Orzeczenie · 2019-11-07

V CO 203/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-11-07
SNRodzinnerozwódWysokanajwyższy
rozwódjurysdykcjawłaściwość miejscowaSąd NajwyższyTrybunał Konstytucyjnyk.p.c.prawo międzynarodowe prywatne

Sprawa dotyczy wniosku Sądu Okręgowego o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, ponieważ oboje małżonkowie przebywają poza granicami Polski, co utrudnia ustalenie właściwości miejscowej na podstawie ogólnych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 41 k.p.c.). Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, postanowił zawiesić postępowanie. Powodem zawieszenia jest fakt, że Sąd Najwyższy sam przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne (sygn. akt IV CO 50/19) dotyczące zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP. Pytanie to dotyczy zarówno zgodności przepisu wykluczającego stwierdzenie niewłaściwości sądu w przypadku oznaczenia sądu przez Sąd Najwyższy, jak i braku kryteriów dla takiego oznaczenia. Sąd Najwyższy uznał, że wynik postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym jest kluczowy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ przepis art. 45 k.p.c. ma zastosowanie również tutaj. Podkreślono, że prawo do sądu wymaga czytelnego uzasadnienia rozstrzygnięcia, co uzasadnia potrzebę wyjaśnienia motywów zawieszenia postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 45 k.p.c. w kontekście prawa do sądu i jego zgodności z Konstytucją RP, a także zasady zawieszania postępowań przez Sąd Najwyższy w związku z pytaniami prawnymi do Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania właściwości sądu w sprawach rozwodowych, gdy strony przebywają za granicą, oraz ogólnej problematyki pytań prawnych do TK.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy przedstawił to pytanie Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Uzasadnienie

Wątpliwości konstytucyjne dotyczące zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP.

Czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy przedstawił to pytanie Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Uzasadnienie

Wątpliwości konstytucyjne dotyczące braku kryteriów w art. 45 k.p.c. przy oznaczaniu sądu przez Sąd Najwyższy.

Czy postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 45 k.p.c. podlega zawieszeniu na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. w związku z przedstawieniem pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie podlega zawieszeniu.

Uzasadnienie

Konieczność zawieszenia postępowania wynika z faktu, iż od wyniku postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym zależy rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
I. B.osoba_fizycznapowód
K. B. (B.)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 177 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 398¹ i nast. (skarga kasacyjna). Nie dotyczy innych postępowań przed SN, w tym na podstawie art. 45 k.p.c.

k.p.c. art. 45

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją jest kwestionowana; dotyczy oznaczenia sądu właściwego przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ustalenia właściwości miejscowej na zasadach ogólnych.

k.p.c. art. 1103 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy jurysdykcji sądu polskiego.

k.p.c. art. 398 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zawieszenia postępowania ze względu na przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, od którego wyniku zależy rozstrzygnięcie sprawy. • Niejasność właściwości miejscowej sądu w sprawie o rozwód, gdy małżonkowie przebywają poza granicami RP. • Potencjalna niezgodność art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP.

Godne uwagi sformułowania

wniosku Sądu Okręgowego w K. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy • nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych • od wyniku postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym [...] zależy również rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej • prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 45 k.p.c. w kontekście prawa do sądu i jego zgodności z Konstytucją RP, a także zasady zawieszania postępowań przez Sąd Najwyższy w związku z pytaniami prawnymi do Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania właściwości sądu w sprawach rozwodowych, gdy strony przebywają za granicą, oraz ogólnej problematyki pytań prawnych do TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i jego zgodności z Konstytucją, a także procedury zadawania pytań prawnych przez Sąd Najwyższy do Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy polskie prawo rozwodowe narusza Konstytucję? Sąd Najwyższy pyta Trybunał!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst