V CKN 345/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Banku Ochrony Środowiska S.A. o zapłatę kwoty 60 996,39 zł z tytułu niespłaconej części wierzytelności leasingowej. Bank nabył tę wierzytelność od spółki „G.L.”, która była leasingodawcą, a Jadwiga M. była leasingobiorcą. Jadwiga M. była zobowiązana do opłacania rat leasingowych, a spółka „G.L.” gwarantowała terminową zapłatę. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem zaocznym uwzględnił powództwo wobec spółki „G.L.”, natomiast oddalił je w stosunku do Jadwigi M., uznając, że umowa leasingu została skutecznie rozwiązana w dniu 15 czerwca 1999 r., co spowodowało wygaśnięcie jej obowiązku płacenia dalszych rat. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił ten wyrok, uznając rozwiązanie umowy za bezskuteczne wobec banku na podstawie art. 512 zdanie drugie k.c., ponieważ dłużnik został zawiadomiony o przelewie. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację Jadwigi M., uznał, że art. 512 zdanie drugie k.c. chroni wierzytelności istniejące w chwili przelewu, a nie wierzytelności przyszłe. Skoro umowa leasingu została skutecznie rozwiązana, a wierzytelność obejmująca dalsze raty nie powstała, bank nie mógł nabyć takiej wierzytelności, a przepis art. 512 zdanie drugie k.c. nie miał zastosowania. W konsekwencji Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając apelację powoda i zasądzając od niego na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 512 zdanie drugie k.c. w kontekście wierzytelności przyszłych oraz skuteczności czynności prawnych po przelewie.
Dotyczy specyficznej sytuacji przelewu wierzytelności przyszłej w umowie leasingu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 512 zdanie drugie Kodeksu cywilnego, dotyczący bezskuteczności czynności dłużnika wobec cesjonariusza po zawiadomieniu o przelewie, ma zastosowanie do wierzytelności przyszłej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 512 zdanie drugie k.c. nie dotyczy wierzytelności przyszłej.
Uzasadnienie
Przepis art. 512 zdanie drugie k.c. chroni wierzytelność istniejącą w chwili przelewu, która może być przedmiotem czynności prawnych dłużnika. Nie dotyczy on wierzytelności przyszłej, która dopiero ma powstać, a której cedent nie posiadał w momencie przelewu. W przypadku skutecznego rozwiązania umowy leasingu, wierzytelność o dalsze raty nie powstała, a zatem nie mogła być przedmiotem ochrony na podstawie tego przepisu.
Czy rozwiązanie umowy leasingu przez strony jest skuteczne wobec cesjonariusza wierzytelności leasingowej po zawiadomieniu dłużnika o przelewie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wierzytelność była przyszła i nie powstała przed rozwiązaniem umowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał rozwiązanie umowy za bezskuteczne wobec cesjonariusza na podstawie art. 512 zd. 2 k.c. Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis ten dotyczy wierzytelności istniejących, a nie przyszłych. Skoro umowa leasingu została skutecznie rozwiązana, a wierzytelność o dalsze raty nie powstała, rozwiązanie to było skuteczne wobec banku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank Ochrony Środowiska S.A., Oddział w W. | spółka | powód |
| Jadwiga M. | osoba_fizyczna | pozwana |
| spółka z o.o. „G.L.” w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 512 § zdanie drugie
Kodeks cywilny
Przepis ten chroni wierzytelność istniejącą w chwili przelewu, nie dotyczy wierzytelności przyszłej.
Pomocnicze
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Dotyczy przelewu wierzytelności.
k.c. art. 516
Kodeks cywilny
Dotyczy przejęcia odpowiedzialności przez cedenta.
k.c. art. 488 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku świadczenia w przypadku umów wzajemnych.
k.p.c. art. 39311 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wiążące ustalenia faktyczne w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 39315
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 512 zdanie drugie k.c. nie dotyczy wierzytelności przyszłej. • Skuteczne rozwiązanie umowy leasingu spowodowało wygaśnięcie obowiązku płacenia dalszych rat. • Bank nie mógł nabyć wierzytelności nieistniejących.
Odrzucone argumenty
Rozwiązanie umowy leasingu jest bezskuteczne wobec cesjonariusza na podstawie art. 512 zdanie drugie k.c. po zawiadomieniu dłużnika o przelewie.
Godne uwagi sformułowania
Artykuł 512 zdanie drugie k.c. chroni więc taką przelaną wierzytelność, która istniała w chwili przelewu, nie dotyczy wierzytelności przyszłej. • nie mogło też oddziaływać na jego korzyść – z przyczyn poprzednio podanych – unormowanie określone w art. 512 zdanie drugie k.c.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący, sprawozdawca
Barbara Myszka
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 512 zdanie drugie k.c. w kontekście wierzytelności przyszłych oraz skuteczności czynności prawnych po przelewie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przelewu wierzytelności przyszłej w umowie leasingu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia ważną kwestię dotyczącą zakresu stosowania art. 512 k.c. do wierzytelności przyszłych, co ma istotne znaczenie praktyczne w obrocie prawnym, zwłaszcza w kontekście umów leasingowych i przelewów wierzytelności.
“Czy bank może żądać zapłaty za przyszłe raty leasingu, jeśli umowa została już rozwiązana? SN wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 60 996,39 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 8000 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.