V CA 945/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) dla pojazdu marki H., który został przejęty przez Miasto R. na własność na podstawie art. 50a Prawa o ruchu drogowym z powodu jego złego stanu technicznego i braku reakcji poprzednich właścicieli. Miasto wniosło o ustalenie nieistnienia obowiązku ubezpieczenia OC za okres od lutego 2019 r. oraz o uchylenie nałożonej przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) opłaty karnej. Sąd Rejonowy dla Warszawy - Woli w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że obowiązek ubezpieczenia OC wynika z faktu zarejestrowania pojazdu mechanicznego, a nie z jego stanu technicznego czy faktycznego użytkowania. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację miasta, podzielił to stanowisko. Sąd odwoławczy podkreślił, że zgodnie z ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych, posiadacz zarejestrowanego pojazdu mechanicznego jest zobowiązany do zawarcia umowy OC najpóźniej w dniu rejestracji lub przed wprowadzeniem pojazdu do ruchu. Obowiązek ten jest niezależny od stanu technicznego pojazdu czy jego eksploatacji. Sąd Okręgowy powołał się również na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 29 kwietnia 2021 r. (sygn. C-383/19), który potwierdził, że obowiązek ubezpieczenia OC pojazdu zarejestrowanego w państwie członkowskim trwa dopóki pojazd nie zostanie formalnie wycofany z ruchu zgodnie z prawem krajowym. Polska nie przewidziała odstępstw od tej zasady dla pojazdów nabytych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów prawa. W związku z tym, że pojazd nie został formalnie wycofany z ruchu, apelacja miasta została oddalona. Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania miasta kosztami postępowania odwoławczego, biorąc pod uwagę niejednolite orzecznictwo w podobnych sprawach przed wydaniem wyroku TSUE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku ubezpieczenia OC dla zarejestrowanych pojazdów, nawet w złym stanie technicznym lub nieużytkowanych, zgodnie z prawem krajowym i orzecznictwem TSUE.
Dotyczy głównie sytuacji przejęcia pojazdów przez jednostki samorządu terytorialnego lub w podobnych okolicznościach, gdzie pojazd jest zarejestrowany, ale nie jest użytkowany.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieje obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w odniesieniu do pojazdu zarejestrowanego, który jest w złym stanie technicznym i nie jest użytkowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek ubezpieczenia OC istnieje dopóki pojazd jest zarejestrowany i nie został formalnie wycofany z ruchu, niezależnie od jego stanu technicznego czy faktycznego użytkowania.
Uzasadnienie
Obowiązek ubezpieczenia OC wynika z faktu zarejestrowania pojazdu mechanicznego, a nie z jego stanu technicznego czy eksploatacji. Orzecznictwo TSUE potwierdza, że pojazd zarejestrowany, nawet niezdolny do jazdy, podlega obowiązkowi ubezpieczenia, chyba że został formalnie wycofany z ruchu.
Czy nabycie pojazdu przez gminę z mocy prawa (np. na podstawie art. 50a Prawa o ruchu drogowym) zwalnia ją z obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie pojazdu przez gminę z mocy prawa nie zwalnia jej z obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC, jeśli pojazd jest zarejestrowany i nie został formalnie wycofany z ruchu.
Uzasadnienie
Obowiązek ubezpieczenia OC ma charakter powszechny i wynika z przepisów ustawy, mających na celu zapewnienie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej. Polska nie przewidziała odstępstw dla pojazdów nabytych przez jednostki samorządu terytorialnego w taki sposób.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto na Prawach Powiatu R. | instytucja | powód |
| Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.u.o. art. 23 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Wynika z niego obowiązek zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu.
u.u.o. art. 29 § 1 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu mechanicznego, z wyjątkiem pojazdów historycznych, ale nie później niż z chwilą wprowadzenia pojazdu do ruchu.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna dla żądania ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego.
Pomocnicze
u.u.o. art. 31 § 3
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Dotyczy obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC w przypadku przeniesienia własności pojazdu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna dla oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
u.p.r.d. art. 50a § 2
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Określa zasady przejęcia pojazdu na własność miasta w przypadku nieodebrania go przez uprawnione osoby.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek ubezpieczenia OC wynika z faktu zarejestrowania pojazdu, a nie jego stanu technicznego czy użytkowania. • Zarejestrowany pojazd, nawet niezdolny do jazdy, podlega obowiązkowi ubezpieczenia OC, dopóki nie zostanie formalnie wycofany z ruchu. • Polska nie przewidziała odstępstw od obowiązku ubezpieczenia dla pojazdów nabytych przez gminy z mocy prawa.
Odrzucone argumenty
Pojazd w złym stanie technicznym i nieużytkowany nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia OC. • Nabycie pojazdu przez gminę z mocy prawa powinno skutkować wygaśnięciem związanych z nim obciążeń, w tym obowiązku ubezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
Zarejestrowany pojazd mechaniczny musi mieć wykupione ubezpieczenie OC niezależnie od jego stanu technicznego. • Przepisy nie uzależniają także obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC od faktycznego korzystania z pojazdu. • Obowiązek ten ma charakter powszechny i wynika z wyraźnych przepisów ustawy. • Obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych jest obowiązkowe dopóty, dopóki pojazd ten nie zostanie w należyty sposób wycofany z ruchu, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa krajowego.
Skład orzekający
Bożena Miśkowiec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku ubezpieczenia OC dla zarejestrowanych pojazdów, nawet w złym stanie technicznym lub nieużytkowanych, zgodnie z prawem krajowym i orzecznictwem TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji przejęcia pojazdów przez jednostki samorządu terytorialnego lub w podobnych okolicznościach, gdzie pojazd jest zarejestrowany, ale nie jest użytkowany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet pojazd przeznaczony do złomowania, jeśli jest zarejestrowany, nadal podlega obowiązkowi ubezpieczenia OC, co może być zaskakujące dla wielu posiadaczy pojazdów.
“Złom czy obowiązek OC? Sąd rozstrzyga o ubezpieczeniu dla pojazdu, który nie jeździ.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.