V KK 229/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Okręgowego od wyroku Sądu Okręgowego w L., który umorzył postępowanie karne skarbowe wobec oskarżonego P. C. z powodu przedawnienia. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji obrońcy, uznając, że czyn oskarżonego, polegający na podaniu nieprawdziwych danych w deklaracjach VAT-7 i narazeniu na uszczuplenie podatku VAT o kwotę 352.945 zł, powinien być zakwalifikowany jako przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k.s. (typ uprzywilejowany ze względu na 'małą wartość' czynu). Sąd Okręgowy zastosował wskaźnik minimalnego wynagrodzenia obowiązujący w czasie orzekania (2000 zł), co pozwoliło mu uznać, że wartość narażonego na uszczuplenie podatku była mała. W konsekwencji, zastosowano krótszy okres przedawnienia, co doprowadziło do umorzenia postępowania. Prokurator w kasacji zarzucił rażące naruszenie art. 53 § 14 k.k.s. poprzez błędną interpretację, wskazując, że przy ustalaniu 'małej wartości' należy stosować wskaźnik minimalnego wynagrodzenia obowiązujący w czasie popełnienia czynu (899,10 zł w 2006 r.). Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, podzielił stanowisko prokuratora. Kluczowym argumentem Sądu Najwyższego była wykładnia językowa i funkcjonalna art. 53 § 14 k.k.s. oraz innych przepisów definiujących ilościowe znamiona czynów zabronionych w kodeksie karnym skarbowym (art. 53 § 6, §§ 15-16 k.k.s.). Sąd uznał, że ustawodawca celowo powiązał te definicje z wysokością minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w czasie popełnienia czynu, aby uodpornić regulacje na zmiany siły nabywczej pieniądza i utrzymać niezmienny stopień represyjności. Wzrost minimalnego wynagrodzenia nie jest traktowany jako zmiana ustawy w rozumieniu zasady lex mitior (art. 2 § 2 k.k.s.), gdyż nie zmienia on kryminalnopolitycznego sensu karania, a jedynie aktualizuje progi ilościowe w kontekście realiów gospodarczych. Sąd Najwyższy podkreślił, że odmienna interpretacja prowadziłaby do nieuzasadnionej liberalizacji odpowiedzialności i mogłaby stwarzać pokusę celowego odwlekania postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady lex mitior w kontekście definicji ilościowych w kodeksie karnym skarbowym, w szczególności pojęcia 'małej wartości' oraz stosowania wskaźnika minimalnego wynagrodzenia.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów k.k.s. i zasady lex mitior; może być mniej bezpośrednio stosowalna w sprawach niekaranych lub nieobjętych k.k.s.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przy ustalaniu 'małej wartości' czynu zabronionego w rozumieniu art. 53 § 14 k.k.s. należy stosować wskaźnik minimalnego wynagrodzenia obowiązujący w czasie popełnienia czynu, czy też wskaźnik obowiązujący w czasie orzekania, zgodnie z zasadą lex mitior (art. 2 § 2 k.k.s.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przy ustalaniu kwoty odpowiadającej 'małej wartości' w rozumieniu art. 53 § 14 k.k.s. stosować należy zgodnie z brzmieniem tej definicji wskaźnik wysokości minimalnego wynagrodzenia obowiązujący w czasie popełnienia czynu, także wtedy, gdy w czasie orzekania obowiązuje wskaźnik w innej wysokości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustawodawca celowo powiązał definicje ilościowe w k.k.s. (w tym 'małą wartość') z minimalnym wynagrodzeniem obowiązującym w czasie popełnienia czynu, aby uodpornić regulacje na zmiany siły nabywczej pieniądza i utrzymać niezmienny stopień represyjności. Wzrost minimalnego wynagrodzenia nie jest zmianą ustawy w rozumieniu zasady lex mitior, gdyż nie zmienia kryminalnopolitycznego sensu karania, a jedynie aktualizuje progi ilościowe w kontekście realiów gospodarczych. Odmienna interpretacja prowadziłaby do nieuzasadnionej liberalizacji odpowiedzialności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. C. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Okręgowy w L. | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | udział prokuratora |
| Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „G.” | spółka | podmiot wskazany w fakturach |
| Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „D.” | spółka | pod entity wskazany w fakturach |
Przepisy (23)
Główne
k.k.s. art. 56 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 62 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 6 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 7 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 53 § 14
Kodeks karny skarbowy
Definicja 'małej wartości' jako dwukrotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w czasie popełnienia czynu.
Pomocnicze
k.k.s. art. 56 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 2 § 2
Kodeks karny skarbowy
Zasada stosowania prawa względniejszego dla sprawcy (lex mitior).
k.k.s. art. 44 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 44 § 3
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 44 § 5
Kodeks karny skarbowy
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Punkt 6 - przedawnienie karalności.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Punkt 9 - bezwzględna przyczyna odwoławcza.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Punkt 1 lit. a
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Punkt 4 lit. a
u.p.t.u. art. 99 § 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 109 § 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę art. 2 § 5
Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę art. 10
Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przy ustalaniu 'małej wartości' czynu zabronionego należy stosować wskaźnik minimalnego wynagrodzenia obowiązujący w czasie popełnienia czynu, a nie w czasie orzekania. • Wzrost minimalnego wynagrodzenia nie jest zmianą ustawy w rozumieniu zasady lex mitior, gdyż nie zmienia kryminalnopolitycznego sensu karania, a jedynie aktualizuje progi ilościowe w kontekście realiów gospodarczych. • Ustawodawca celowo powiązał definicje ilościowe w k.k.s. z minimalnym wynagrodzeniem obowiązującym w czasie popełnienia czynu, aby uodpornić regulacje na zmiany siły nabywczej pieniądza i utrzymać niezmienny stopień represyjności.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie zasady lex mitior (art. 2 § 2 k.k.s.) wymaga stosowania wskaźnika minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w czasie orzekania, jako względniejszego dla sprawcy, co prowadzi do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
„Małą wartością” jest wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego nie przekracza dwustukrotnej wysokości tego minimalnego wynagrodzenia. • posłużenie się takim wskaźnikiem „pozwala określić w projekcie wiele kwestii ilościowych w sposób antyinflacyjny (…) dzięki temu kluczowemu terminowi przepisy karnoskarbowe, tak ściśle związane z problematyką pieniądza, zostały uniezależnione (…) od potrzeby ciągłych nowelizacji” • zmiana wskaźnika minimalnego wynagrodzenia nie jest w istocie ani zmianą normy sankcjonującej, ani zmianą normy sankcjonowanej, a jedynie zmianą parametru ilościowego, którego celem jest powiązanie regulacji z aktualną sytuacją gospodarczą • nieuzasadnionym uprzywilejowaniem niektórych sprawców
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
członek
Michał Laskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady lex mitior w kontekście definicji ilościowych w kodeksie karnym skarbowym, w szczególności pojęcia 'małej wartości' oraz stosowania wskaźnika minimalnego wynagrodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów k.k.s. i zasady lex mitior; może być mniej bezpośrednio stosowalna w sprawach niekaranych lub nieobjętych k.k.s.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej dla praktyki karnej skarbowej kwestii interpretacji przepisów dotyczących 'małej wartości' i przedawnienia, z silnym naciskiem na zasadę lex mitior. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego ma istotne implikacje praktyczne.
“Czy przedawnienie czynu skarbowego zależy od daty popełnienia, czy orzekania? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową wątpliwość.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.