Orzeczenie · 2026-03-18

Ts 85/24TK uwzględnia zażalenie osoby prawnej w sprawie skargi konstytucyjnej

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2026-03-18
TKAdministracyjneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnalegitymacja skargowaosoba prawnaTrybunał Konstytucyjnygospodarowanie nieruchomościami rolnymiprawo konstytucyjnepostępowanie przed TK

Przedsiębiorstwo Rolne [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. wniosło skargę konstytucyjną, domagając się zbadania zgodności art. 4 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw z przepisami Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny początkowo postanowieniem z 24 września 2025 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, opierając się na stwierdzeniu braku legitymacji skargowej skarżącej jako osoby prawnej. Pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie, kwestionując to postanowienie. Argumentował, że Trybunał błędnie zinterpretował art. 79 ust. 1 Konstytucji, przyjmując, że osoba prawna nie jest uprawniona do wniesienia skargi konstytucyjnej, wbrew utrwalonej linii orzeczniczej. Podniósł również zarzuty naruszenia art. 61 ust. 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. e tej ustawy. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie, uznał je za zasadne. Stwierdził, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, osoby prawne co do zasady posiadają legitymację do wnoszenia skarg konstytucyjnych, z pewnymi wyjątkami dotyczącymi jednostek samorządu terytorialnego, partii politycznych i publicznych podmiotów gospodarczych działających w sferze imperium. Podkreślono, że pogląd ten był potwierdzony w licznych orzeczeniach pełnego składu TK, również w odniesieniu do spółek prawa handlowego. W związku z tym, Trybunał postanowił uwzględnić zażalenie i nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej, wskazując, że kwestia legitymacji skargowej osoby prawnej powinna zostać rozważona na etapie merytorycznego rozpoznania skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie legitymacji skargowej osób prawnych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz zasady prawidłowej wykładni przepisów proceduralnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i legitymacji osób prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba prawna posiada legitymację do wniesienia skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, osoba prawna co do zasady posiada legitymację do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny, opierając się na utrwalonej linii orzeczniczej, stwierdził, że osoby prawne, w tym spółki prawa handlowego, mają legitymację do wnoszenia skarg konstytucyjnych. Kwestia ta powinna być rozważana na etapie merytorycznego rozpoznania skargi, a nie jako przesłanka do odmowy nadania jej dalszego biegu.

Czy postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu braku legitymacji skargowej osoby prawnej jest zgodne z ustawą o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli błędnie ocenia legitymację skargową osoby prawnej.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że błędna wykładnia art. 79 ust. 1 Konstytucji i przyjęcie braku legitymacji skargowej osoby prawnej stanowiło podstawę do uwzględnienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uwzględnienie zażalenia i nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Przedsiębiorstwo Rolne [...] sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Rolne [...] sp. z o.o.spółkaskarżąca

Przepisy (13)

Główne

u.o.g.n.r.s.p. art. 4

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Konstytucja art. 64 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Błędnie zinterpretowany przez sąd niższej instancji; osoba prawna ma legitymację skargową.

u.o.t.p.TK art. 61 § 4

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Niewłaściwie zastosowany przez sąd niższej instancji.

Pomocnicze

Konstytucja art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.t.p.TK art. 37 § 1 pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Niezastosowany przez sąd niższej instancji.

u.o.t.p.TK art. 61 § 5

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Reguluje prawo do wniesienia zażalenia.

u.o.t.p.TK art. 37 § 1 pkt 3 lit. c

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy przesłanek odmowy nadania dalszego biegu skardze.

u.o.t.p.TK art. 61 § 7

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy badania przesłanek odmowy nadania dalszego biegu skardze.

u.o.t.p.TK art. 61 § 8 zdanie pierwsze

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do postanowienia o uwzględnieniu zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osoba prawna posiada legitymację skargową do wniesienia skargi konstytucyjnej. • Trybunał Konstytucyjny błędnie zinterpretował art. 79 ust. 1 Konstytucji. • Postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze naruszyło przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK.

Godne uwagi sformułowania

osoba prawna nie jest uprawniona do wniesienia skargi konstytucyjnej • wbrew brzmieniu tego przepisu oraz utrwalonej linii orzeczniczej Trybunału • osoby prawne co do zasady nie kwestionował możliwości składania skarg konstytucyjnych • działają w sferze imperium, a nie dominium • kwestia legitymacji skargowej osoby prawnej powinna zostać rozważona we właściwym trybie na etapie rozpoznania merytorycznego skargi

Skład orzekający

Bartłomiej Sochański

przewodniczący

Jakub Stelina

członek

Wojciech Sych

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie legitymacji skargowej osób prawnych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz zasady prawidłowej wykładni przepisów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i legitymacji osób prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do ochrony konstytucyjnej jednostki, a jej rozstrzygnięcie potwierdza, że osoby prawne mogą korzystać z tego prawa, co jest istotne dla ochrony ich interesów.

“Osoba prawna może skarżyć się do Trybunału Konstytucyjnego! Kluczowe postanowienie w sprawie legitymacji skargowej.”

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst