Orzeczenie · 2025-07-16

V KK 221/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
oszustwofałszerstwo dokumentówkasacjaSąd Najwyższykontrola instancyjnaocena dowodówkara pozbawienia wolności

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego J.D. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku skazujący J.D. za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. Obrońca zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów dotyczących kontroli odwoławczej (art. 437 § 1 i 2, art. 433 § 2, art. 457 § 3 k.p.k.) poprzez pozorną, chybioną i niepełną kontrolę, co miało wynikać z naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 5 § 2, art. 7, art. 92, art. 410, art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz dowolnej oceny dowodów. Zarzucono również naruszenie art. 4, art. 5 § 2 i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. przez dowolną ocenę dowodów i nieuwzględnienie okoliczności korzystnych dla skazanego, a także rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że rola postępowania kasacyjnego polega na kontroli najpoważniejszych naruszeń prawa materialnego lub procesowego, a nie na ponownej ocenie dowodów. Sąd wskazał, że zarzuty kasacji stanowiły powtórzenie argumentacji z apelacji i miały na celu uczynienie z Sądu Najwyższego 'sądu trzeciej instancji'. Sąd Apelacyjny dokonał wszechstronnej kontroli apelacji, a jego uzasadnienie (s. 4-15) nie wykazało wadliwości. Sąd Najwyższy odniósł się do poszczególnych zarzutów, wskazując na trafność oceny dowodów przez sądy niższych instancji, w tym zeznań świadków i dokumentów obciążających skazanego. Podkreślono, że dla bytu przestępstwa oszustwa nie ma znaczenia, czy pokrzywdzony mógł skontrolować wiarygodność sprawcy. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił również wysokość szkody, uwzględniając zarówno damnum emergens, jak i lucrum cessans. Zarzut rażącej niewspółmierności kary został uznany za niedopuszczalny w kasacji, a ponadto kara roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności została uznana za łagodną. W konsekwencji kasację oddalono, a skazanego obciążono kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności kasacji w kontekście zarzutów dotyczących oceny dowodów i niewspółmierności kary. Potwierdzenie roli Sądu Najwyższego jako sądu prawa, a nie trzeciej instancji oceny faktów. Wyjaśnienie, że łatwowierność pokrzywdzonego nie wyłącza odpowiedzialności sprawcy oszustwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego w sprawach karnych. Konieczność wykazania rażącego naruszenia prawa, a nie jedynie błędnej oceny dowodów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów postępowania karnego dotyczących kontroli odwoławczej przez sąd drugiej instancji, w tym pozornej lub niepełnej kontroli, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzuty kasacji stanowią powtórzenie zarzutów apelacyjnych i nie wykazują rażącego naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne ma na celu kontrolę najpoważniejszych naruszeń prawa, a nie ponowną ocenę dowodów. Zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych, powielone z apelacji, nie mogą być podstawą kasacji, chyba że sąd odwoławczy zupełnie pominął argumentację strony lub nie wywiązał się z obowiązku wszechstronnego rozważenia zarzutów apelacji.

Czy dowolna ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji, zaaprobowana przez sąd drugiej instancji, może być podstawą do uwzględnienia kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd odwoławczy dokonał wszechstronnej kontroli oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji i nie stwierdził rażących naruszeń prawa procesowego, które miałyby wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nie jest władny dokonywać ponownej oceny dowodów. Kontroli kasacyjnej podlega jedynie sposób dokonania ustaleń faktycznych przez sądy, a nie same ustalenia. W tej sprawie sąd odwoławczy wnikliwie odniósł się do materiału dowodowego i nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji.

Czy rażąca niewspółmierność kary może być samodzielną podstawą do wniesienia kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Niewspółmierność kary może być kwestionowana w kasacji tylko pośrednio, jako konsekwencja rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zarzut rażącej niewspółmierności kary nie spełnia kryteriów dopuszczalności kasacji, jeśli nie jest powiązany z wykazaniem rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Ponadto, w tej sprawie kara nie była kwestionowana w apelacji, a jej wymiar był bliższy dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
prokurator

Strony

NazwaTypRola
J.D.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (23)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do oddalenia kasacji na posiedzeniu bez udziału stron jako oczywiście bezzasadnej.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Dopuszczalność kasacji.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawy kasacji.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa.

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości.

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący fałszerstwa dokumentu.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący zbiegu przepisów.

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący ciągu przestępstw.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący czasu popełnienia przestępstwa.

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres kontroli odwoławczej.

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zakres kontroli odwoławczej.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wszechstronnego rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek należytego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu.

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Elementy uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 427 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne apelacji.

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania apelacji.

k.p.k. art. 53

Kodeks postępowania karnego

Zasady wymiaru kary.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 437 § 1 i 2 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. przez pozorną, chybioną i niepełną kontrolę odwoławczą. • Naruszenie art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. przez dowolną ocenę dowodów. • Rażąca niewspółmierność wymierzonej kary.

Godne uwagi sformułowania

kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary • Sąd Najwyższy jako 'sąd prawa' nie jest władny dokonywać ponownej oceny dowodów • zabieg procesowy sprowadzający się do powtórzenia w kasacji zarzutów apelacyjnych • nawet łatwowierność pokrzywdzonego nie wyłącza karygodności wprowadzenia go w błąd

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności kasacji w kontekście zarzutów dotyczących oceny dowodów i niewspółmierności kary. Potwierdzenie roli Sądu Najwyższego jako sądu prawa, a nie trzeciej instancji oceny faktów. Wyjaśnienie, że łatwowierność pokrzywdzonego nie wyłącza odpowiedzialności sprawcy oszustwa."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego w sprawach karnych. Konieczność wykazania rażącego naruszenia prawa, a nie jedynie błędnej oceny dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące granic kontroli kasacyjnej i powtarzalności zarzutów apelacyjnych jest kluczowe dla praktyków prawa karnego. Podkreślenie, że SN nie jest trzecią instancją oceny dowodów, jest ważnym przypomnieniem.

Sąd Najwyższy: Kasacja to nie druga szansa na ocenę dowodów!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst