Orzeczenie · 2026-05-14

V KK 130/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
art. 180a k.k.cofnięcie uprawnieńwarunkowe umorzeniekasacjaSąd Najwyższywykroczenieniekaralność

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, rozpoznając kasację Prokuratora Generalnego, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 27 stycznia 2025 r., który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec O.S. oskarżonego o popełnienie występku z art. 180a k.k. (prowadzenie pojazdu mimo cofniętych uprawnień). Sąd Najwyższy uznał, że sąd rejonowy błędnie zastosował instytucję warunkowego umorzenia postępowania, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 66 § 1 k.k. Po pierwsze, istniały wątpliwości co do tego, czy czyn oskarżonego faktycznie wyczerpywał znamiona przestępstwa z art. 180a k.k. Sąd wskazał, że prowadzenie pojazdu po zakończeniu okresu cofnięcia uprawnień, ale bez ich odzyskania, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., a nie niestosowanie się do decyzji o cofnięciu. W tej sprawie cofnięcie uprawnień było bezterminowe, ale przerwane zdaniem egzaminu, co oznaczało, że w dniu popełnienia czynu oskarżony faktycznie nie posiadał uprawnień, ale nie naruszył decyzji o cofnięciu. Po drugie, Sąd Najwyższy podkreślił, że oskarżony był już karany, co również wykluczało zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretacja art. 180a k.k. i art. 94 § 1 k.w. w kontekście cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz przesłanki warunkowego umorzenia postępowania związane z uprzednią karalnością.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z cofnięciem uprawnień i ich odzyskaniem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego po bezterminowym cofnięciu uprawnień, ale po zdaniu egzaminu przywracającego uprawnienia, stanowi przestępstwo z art. 180a k.k. (niestosowanie się do decyzji o cofnięciu), czy wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (prowadzenie bez uprawnień)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prowadzenie pojazdu mechanicznego po zakończeniu okresu cofnięcia uprawnień, ale bez ich odzyskania, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 180a k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 180a k.k. dotyczy niestosowania się do decyzji o cofnięciu uprawnień, podczas gdy prowadzenie pojazdu bez posiadania uprawnień (nawet jeśli zostały cofnięte bezterminowo, ale okres ten został przerwany np. zdaniem egzaminu) wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Kluczowe jest, czy w obiegu prawnym obowiązywała decyzja o cofnięciu w momencie popełnienia czynu.

Czy osoba uprzednio karana za przestępstwo umyślne może skorzystać z warunkowego umorzenia postępowania karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uprzednia karalność za przestępstwo umyślne wyklucza zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 66 § 1 k.k. oraz utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym przesłanką warunkowego umorzenia jest niekaralność sprawcy za przestępstwo umyślne, obejmująca prawomocne skazania do dnia orzekania w przedmiocie warunkowego umorzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
O.S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 180a

Kodeks karny

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania z powodu wątpliwości co do popełnienia czynu z art. 180a k.k. • Błędne zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania z powodu uprzedniej karalności oskarżonego.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie osoby, która prowadzi pojazd mechaniczny po zakończeniu okresu wskazanego w decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, ale bez ich odzyskania, nie stanowi zatem niestosowania się do decyzji o ich cofnięciu, lecz jest prowadzeniem pojazdu mechanicznego bez posiadania uprawnień. • kierujący sprawca dopuścił się co najwyżej wykroczenia z art. 94 k.w. • Przesłanką zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego jest również uprzednia niekaralność sprawcy za przestępstwo umyślne dotyczące prawomocnych skazań, które miały miejsce do dnia orzekania w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Michał Laskowski

sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 180a k.k. i art. 94 § 1 k.w. w kontekście cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz przesłanki warunkowego umorzenia postępowania związane z uprzednią karalnością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z cofnięciem uprawnień i ich odzyskaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu prowadzenia pojazdów bez uprawnień i precyzyjnej interpretacji przepisów, co jest istotne dla wielu kierowców i prawników. Wyjaśnienie rozróżnienia między przestępstwem a wykroczeniem w tym kontekście jest praktyczne.

Czy prowadziłeś auto po cofnięciu uprawnień? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy to przestępstwo, a kiedy tylko wykroczenie!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst