Orzeczenie · 2008-01-08

V KK 416/07

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2008-01-08
SNKarneprawo karne procesoweWysokanajwyższy
postępowanie karneumorzenieznikoma szkodliwość społecznazarzutyprawa gwarancyjnestan rzeczy osądzonejkasacjaSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego, który umorzył postępowanie karne wobec Piotra Ś. z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu (art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, twierdząc, że postępowanie zostało błędnie umorzone, mimo że zostało podjęte na nowo na podstawie art. 327 § 1 k.p.k. przez właściwego prokuratora, a wcześniej nie przedstawiono zarzutów. Sąd Najwyższy oddalił kasację, podkreślając, że prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, nawet jeśli nie przedstawiono zarzutów, stwarza stan rzeczy osądzonej. Sąd wskazał, że instytucja przedstawienia zarzutów ma charakter gwarancyjny i powinna być zastosowana, gdy zebrane dowody uzasadniają podejrzenie popełnienia czynu. W sytuacji, gdy ustalono znikomą szkodliwość społeczną czynu, należało rozważyć postać zamiaru i motywację sprawcy, co rodziło wymóg usytuowania go w charakterze podejrzanego. Skoro organ procesowy tego nie uczynił, nie mógł uzyskać ułatwienia w postaci ponownego podjęcia umorzonego postępowania. Negatywna przesłanka procesowa odnosi się także do kontynuacji postępowania umorzonego postanowieniem prokuratora, co skutkowało uchyleniem wyroku Sądu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania karnego z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu bez przedstawienia zarzutów i jego ponowne podjęcie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. bez formalnego przedstawienia zarzutów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy prawomocne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. (znikoma społeczna szkodliwość czynu), wydane bez przedstawienia zarzutów podejrzanemu, stanowi przeszkodę do podjęcia na nowo postępowania w trybie art. 327 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, nawet bez przedstawienia zarzutów, stwarza stan rzeczy osądzonej i uniemożliwia ponowne wszczęcie postępowania w trybie art. 327 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że instytucja przedstawienia zarzutów ma charakter gwarancyjny. Jeśli ustalono znikomą szkodliwość społeczną czynu, należało rozważyć postać zamiaru i motywację sprawcy, co wymagało usytuowania go w charakterze podejrzanego. Skoro organ procesowy tego nie uczynił, nie mógł uzyskać ułatwienia w postaci ponownego podjęcia umorzonego postępowania. Negatywna przesłanka procesowa odnosi się także do kontynuacji postępowania umorzonego postanowieniem prokuratora.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Piotr Ś.

Strony

NazwaTypRola
Piotr Ś.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Ireneusz N.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.

k.p.k. art. 327 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podjęcie na nowo umorzonego postępowania.

Pomocnicze

k.k. art. 115 § 2

Kodeks karny

Kryteria oceny społecznej szkodliwości czynu.

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze (kontynuowanie uprzednio prawomocnie umorzonego postępowania).

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej.

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo przekroczenia uprawnień.

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo fałszowania dokumentów.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów ustawy karnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, nawet bez przedstawienia zarzutów, stwarza stan rzeczy osądzonej. • Organ procesowy nie może uzyskać ułatwienia w postaci ponownego podjęcia umorzonego postępowania kosztem praw gwarancyjnych podejrzanego.

Odrzucone argumenty

Postępowanie zostało podjęte na nowo na podstawie art. 327 § 1 k.p.k. przez właściwego prokuratora. • Wcześniej w toku postępowania nie przedstawiono żadnej osobie zarzutu popełnienia przestępstwa.

Godne uwagi sformułowania

kosztem praw gwarancyjnych określonej osoby, organ ten nie może uzyskać swoistego ułatwienia w postaci możliwości podjęcia w każdym czasie, w trybie art. 327 § 1 k.p.k., umorzonego wcześniej postępowania karnego. • negatywna przesłanka procesowa stanowi przeszkodę kontynuacji postępowania, umorzonego postanowieniem prokuratora. • prawomocne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego [...] stwarza stan rzeczy osądzonej [...] również wtedy, gdy przed wydaniem tego postanowienia osobie tej ani nie przedstawiono zarzutów, ani nie przesłuchano jej w charakterze podejrzanego.

Skład orzekający

M. Gierszon

przewodniczący

A. Kapłon

sprawozdawca

G. Salamon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania karnego z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu bez przedstawienia zarzutów i jego ponowne podjęcie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. bez formalnego przedstawienia zarzutów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię procesową dotyczącą praw gwarancyjnych podejrzanego i granic ponownego wszczęcia umorzonego postępowania karnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy umorzone postępowanie karne można wznowić bez przedstawienia zarzutów? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst