V CSK 448/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia wstępnego Sądu Okręgowego w B., które zezwoliło na podział majątku wspólnego poprzez wyodrębnienie dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych w budynku objętym współwłasnością. Sąd Okręgowy uznał podział fizyczny za usprawiedliwiony co do zasady, mimo wyjątkowo konfliktowej sytuacji między stronami i skazania uczestnika za znęcanie się nad wnioskodawczynią i dziećmi. Sąd Okręgowy nie podzielił poglądu Sądu Rejonowego, że podział nie będzie zasadny, i zamiast tego przyznał budynek w całości uczestnikowi ze spłatą na rzecz wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na nierozważenie przez Sąd Okręgowy stanowiska wnioskodawczyni o przyznaniu nieruchomości w całości z jej spłatą. Podkreślono, że podział fizyczny nieruchomości jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności, ale musi uwzględniać wszystkie okoliczności, w tym możliwość współpracy współwłaścicieli i społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości. W kontekście skazania uczestnika za znęcanie się, Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy nie rozważył wystarczająco możliwości zamieszkiwania stron w odrębnych lokalach i ich zdolności do współpracy. Ponadto, Sąd Najwyższy zakwestionował ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące możliwości finansowych uczestnika i jego zdolności kredytowej, a także możliwości sprzedaży wyodrębnionego lokalu. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w B.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zniesieniu współwłasności w sytuacji poważnego konfliktu między stronami, znaczenie oceny możliwości współpracy i społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu i skazania karnego, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w rutynowych sprawach o podział majątku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy konflikt między współwłaścicielami oraz skazanie jednego z nich za znęcanie się stanowią przeszkodę do zniesienia współwłasności przez fizyczny podział nieruchomości na samodzielne lokale?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam konflikt osobisty nie stanowi samodzielnej przesłanki do odmowy podziału, jednakże wszystkie okoliczności sprawy, w tym stopień konfliktu i możliwość współpracy, muszą być wnikliwie rozważone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że choć konflikt osobisty sam w sobie nie wyklucza podziału fizycznego, to w sytuacji poważnego konfliktu, w tym skazania za znęcanie się, sąd musi szczegółowo ocenić, czy współwłaściciele będą w stanie współpracować w utrzymaniu części wspólnych i czy podział jest zgodny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości. Sąd Okręgowy nie rozważył tych kwestii wystarczająco.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił możliwości finansowe uczestnika postępowania w zakresie wykonania prac adaptacyjnych i spłaty należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena możliwości finansowych uczestnika była pozbawiona podstaw faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zakwestionował ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące możliwości finansowych uczestnika, wskazując, że opierały się one na jego zeznaniach, a jego sytuacja zawodowa i finansowa (brak pracy, zarobki) nie dawały podstaw do przypuszczeń o zdolności kredytowej czy możliwościach wykonania prac adaptacyjnych.
Czy sąd drugiej instancji rozważył wszystkie możliwe sposoby zniesienia współwłasności, w tym przyznanie nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji pominął stanowisko wnioskodawczyni o przyznaniu nieruchomości w całości z jej spłatą i nie rozważył zasadności takiego rozwiązania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zarzucił Sądowi Okręgowemu pominięcie propozycji wnioskodawczyni dotyczącej przyznania jej całej nieruchomości ze spłatą uczestnika, co stanowiło alternatywny sposób wyjścia ze współwłasności, który powinien zostać rozważony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.T. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Z.K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 211
Kodeks cywilny
k.c. art. 212
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 623
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd Najwyższy odniósł się do możliwości nadużycia prawa podmiotowego w kontekście podziału nieruchomości.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przepisu dotyczącego rozpoznania apelacji.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przepisu dotyczącego uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub dowodów.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach w przypadku uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów do postępowań przed Sądem Najwyższym.
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozważenie przez Sąd Okręgowy stanowiska wnioskodawczyni o przyznaniu nieruchomości w całości z jej spłatą. • Brak wystarczających ustaleń dotyczących możliwości współpracy stron w kontekście poważnego konfliktu i skazania uczestnika za znęcanie się. • Pozbawione podstaw faktycznych ustalenia dotyczące możliwości finansowych uczestnika i jego zdolności kredytowej. • Brak analizy możliwości sprzedaży wyodrębnionego lokalu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia granic swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.). • Zarzut sprzeczności motywów uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
poważny konflikt osobisty nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej odmowę zniesienia współwłasności • podział fizyczny jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności • konieczność współdziałania właścicieli lokali wyodrębnionych w celu utrzymania części wspólnych budynku • wątpliwości co do rozumienia przez uczestnika w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji, jakie ciążą na nim prawa i obowiązki wynikające z kodeksu postępowania cywilnego
Skład orzekający
Wojciech Katner
przewodniczący
Anna Owczarek
członek
Maria Szulc
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zniesieniu współwłasności w sytuacji poważnego konfliktu między stronami, znaczenie oceny możliwości współpracy i społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu i skazania karnego, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w rutynowych sprawach o podział majątku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak głęboki konflikt osobisty i przeszłość karna mogą wpływać na rozstrzygnięcia cywilne dotyczące majątku, a Sąd Najwyższy podkreśla potrzebę wnikliwej analizy tych czynników.
“Konflikt, przemoc i podział majątku: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy fizyczny podział nieruchomości nie wystarczy.”
Dane finansowe
spłata: 315 534 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.