Orzeczenie · 2019-10-23

V KK 517/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-10-23
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
aborcjaprawo karnepomocnictwoustawa o planowaniu rodzinyjurysdykcjamiejsce popełnienia przestępstwaSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Rejonowego w K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 10 maja 2018 r., który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia 29 grudnia 2017 r. i uniewinnił oskarżoną G. Z. od zarzutu udzielenia pomocy małoletniej (lat 16) do przerwania ciąży wbrew przepisom ustawy, poprzez organizację i opłacenie zabiegu w Holandii. Sąd Okręgowy pierwotnie skazał G. Z. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, grzywnę i zobowiązanie do informowania sądu o przebiegu próby. Prokurator złożył apelację, a Sąd Apelacyjny uniewinnił oskarżoną, przyjmując, że polska ustawa nie reguluje przerwania ciąży za granicą i nie można jej tam naruszyć, a pomocnictwo w takim przypadku nie podlega polskiemu prawu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylając wyrok Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że pomocnictwo z art. 152 § 2 k.k. jest przestępstwem formalnym i bezskutkowym, a jego karalność nie zależy od miejsca wykonania zabiegu, lecz od naruszenia przepisów ustawy polskiej w miejscu popełnienia czynu (w Polsce). Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że Sąd Apelacyjny pominął istotne argumenty prawne i błędnie zinterpretował przepis.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 152 § 2 k.k. w kontekście jurysdykcji i miejsca popełnienia przestępstwa pomocnictwa w przerwaniu ciąży poza granicami Polski.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pomocnictwa w przerwaniu ciąży, a nie samego przerwania ciąży.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pomocnictwo w przerwaniu ciąży, które ma nastąpić poza granicami Polski, popełnione w Polsce, podlega polskiemu prawu karnemu na podstawie art. 152 § 2 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pomocnictwo w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy, popełnione w Polsce, jest przestępstwem, nawet jeśli sam zabieg ma być wykonany za granicą.

Uzasadnienie

Przestępstwo z art. 152 § 2 k.k. jest przestępstwem formalnym i bezskutkowym. Jego karalność nie zależy od miejsca wykonania zabiegu, lecz od naruszenia przepisów ustawy polskiej w miejscu popełnienia czynu (w Polsce). Miejsce działania sprawcy jest decydujące.

Czy pomocnictwo z art. 152 § 2 k.k. jest formą zjawiskową przestępstwa, czy odrębnym przestępstwem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Jest to odrębne przestępstwo, a nie forma zjawiskowa.

Uzasadnienie

Kobieta ciężarna nie odpowiada karnie za przerwanie ciąży, więc pomocnictwo nie jest niesprawczą formą współdziałania. Odpowiedzialność nie jest uzależniona od tego, czy kobieta przerwie ciążę, ani od tego, czy pomoc wzbudziła zamiar aborcji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator

Strony

NazwaTypRola
G. Z.osoba_fizycznaoskarżona
Prokurator Rejonowy w K.organ_państwowyskarżący (kasacja)
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
M. Z.osoba_fizycznapokrzywdzona (małoletnia)

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 152 § § 2

Kodeks karny

Pomocnictwo w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy jest przestępstwem formalnym, którego karalność zależy od naruszenia polskiej ustawy w miejscu popełnienia czynu (w Polsce), niezależnie od miejsca wykonania zabiegu.

Ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży

Ustawa określająca warunki dopuszczalności przerywania ciąży w Polsce.

k.k. art. 6 § § 2

Kodeks karny

Określa miejsce popełnienia czynu jako miejsce działania sprawcy.

Pomocnicze

k.k. art. 152 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 71 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 22

Kodeks karny

k.k. art. 23

Kodeks karny

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pomocnictwo z art. 152 § 2 k.k. jest przestępstwem formalnym, niezależnym od miejsca wykonania zabiegu. • Miejsce popełnienia czynu, a tym samym jurysdykcja polskiego prawa, jest determinowane przez miejsce działania sprawcy (w Polsce). • Błędna wykładnia art. 152 § 2 k.k. przez Sąd Apelacyjny, który oparł się na uchylonym orzecznictwie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Sądu Apelacyjnego, że polskie prawo nie reguluje przerwania ciąży za granicą i nie można go tam naruszyć.

Godne uwagi sformułowania

„desygnatem „przerwania ciąży z naruszeniem przepisów ustawy” z art. 152 § 2 k.k. może być tylko takie „przerwanie ciąży”, które podlega regulacjom prawa polskiego. • „polskiej ustawy nie reguluje zasad przerwania ciąży za granicą, nie można więc tam ustawy „naruszyć”. • „pomocnictwo z art. 152 § 2 k.k. jest odrębnym przestępstwem, a nie wspomnianą postacią zjawiskową przestępstwa głównego (niesprawczą postacią współdziałania w tym przestępstwie) • „przestępstwo z art. 152 § 2 k.k. jest z tego powodu (budowy znamion) przestępstwem formalnym – bezskutkowym. • „nie ma znaczenia miejsce, gdzie (w jakim kraju i pod rządem jakiej ustawy obowiązującej w tym kraju) dokonano aborcji. • „wypełnienie znamion czynu z art. 152 § 2 k.k. konfrontuje się tylko z ustawą obowiązującą w miejscu popełnienia tego czynu, a nie w miejscu, w którym kobieta poddaje się aborcji.

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Piotr Mirek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 152 § 2 k.k. w kontekście jurysdykcji i miejsca popełnienia przestępstwa pomocnictwa w przerwaniu ciąży poza granicami Polski."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pomocnictwa w przerwaniu ciąży, a nie samego przerwania ciąży.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kontrowersyjnego tematu aborcji i jurysdykcji prawa polskiego w kontekście działań transgranicznych, co budzi duże zainteresowanie społeczne i prawne.

Czy pomoc w aborcji za granicą jest przestępstwem w Polsce? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst