Orzeczenie · 2015-05-29

V CSK 448/14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2015-05-29
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
pożyczkatytuł wykonawczybankowośćklauzula wykonalnościuzasadnienie wyrokurachunkowość bankowawypowiedzenie umowyuznanie długuskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła powództwa o pozbawienie wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego, wystawionego przeciwko powodowi S. J. przez Bank [...]. Sąd Okręgowy w pierwszej instancji uwzględnił powództwo, stwierdzając m.in. nienależyte wykonanie umowy pożyczki przez bank w zakresie przelewu 320 000 zł na rzecz spółki „P.” SA, gdyż w tytule przelewu wskazano E. R. jako nabywcę tartaku, co nie wynikało z dyspozycji powoda. Sąd Okręgowy uznał również, że bank nie wykazał prawidłowości wyliczenia należności głównej i odsetek oraz że umowa pożyczki nie została skutecznie wypowiedziana z powodu niespełnienia wymogów formalnych. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo. Uznał, że zadłużenie zostało ustalone prawidłowo, a błędna adnotacja w tytule przelewu nie miała wpływu na ważność umowy. Stwierdził także skuteczne wypowiedzenie umowy i uznanie długu przez powoda. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał na istotne wady uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, w szczególności dotyczące braku wskazania dowodów na ustalenie kursu euro do złotówki przy wyliczaniu zadłużenia oraz niewyjaśnienia podstaw przyjęcia kursu z dnia wystawienia tytułu wykonawczego. Podkreślono również, że Sąd Apelacyjny nie rozważył w pełni kwestii należytego wykonania umowy pożyczki w zakresie przelewu 320 000 zł, pomijając przepisy dotyczące rachunkowości banków, co doprowadziło do zaspokojenia cudzego zobowiązania. Ponadto, Sąd Najwyższy zakwestionował ustalenie skuteczności wypowiedzenia umowy pożyczki z powodu wątpliwości co do skutecznego doręczenia wezwań do zapłaty oraz ocenił, że nie zostało w pełni zbadane, czy wniosek restrukturyzacyjny powoda stanowił skuteczne uznanie niewłaściwe długu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wady uzasadnienia wyroków sądów drugiej instancji, prawidłowość wykonania umowy pożyczki przez bank, skutki błędów w tytułach przelewów, zasady skutecznego wypowiadania umów, ocena uznania długu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową pożyczki i jej wykonaniem.

Zagadnienia prawne (4)

Czy bank prawidłowo wykonał umowę pożyczki w zakresie przelewu środków pieniężnych, jeśli tytuł przelewu zawierał informacje niepochodzące od pożyczkobiorcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nienależycie wykonał umowę pożyczki, jeśli tytuł przelewu zawierał informacje niepochodzące od pożyczkobiorcy, co może wpływać na ocenę wykonania umowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny nie rozważył w pełni kwestii należytego wykonania umowy pożyczki w zakresie przelewu 320 000 zł, pomijając przepisy dotyczące rachunkowości banków, co doprowadziło do zaspokojenia cudzego zobowiązania.

Czy bank prawidłowo wyliczył należność główną i odsetki objęte bankowym tytułem egzekucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy bank prawidłowo wyliczył należność główną i odsetki, jeśli uzasadnienie wyroku nie zawiera dowodów na ustalenie kursu waluty i nie wyjaśnia podstaw przyjęcia konkretnego kursu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego jest wadliwe, ponieważ nie wskazuje dowodów na ustalenie kursu euro do złotówki i nie wyjaśnia podstaw przyjęcia kursu z dnia wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, co uniemożliwia ocenę prawidłowości ustalenia wysokości należności.

Czy umowa pożyczki została skutecznie wypowiedziana przez bank?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy umowa pożyczki została skutecznie wypowiedziana, jeśli istnieją wątpliwości co do skutecznego doręczenia wezwań do zapłaty.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zakwestionował ustalenie skuteczności wypowiedzenia umowy pożyczki przez Sąd Apelacyjny z powodu wątpliwości co do skutecznego doręczenia wezwań do zapłaty, gdyż podpisy na potwierdzeniach odbioru mogły być podrobione, a powód zaprzeczał możliwości zapoznania się z treścią wezwań.

Czy złożenie przez powoda wniosku o restrukturyzację zadłużenia stanowiło uznanie niewłaściwe długu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy pogłębionej oceny wymaga stanowisko sądu, że złożenie wniosku restrukturyzacyjnego stanowiło uznanie niewłaściwe długu, zwłaszcza w kontekście okoliczności towarzyszących jego złożeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd nie rozważył w pełni, czy zostały spełnione wymagania dla skuteczności uznania niewłaściwego, biorąc pod uwagę cel wniosku restrukturyzacyjnego i prowadzoną przeciwko powodowi egzekucję.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
S. J.osoba_fizycznapowód
Bank [...]spółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy pożyczki i zobowiązanie pożyczkodawcy do przeniesienia przedmiotu pożyczki na własność biorącego.

k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności.

Pomocnicze

k.c. art. 155 § § 2

Kodeks cywilny

Zastosowanie ogólnych zasad przenoszenia własności do wydania przedmiotu pożyczki.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zastosowanie zasady współżycia społecznego przy ocenie wypowiedzenia umowy.

k.c. art. 123 § § 1 pkt 2

Kodeks cywilny

Skutek uznania niewłaściwego w postaci przerwania biegu przedawnienia.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.

prawo bankowe art. 78

Ustawa - Prawo bankowe

Odpowiednie stosowanie przepisów o umowie kredytu do pożyczki pieniężnej udzielonej przez bank.

ustawa o rachunkowości art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o rachunkowości

Zakres stosowania ustawy o rachunkowości do banków.

ustawa o rachunkowości art. 21 § ust. 1

Ustawa o rachunkowości

Treść dowodu księgowego.

ustawa o rachunkowości art. 22 § ust. 1

Ustawa o rachunkowości

Rzetelność i kompletność dowodów księgowych.

Rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym art. 61

Doręczenia pism.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wady uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczące ustalenia kursu euro i sposobu wyliczenia należności. • Nienależyte wykonanie umowy pożyczki przez bank w zakresie przelewu środków, z uwagi na błędny tytuł przelewu i zaspokojenie cudzego zobowiązania. • Wątpliwości co do skuteczności wypowiedzenia umowy pożyczki z powodu nieskutecznego doręczenia wezwań do zapłaty. • Konieczność pogłębionej oceny, czy wniosek restrukturyzacyjny stanowił uznanie niewłaściwe długu.

Godne uwagi sformułowania

Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala odeprzeć przytoczonego zarzutu skarżącego. • Wydając diametralnie odmienne reformatoryjne orzeczenie, Sąd odwoławczy nie wskazał bowiem nie tylko dowodu, na którym oparł ustalenie kursu euro w stosunku do złotówki, ale także nie wyjaśnił, dlaczego przyjął wartość tego kursu z dnia wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego. • Na skutek zrealizowania przez pozwany bank zlecenie przelewu kwoty 320.000 zł, ze wskazaniem – jak wynika z ustaleń faktycznych – niepochodzącego od pożyczkobiorcy opisu operacji (tytułu przelania oznaczonej sumy pieniędzy), doszło bowiem do zaspokojenia z udzielonej pożyczki, wbrew treści oryginalnego zlecenia przelewu, cudzego zobowiązania (zapłaty ceny za tartak kupiony przez E. R.), a nie zobowiązania pożyczkobiorcy.

Skład orzekający

Hubert Wrzeszcz

przewodniczący, sprawozdawca

Iwona Koper

członek

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wady uzasadnienia wyroków sądów drugiej instancji, prawidłowość wykonania umowy pożyczki przez bank, skutki błędów w tytułach przelewów, zasady skutecznego wypowiadania umów, ocena uznania długu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową pożyczki i jej wykonaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii związanych z wykonaniem umowy pożyczki przez bank, błędami w przelewach i wadami uzasadnień wyroków, co jest interesujące dla prawników praktyków.

Bankowy tytuł egzekucyjny uchylony przez Sąd Najwyższy z powodu błędów banku i wadliwego uzasadnienia sądu!

0

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst