V Ca 588/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o ustalenie treści służebności gruntowej, wniesionego przez S. B. przeciwko R. D. Sąd Rejonowy w Łańcucie oddalił powództwo, uznając, że powód nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie tego przepisu oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy wyjaśnił, że interes prawny w powództwie o ustalenie istnieje wtedy, gdy skutek uprawomocnienia się wyroku zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów i będzie miał dla niego wymierne znaczenie. Wskazano, że nie ma interesu prawnego ten, kto może poszukiwać ochrony w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie. W niniejszej sprawie powód mógł dochodzić ochrony służebności w procesie o świadczenie, a nie w odrębnym postępowaniu o ustalenie jej treści, zwłaszcza że wyrok ustalający nie jest wykonalny egzekucyjnie ani nie stanowi podstawy wpisu do księgi wieczystej. Sąd podkreślił, że powództwo o ustalenie nie może służyć zdobyciu dowodu na potrzeby przyszłego postępowania o świadczenie. Zgodnie z art. 251 Kodeksu cywilnego, do ochrony służebności gruntowych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności, w tym art. 222 § 1 i 2 kc. Ponieważ powód mógł domagać się ustalenia zakresu istniejącego prawa w procesie o świadczenie, jego powództwo o ustalenie zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy dostępne są inne środki ochrony prawnej, w szczególności powództwo o świadczenie.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście służebności gruntowych, ale zasada ogólna ma zastosowanie do innych praw rzeczowych i zobowiązań.
Zagadnienia prawne (1)
Czy powód ma interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc w ustaleniu treści służebności gruntowej, jeśli może dochodzić ochrony tej służebności w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu treści służebności gruntowej w odrębnym postępowaniu, gdyż może dochodzić ochrony tej służebności w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny w powództwie o ustalenie istnieje tylko wtedy, gdy nie ma innych możliwości ochrony prawa podmiotowego. W sytuacji, gdy powód może dochodzić ochrony służebności w procesie o świadczenie, powództwo o ustalenie nie jest celowe, ponieważ wyrok ustalający nie jest wykonalny egzekucyjnie ani nie stanowi podstawy wpisu do księgi wieczystej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. B. | osoba_fizyczna | powód |
| R. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa jest uzasadnione tylko wtedy, gdy powód ma interes prawny w takim ustaleniu. Interes prawny nie istnieje, gdy powód może dochodzić ochrony swojego prawa w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 251
Kodeks cywilny
Do ochrony praw rzeczowych ograniczonych, w tym służebności gruntowych, stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności.
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Przepis stosowany odpowiednio do ochrony służebności gruntowych, gdy podmiot uprawniony został trwale pozbawiony faktycznego władztwa nad służebnością.
k.c. art. 222 § 2
Kodeks cywilny
Przepis stosowany odpowiednio do ochrony służebności gruntowych, gdy prawo podmiotu ograniczonego prawa rzeczowego zostało trwale naruszone bez pozbawienia go faktycznego władztwa nad służebnością.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w rozumieniu art. 189 kpc, gdyż mógł dochodzić ochrony służebności w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie. • Powództwo o ustalenie nie jest celowe, gdy istnieją inne środki prawne do ochrony prawa podmiotowego. • Wyrok ustalający nie jest wykonalny egzekucyjnie ani nie stanowi podstawy wpisu do księgi wieczystej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 189 kpc przez błędne przyjęcie braku interesu prawnego. • Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu braku interesu prawnego w ustaleniu prawidłowej szerokości służebności.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny występuje wtedy, gdy sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, gdy rozstrzygnięcie sądowe będzie realnie wpływało na sytuację prawną powoda i posiadało dla niego wymierne znaczenie. • W orzecznictwie utrwaliła się reguła, iż nie ma interesu prawnego ten, kto może poszukiwać ochrony prawnej w drodze dalej idącego powództwa, w tym w drodze powództwa o świadczenie. • Powództwo o ustalenie wywiedzione w oparciu art. 189 kpc nie może służyć zdobyciu dowodu, mającego przydać się w ewentualnym przyszłym postępowaniu sądowym o świadczenie, czy też sprawdzeniu, czy istnieją przesłanki do wystąpienia z innym żądaniem wobec pozwanego lub osób trzecich.
Skład orzekający
Adam Simoni
przewodniczący-sprawozdawca
Wojciech Misiuda
sędzia
Małgorzata Mazur
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy dostępne są inne środki ochrony prawnej, w szczególności powództwo o świadczenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście służebności gruntowych, ale zasada ogólna ma zastosowanie do innych praw rzeczowych i zobowiązań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienie procesowe dotyczące interesu prawnego w powództwie o ustalenie, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć samo rozstrzygnięcie nie jest sensacyjne.
“Czy można ustalić treść służebności w osobnym procesie? Sąd wyjaśnia, kiedy to niemożliwe.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego: 90 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.