Orzeczenie · 2021-03-30

V CO 61/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-03-30
SNRodzinnerozwódŚrednianajwyższy
rozwódwłaściwość miejscowaSąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnegojurysdykcjaostatnie miejsce zamieszkaniamiejsce zamieszkania powoda

Sprawa dotyczyła wniosku o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, złożonego na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy we Lwówku Śląskim przedstawił sprawę do Sądu Najwyższego, ponieważ ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków znajdowało się w Wielkiej Brytanii, a pozwana nadal tam mieszka. Sąd Najwyższy, analizując art. 41 k.p.c., który określa właściwość miejscową w sprawach o rozwód, wskazał, że przepis ten dotyczy sądów polskich. Pierwszą podstawą jest ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków w okręgu sądu polskiego, jeśli choć jedno z nich nadal tam mieszka. W przypadku braku takiej podstawy, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanej, a następnie powoda. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet jeśli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania było za granicą, a pozwany nie mieszka w Polsce, właściwość można ustalić na podstawie miejsca zamieszkania powoda. Ponieważ w niniejszej sprawie możliwe było ustalenie właściwości sądu polskiego na podstawie art. 41 k.p.c. (w szczególności na podstawie miejsca zamieszkania powoda), wniosek o oznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. został oddalony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości miejscowej sądu polskiego w sprawach rozwodowych z elementem zagranicznym, w szczególności w kontekście stosowania art. 41 i 45 k.p.c.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości na podstawie art. 41 k.p.c. w kontekście jurysdykcji sądów polskich.

Zagadnienia prawne (1)

Jak ustalić właściwość miejscową sądu polskiego w sprawie o rozwód, gdy ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków znajdowało się za granicą, a pozwana nadal tam mieszka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową sądu polskiego w sprawie o rozwód, gdy ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków znajdowało się za granicą, można ustalić na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 41 k.p.c., który przewiduje właściwość sądu miejsca zamieszkania powoda, nawet jeśli pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 41 k.p.c. dotyczy sądów polskich i określa właściwość na podstawie ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania w Polsce lub miejsca zamieszkania pozwanej, a w ostateczności powoda. Ponieważ możliwe jest ustalenie właściwości sądu polskiego na podstawie miejsca zamieszkania powoda, nie zachodzi podstawa do zastosowania art. 45 k.p.c. (oznaczenie sądu właściwego przez Sąd Najwyższy).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznapowód
P. B.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 45 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej.

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wyłączną właściwość miejscową w sprawach ze stosunku małżeństwa, biorąc pod uwagę ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków w okręgu sądu polskiego, miejsce zamieszkania pozwanej, a w ostateczności miejsce zamieszkania powoda.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość ustalenia właściwości sądu polskiego na podstawie art. 41 k.p.c., nawet jeśli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania było za granicą. • Przepisy k.p.c. dotyczące właściwości miejscowej odnoszą się do sądów polskich. • Właściwość sądu miejsca zamieszkania powoda może być podstawą nawet gdy pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego dotyczące właściwości sądu traktują o sądzie właściwym w Polsce. • Ustawodawca przewidując, że może nie być możliwe ustalenie takiego sądu w Polsce na podstawie tych przepisów, wprowadził instytucję oznaczenia sądu właściwego, a więc tego sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli zachodzi jurysdykcja sądów polskich.

Skład orzekający

Tomasz Szanciło

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej sądu polskiego w sprawach rozwodowych z elementem zagranicznym, w szczególności w kontekście stosowania art. 41 i 45 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości na podstawie art. 41 k.p.c. w kontekście jurysdykcji sądów polskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia złożone kwestie jurysdykcji i właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych z elementem zagranicznym, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego i międzynarodowego.

Rozwód z zagranicznym akcentem: Kiedy polski sąd jest właściwy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst