V CSK 302/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 lutego 2021 r. (sygn. akt V CSK 302/20) odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej spółki A. Sp. z o.o. w J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę przeciwko „(…) Szpital Niepubliczny” Sp. z o.o. w Z. Skarżąca powołała się na istotne zagadnienia prawne związane z przedawnieniem roszczenia przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz potrzebę wykładni przepisów dotyczących dopuszczalności drugiej licytacji zajętej wierzytelności i ustalenia ceny wywołania. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że przedstawione pytania miały charakter kazuistyczny i zmierzały do weryfikacji argumentacji prawnej prezentowanej przez skarżącą, a nie do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego o charakterze abstrakcyjnym i ogólniejszym znaczeniu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia, Sąd wskazał, że klauzula generalna nadużycia prawa podmiotowego może być oceniana wyłącznie przez pryzmat okoliczności konkretnej sprawy, co wyklucza jej stosowanie jako podstawy przyczyny kasacyjnej wymagającej abstrakcyjnego charakteru. Sąd odniósł się również do kwestii przerwy biegu przedawnienia, wskazując, że czynności podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym nie zawsze przerywają bieg przedawnienia wobec poddłużnika, a skarżąca mogła skorzystać z podstawienia w prawa wierzyciela. Sąd uznał, że argumentacja skarżącej nie wykazywała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, co skutkowało jej odmową przyjęcia do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z powodu braku spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności dotyczących istnienia istotnego zagadnienia prawnego.
Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Zagadnienia prawne (7)
Czy w skardze kasacyjnej można powołać się na istotne zagadnienie prawne, które ma charakter kazuistyczny i dotyczy oceny argumentacji prawnej w konkretnej sprawie, zamiast problemu o charakterze abstrakcyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie prawne w skardze kasacyjnej musi mieć charakter abstrakcyjny, wybiegający poza okoliczności konkretnej sprawy i pozwalający nadać jego rozstrzygnięciu ogólniejsze znaczenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przyczyna kasacyjna w postaci istotnego zagadnienia prawnego wymaga sformułowania problemu prawnego o charakterze abstrakcyjnym, a nie poddania weryfikacji argumentacji prawnej prezentowanej przez skarżącą w konkretnej sprawie.
Czy art. 5 k.c. (klauzula nadużycia prawa podmiotowego) może stanowić podstawę przyczyny kasacyjnej wymagającej abstrakcyjnego charakteru zagadnienia prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ze względu na charakter art. 5 k.c. jako klauzuli generalnej, jego prawidłowość może być oceniana wyłącznie przez pryzmat okoliczności konkretnej sprawy, co wyklucza jego stosowanie jako podstawy przyczyny kasacyjnej o wymaganym abstrakcyjnym charakterze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że cechy art. 5 k.c., takie jak odesłanie do norm słusznościowych i ocena przez pryzmat konkretnej sprawy, sprawiają, że kwestia jego stosowania nie stanowi materii adekwatnej dla przyczyny kasacyjnej z art. 398^9^ § 1 pkt 1 k.p.c.
Czy czynności podejmowane przez wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, w tym zajęcie wierzytelności, mogą przerywać bieg przedawnienia wobec poddłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czynności podejmowane przez wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, ukierunkowane na dochodzenie roszczenia wobec dłużnika, z uwagi na niespełnienie wymagania bezpośredniości, niekoniecznie przerywają bieg przedawnienia wobec poddłużnika.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że skarżąca mogła skorzystać z podstawienia w prawa wierzyciela (art. 887 § 1 k.p.c.) w celu przerwania biegu przedawnienia wobec poddłużnika, ale nie zdecydowała się na tę drogę.
Czy uznanie roszczenia przez dłużnika zajętej wierzytelności może skutkować przerwą biegu przedawnienia wierzytelności in abstracto, w oderwaniu od osoby wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przerwa biegu terminu przedawnienia następuje tylko w odniesieniu do roszczenia, którego dotyczy, a tożsamość roszczenia oznacza jego tożsamość podmiotową i przedmiotową.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa wskazującego, że przerwa biegu przedawnienia dotyczy konkretnego roszczenia, a dłużnik może przerwać przedawnienie biegnące przeciwko niemu, dokonując czynności określonych w art. 123 § 1 pkt 1 k.c.
Jakie zarzuty mogą być podnoszone przez nabywcę wierzytelności w drodze licytacji na podstawie art. 904^1^ § 1 k.p.c. w kontekście art. 879 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 879 k.p.c. mówi o zarzutach dotyczących ważności nabycia, a nie o wyłączeniu wszystkich zarzutów związanych z nabywanym składnikiem majątku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny trafnie zwrócił uwagę, że wykładnia zmierzająca do ograniczenia uprawnień dłużnika zajętej wierzytelności w zestawieniu z uprawnieniami wobec poprzedniego wierzyciela nie znajduje uzasadnienia.
Jak ocenić wymagalność terminowej wierzytelności, gdy wierzyciel nie był świadomy jej istnienia lub błędnie uważał, że nie istnieje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wymagalność terminowej wierzytelności jest obiektywna i nie jest warunkowana wiedzą wierzyciela o jej istnieniu; błędne przekonanie wierzyciela nie usprawiedliwia zwłoki w dochodzeniu roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny prawidłowo zwrócił uwagę, że wiedza wierzyciela o istnieniu zobowiązania nie warunkuje wymagalności roszczeń mających podstawę w umowie, a fakt istnienia wierzytelności był wierzycielowi znany wcześniej.
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy nie zachodzi istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie są spełnione przesłanki określone w art. 398^9^ § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, co skutkowało odmową jej przyjęcia do rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Sp. z o.o. w J. | spółka | powódka |
| "(…) Szpital Niepubliczny" Sp. z o.o. w Z. | spółka | pozwana |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 398^9^ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4^ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa; nie może to prowadzić do pokrzywdzenia innych osób.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega przerwaniu, w każdym przypadku wskutek czynności przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania obowiązków danego rodzaju albo przed innym organem państwowym convened do rozstrzygania sporów lub stwierdzania albo zabezpieczenia roszczeń prawnych – przedsięwziętej bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zabezpieczenia roszczenia.
k.p.c. art. 887 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli zajęty składnik majątku nie został sprzedany, wierzyciel może żądać przeniesienia na niego własności tego składnika w drodze zarachowania, jako jego ceny, do wysokości swojej wierzytelności. Przeniesienie własności następuje na podstawie postanowienia o przeniesieniu własności.
k.p.c. art. 904^1^ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku, gdy licytacja nie dojdzie do skutku, sąd wyznaczy drugą licytację, na której cena wywołania wynosi połowę ceny wywołania z pierwszej licytacji.
k.p.c. art. 867 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku, gdy licytacja nie dojdzie do skutku, sąd wyznaczy drugą licytację, na której cena wywołania wynosi połowę ceny wywołania z pierwszej licytacji.
k.p.c. art. 879
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku, gdy nabywca nie wykonał warunków licytacji, sąd postanowi o ponownym przeprowadzeniu licytacji.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.p.c. art. 398 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W skardze kasacyjnej należy przytoczyć podstawy kasacyjne i w miarę potrzeby uzasadnić je.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej, oddali apelację albo, uwzględniając ją, zmieni zaskarżone orzeczenie bądź uchyli je i w tym przedmiocie orzeknie co do istoty sprawy lub uchyli rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym orzeczeniu i przekaże sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
k.p.c. art. 398 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W skardze kasacyjnej należy przytoczyć podstawy kasacyjne i w miarę potrzeby uzasadnić je.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Do kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty strony poniesione w celu celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 398 § § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed Sądem Najwyższym w przedmiocie rozpoznania skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione przez skarżącą pytania miały charakter kazuistyczny i nie spełniały wymogów zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9^ § 1 pkt 1 k.p.c. • Zastosowanie art. 5 k.c. nie stanowi materii adekwatnej dla przyczyny kasacyjnej wymagającej abstrakcyjnego charakteru zagadnienia prawnego. • Czynności podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym nie zawsze przerywają bieg przedawnienia wobec poddłużnika. • Uznanie roszczenia przez dłużnika zajętej wierzytelności nie przerywa biegu przedawnienia wierzytelności in abstracto. • Argumentacja skarżącej nie wykazywała oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnych zagadnień prawnych związanych z przedawnieniem roszczenia i wykładnią przepisów dotyczących licytacji zajętej wierzytelności. • Naruszenie art. 5 k.c. przez uwzględnienie zarzutu przedawnienia. • Potrzeba wykładni przepisów w zakresie dopuszczalności drugiej licytacji zajętej wierzytelności i prawidłowego sposobu ustalenia ceny wywołania.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze • nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym • sześć kazuistycznych pytań, które nie stanowiły zagadnień prawnych w znaczeniu przyjętym w art. 398^9^ § 1 pkt 1 k.p.c., lecz zmierzały do poddania weryfikacji Sądu Najwyższego argumentacji prawnej prezentowanej przez skarżącą • charakter tego przepisu, będącego klauzulą generalną odsyłającą do systemu norm słusznościowych, sprawia, że prawidłowość jego zastosowania może być oceniana wyłącznie przez pryzmat okoliczności konkretnej sprawy • wymaganiem zagadnienia prawnego [...] jest bowiem abstrakcyjny charakter, wybiegający poza okoliczności konkretnej sprawy i pozwalający nadać jego rozstrzygnięciu ogólniejsze znaczenie • przerwa biegu przedawnienia następuje tylko w odniesieniu do roszczenia, którego dotyczy, a tożsamość roszczenia oznacza w tym kontekście jego tożsamość podmiotową i tożsamość przedmiotową • skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona [...] wymaga wykazania w drodze odpowiedniego jurydycznego wywodu, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe w sposób elementarny i widoczny na pierwszy rzut oka
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z powodu braku spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności dotyczących istnienia istotnego zagadnienia prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy odrzuca wnioski oparte na zbyt szczegółowych lub nieprawidłowo sformułowanych zagadnieniach prawnych.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady i pułapki.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.