V KK 13/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika wnioskodawcy W.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi, oddalając wniosek o zasądzenie odszkodowania od Skarbu Państwa. Wniosek dotyczył szkody wynikającej z pozbawienia wolności E. S. w okresie od 24 października 1950 r. do 3 kwietnia 1951 r. Sąd Okręgowy zasądził kwotę 66.666 zł, jednak Sąd Apelacyjny oddalił wniosek. Kasacja zarzucała rażącą obrazę prawa procesowego (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k. i art. 322 k.p.c.) poprzez dowolną ocenę dowodów i brak prawidłowej kontroli instancyjnej, a także naruszenie prawa materialnego (ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślił, że kasacja nie jest trzecią instancją i służy jedynie kontroli prawomocnych orzeczeń pod kątem rażącego naruszenia prawa. Stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił dowody, nie dopatrzył się powstania szkody ani jej związku z represjami, a także prawidłowo ocenił kwestię własności gospodarstwa rolnego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 322 k.p.c. uznano za bezzasadne, ponieważ Sąd Apelacyjny nie mógł zastosować art. 322 k.p.c. (dotyczącego szacowania wysokości odszkodowania), gdy nie wykazano samego powstania szkody. Zarzut naruszenia prawa materialnego uznano za bezprzedmiotowy w kontekście kwestionowania ustaleń faktycznych. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasad postępowania kasacyjnego, wymogów dowodowych w sprawach o odszkodowanie za represje, ograniczeń stosowania art. 322 k.p.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą represyjną i odszkodowaniami za okres PRL.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny w sprawie o odszkodowanie za szkodę wynikającą z pozbawienia wolności, w szczególności czy doszło do rozkradzenia majątku i jaka była jego wartość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, uznając za nieudowodnione powstanie szkody.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd apelacyjny skrupulatnie uzasadnił swoje stanowisko, wskazując na nieścisłości w zeznaniach świadków, brak innych dowodów i dobre relacje z osobą, której powierzono gospodarstwo. Kwestionowanie ustaleń faktycznych w kasacji jest niedopuszczalne.
Czy w przypadku braku wykazania powstania szkody, sąd powinien zastosować przepisy dotyczące szacowania wysokości odszkodowania (art. 322 k.p.c.) oraz przepisy ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zastosować przepisów dotyczących szacowania odszkodowania, jeśli nie wykazano samego powstania szkody.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, uznając, że nie doszło do powstania szkody, nie mógł zastosować art. 322 k.p.c. Ustalenie rodzaju i wysokości szkody jest utrudnione po 70 latach, ale bez wykazania straty i jej związku z represjami, odszkodowanie nie może być zasądzone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa – Wojskowy Sąd Garnizonowy w Warszawie | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433
Kodeks postępowania karnego
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.u.o.w.w.o.r.z.d.w.o.o.n.b.p.p. art. 8 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
u.o.u.o.w.w.o.r.z.d.w.o.o.n.b.p.p. art. 11 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest środkiem nadzwyczajnym i nie stanowi trzeciej instancji rozpoznawania spraw. • Nie wykazano powstania szkody ani jej związku z represjami. • Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił dowody i stan faktyczny. • Nie można zastosować przepisów o szacowaniu odszkodowania, gdy nie udowodniono powstania szkody.
Odrzucone argumenty
Rażąca obraza prawa procesowego (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k. i art. 322 k.p.c.) poprzez dowolną ocenę dowodów. • Rażąca obraza prawa materialnego (ustawa represyjna w zw. z art. 322 k.p.c.) poprzez niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
kasacja nie stanowi trzeciej instancji rozpoznawania spraw karnych • nie zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, w której kasacja została wniesiona • obrońca poprzez zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. w związku z art. 433 k.p.k. i art. 322 k.p.c. kwestionuje w istocie ustalenia faktyczne w sprawie • bez wykazania zaistnienia straty i jej związku z wykonaniem orzeczenia za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego zasądzenie odszkodowania byłoby bezpodstawne
Skład orzekający
Paweł Wiliński
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad postępowania kasacyjnego, wymogów dowodowych w sprawach o odszkodowanie za represje, ograniczeń stosowania art. 322 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą represyjną i odszkodowaniami za okres PRL.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy odszkodowania za represje komunistyczne, co ma znaczenie historyczne i społeczne, ale rozstrzygnięcie opiera się na standardowych zasadach proceduralnych.
“Czy można dochodzić odszkodowania za straty sprzed 70 lat? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 66 666 PLN
odszkodowanie: 66 666 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.