontekście zmian prawnych związanych z pandemią COVID-19 oraz obowiązek sądu odwoławczego do uwzględniania przedawnienia z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19 i ich uchyleniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia karalności wykroczeń, które ma praktyczne znaczenie dla wielu obywateli, a także pokazuje, jak zmiany prawne (np. związane z pandemią) mogą wpływać na bieg terminów procesowych.
“Przedawnienie wykroczenia drogowego: Sąd Najwyższy uchyla wyroki z powodu COVID-owych przepisów!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.