V KK 121/24

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną od postanowienia Sądu Okręgowego w Toruniu, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania wobec posłanki J.S. Oskarżona była o popełnienie przestępstwa z art. 195 § 1 k.k. w zb. z art. 196 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., zarzucając jej złośliwe przeszkadzanie publicznemu wykonywaniu aktu religijnego oraz znieważenie miejsca kultu i obrażenie uczuć religijnych podczas protestu w kościele. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, uznając brak znamion czynu zabronionego. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy, oddalając zażalenie prokuratora. Prokurator Generalny w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez zaniechanie prawidłowej kontroli odwoławczej i nierozważenie zarzutów. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. W obszernym uzasadnieniu Sąd Najwyższy dokonał szczegółowej wykładni znamienia 'złośliwie przeszkadza' z art. 195 § 1 k.k. Podkreślono, że 'złośliwość' oznacza świadome dokuczanie komuś, sprawianie przykrości, okazywanie niechęci lub wrogości, co musi być ukierunkowane na celowe sprawienie przykrości uczestnikom aktu religijnego lub na okazanie pogardy wobec samego aktu. Sąd odwołał się do definicji językowych, poglądów doktryny oraz innych przepisów Kodeksu karnego (art. 145 § 1, art. 218, art. 218a k.k.) i Kodeksu wykroczeń (art. 51 § 1 k.w.), wskazując na jednolite rozumienie znamienia 'złośliwie' jako szczególnego nastawienia psychicznego sprawcy. Sąd Najwyższy odniósł się również do odmiennego poglądu wyrażonego w innej sprawie Sądu Najwyższego (V KK 432/22), ale stanął na stanowisku, że samo zakłócenie aktu religijnego, bez elementu 'złośliwości', nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 195 § 1 k.k., a może być co najwyżej wykroczeniem z art. 51 § 1 k.w. W kontekście konkretnego zdarzenia, Sąd Najwyższy stwierdził, że zachowanie J.S. podczas protestu po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie przepisów aborcyjnych, choć mogło być zakłóceniem, nie miało charakteru 'złośliwego' w rozumieniu przepisu karnego, a było skierowane przeciwko polityce rządu, a nie przeciwko wolności wyznania. W związku z tym, sądy niższych instancji słusznie umorzyły postępowanie karne, a karalność ewentualnego wykroczenia z art. 51 § 1 k.w. już ustała z powodu przedawnienia. Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył koszty postępowania kasacyjnego Skarbem Państwa.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający