V ACa 647/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód dochodził zapłaty z weksla in blanco, wystawionego przez pozwaną spółkę i poręczonego przez członków zarządu, zabezpieczającego umowę przechowania towaru, który następnie zaginął. Sąd Okręgowy w B. wydał nakaz zapłaty, ale następnie uchylił go w części, zasądzając niższą kwotę odszkodowania. Sąd Okręgowy uznał umowy za ważne, a pozwaną spółkę odpowiedzialną za utratę towaru na podstawie art. 471 kc w zw. z art. 474 kc. Sąd Okręgowy ustalił wysokość szkody na kwotę 1 859 557,50 zł. Obie strony wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając apelacje, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Uznano, że odpowiedzialność pozwanej spółki za utratę towaru jest uzasadniona, jednakże wysokość szkody powinna być ustalona według cen z listopada 2010 r., a nie cen z umów sprzedaży. Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz powoda kwotę 3 142 360 zł (po potrąceniu wierzytelności pozwanego), co skutkowało zmianą wyroku w zakresie zasądzonej kwoty i kosztów procesu. Apelacja pozwanych została oddalona w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości odszkodowania w przypadku utraty towaru, odpowiedzialność przechowawcy, stosowanie weksli in blanco jako zabezpieczenia, zasady ustalania kosztów procesu.
Specyfika stanu faktycznego sprawy, w tym rodzaj towaru i okoliczności jego utraty.
Zagadnienia prawne (5)
Czy weksel in blanco może stanowić zabezpieczenie wierzytelności odszkodowawczej, która powstała przed jego wypełnieniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, weksel in blanco może stanowić zabezpieczenie wierzytelności odszkodowawczej istniejącej w chwili jego podpisania, której wysokość nie była jeszcze precyzyjnie określona.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że weksel in blanco, nawet podpisany po powstaniu szkody, może zabezpieczać wierzytelność odszkodowawczą, jeśli deklaracja wekslowa na to pozwala, obejmując straty i szkody powstałe w wyniku działania lub zaniechania wystawcy.
Jak należy ustalić wysokość odszkodowania za utratę rzeczy przechowywanej, gdy ceny rynkowe uległy zmianie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty niewykonania zobowiązania (listopad 2010 r.), a nie cen z daty wyrokowania, z uwagi na szczególne okoliczności i konieczność niezwłocznego zakupu towaru przez poszkodowanego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powód powinien był niezwłocznie zakupić towar po utracie, a skutki zwłoki w tym zakupie, w sytuacji wzrostu cen, nie powinny obciążać pozwanych. Dlatego wysokość szkody ustalono według cen z listopada 2010 r.
Czy brak własnej powierzchni magazynowej uzasadnia oddanie rzeczy na przechowanie osobie trzeciej bez możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak własnej powierzchni magazynowej nie stanowi okoliczności zmuszającej do oddania rzeczy na przechowanie osobie trzeciej w rozumieniu art. 840 § 1 kc, co nie zwalnia przechowawcy od odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził stanowisko Sądu Najwyższego, że brak własnego magazynu nie jest przymusową okolicznością uzasadniającą złożenie rzeczy u osoby trzeciej, co oznacza, że pozwana spółka ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka.
Czy porozumienie stron modyfikujące warunki umów sprzedaży i przechowania stanowiło nowację zobowiązania?
Odpowiedź sądu
Nie, porozumienie z dnia 15 września 2010 r. stanowiło jedynie modyfikację warunków umów, a nie nowację, gdyż nie było w nim wyraźnego zamiaru umorzenia dotychczasowego zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że porozumienie miało na celu zmianę terminów i ceny, a nie wygaśnięcie wcześniejszych zobowiązań, co zgodnie z art. 506 § 2 kc oznacza, że nie jest to nowacja.
Czy przedstawienie weksla do zapłaty jest warunkiem powstania obowiązku zapłaty sumy wekslowej przez wystawcę i poręczycieli?
Odpowiedź sądu
Nie, brak przedstawienia weksla do zapłaty nie wyłącza odpowiedzialności wystawcy i poręczycieli weksla własnego, a jedynie może skutkować utratą roszczeń wobec dłużników zwrotnie zobowiązanych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym przedstawienie weksla nie jest warunkiem powstania obowiązku zapłaty przez dłużnika głównego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakłady (...) S.A | spółka | powód |
| (...) sp. z o.o. | spółka | pozwany |
| J. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. A. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Dłużnik jest odpowiedzialny jak za własne działanie lub zaniechanie za osoby, którym wykonanie zobowiązania powierza.
k.c. art. 363
Kodeks cywilny
Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.
Pomocnicze
k.c. art. 840
Kodeks cywilny
Przechowawca może oddać rzecz na przechowanie innej osobie tylko w sytuacji, gdy jest do tego zmuszony przez okoliczności.
k.c. art. 841
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy sytuacji, gdy w następstwie zmiany miejsca lub sposobu przechowywania rzeczy dochodzi do jej przypadkowej utraty lub uszkodzenia.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.
pr. wekslowe art. 10
Prawo wekslowe
Dotyczy wypełnienia weksla in blanco.
pr. wekslowe art. 38
Prawo wekslowe
Dotyczy przedstawienia weksla do zapłaty.
pr. wekslowe art. 32
Prawo wekslowe
Dotyczy odpowiedzialności poręczycieli wekslowych.
k.c. art. 506
Kodeks cywilny
Dotyczy nowacji zobowiązania.
u.k.s.c. art. 13
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa maksymalną wysokość opłaty stosunkowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność pozwanej spółki za utratę towaru na podstawie art. 471 i 474 kc. • Weksel in blanco jako zabezpieczenie wierzytelności odszkodowawczej. • Konieczność ustalenia wysokości szkody według cen z daty niewykonania zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Nieważność umów sprzedaży i przechowania. • Brak odpowiedzialności pozwanej spółki z uwagi na wiedzę powoda o przechowywaniu towaru u osoby trzeciej. • Porozumienie z 15 września 2010 r. jako nowacja zobowiązania. • Naruszenie przepisów prawa wekslowego (art. 10, 38). • Brak podstaw do ustalenia wysokości szkody według cen z daty wyrokowania.
Godne uwagi sformułowania
Weksel in blanco może stanowić zabezpieczenie wierzytelności odszkodowawczej istniejącej w chwili jego podpisania przez wystawcę i innych dłużników wekslowych, której wysokość w dacie wręczenia weksla poszkodowanemu nie była jeszcze możliwa do precyzyjnego określenia. • Szkoda powoda, wywołana niewykonaniem przez pozwaną spółkę jej zobowiązania, powinna zostać określona jako równowartość utraconego towaru według cen z listopada 2010 r., a nie według cen z daty wyrokowania.
Skład orzekający
Roman Kowalkowski
przewodniczący
Maryla Domel-Jasińska
sędzia sprawozdawca
Arkadiusz Kuta
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania w przypadku utraty towaru, odpowiedzialność przechowawcy, stosowanie weksli in blanco jako zabezpieczenia, zasady ustalania kosztów procesu."
Ograniczenia: Specyfika stanu faktycznego sprawy, w tym rodzaj towaru i okoliczności jego utraty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za utratę towaru w wyniku zaniedbań i potencjalnie przestępstwa, a także wykorzystania weksla in blanco jako narzędzia zabezpieczenia. Pokazuje złożoność ustalania wysokości odszkodowania w zmieniających się warunkach rynkowych.
“Zaginiony towar i weksel in blanco: jak sąd ustalił wysokość odszkodowania?”
Dane finansowe
WPS: 3 778 895,5 PLN
odszkodowanie: 636 535,5 PLN
zwrot kosztów procesu: 45 196,8 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 67 916 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.