141/B/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 18 marca 2026 r.
Sygn. akt Ts 85/24
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Bartłomiej Sochański - przewodniczący
Jakub Stelina
Wojciech Sych - sprawozdawca,
po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym, zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 24 września 2025 r. o odmowie
nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Przedsiębiorstwa Rolnego […] sp. z o.o. z siedzibą w G.,
postanawia:
uwzględnić zażalenie oraz nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 kwietnia 2024 r. (data nadania) Przedsiębiorstwo Rolne
[…] sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wniosła o zbadanie zgodności
art. 4 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o
zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1382) art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 64
ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz art. 20 w związku z art. 22 Konstytucji.
2
Postanowieniem z 24 września 2025 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z uwagi
na brak legitymacji skargowej skarżącej (która jest osobą prawną).
3
Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 1 października 2025 r.
4
W zażaleniu z 8 października 2025 r. (data nadania) skarżąca zakwestionowała powyższe postanowienie i wniosła o nadanie skardze
dalszego biegu. Jej zdaniem, wydając zaskarżone orzeczenie Trybunał naruszył:
5
– art. 79 ust. 1 Konstytucji poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie (wbrew brzmieniu tego przepisu oraz utrwalonej linii
orzeczniczej Trybunału), że osoba prawna nie jest uprawniona do wniesienia skargi konstytucyjnej;
6
– art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.
U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie nadania
skardze dalszego biegu;
7
– art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. e u.o.t.p.TK poprzez jego niezastosowanie i odstąpienie od poglądu prawnego pełnego składu Trybunału
co do zdolności skargowej osób prawnych w orzeczeniu wydanym w składzie jednego sędziego.
8
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
9
1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału
Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie
na posiedzeniu niejawnym, badając w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdzono istnienie przesłanek
odmowy nadania skardze dalszego biegu (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 7 u.o.t.p.TK).
10
2. Zażalenie skarżącej w niniejszej sprawie podlega uwzględnieniu. Trafnie podniesiono w nim, że Trybunał Konstytucyjny dotychczas
co do zasady nie kwestionował możliwości składania skarg konstytucyjnych przez osoby prawne. Odmiennie oceniana była jedynie
legitymacja skargowa jednostek samorządu terytorialnego, partii politycznych oraz publicznych podmiotów gospodarczych – jeżeli
działają w sferze
imperium
, a nie
dominium
(por. np. postanowienie pełnego składu TK z 22 maja 2007 r., sygn. SK 70/05, OTK ZU nr 6/A/2007, poz. 60; postanowienia z
17 listopada 2010 r. i 15 września 2011 r., sygn. Ts 256/09, OTK ZU nr 5/B/2011, poz. 358 i 359; postanowienie pełnego składu
TK z 18 grudnia 2013 r., sygn. Ts 13/12, OTK ZU nr II/B/2014, poz. 833).
11
Pogląd ten był potwierdzony również w orzeczeniach pełnego składu Trybunału w odniesieniu do spółek prawa handlowego (por.
np. co do spółek akcyjnych – wyroki z: 21 grudnia 2005 r., sygn. SK 10/05, OTK ZU nr 11/A/2005, poz. 139 i 24 października
2007 r., sygn. SK 7/06, OTK ZU 9/A/2007, poz. 108; co do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością – wyrok z 20 września 2006
r., sygn. SK 63/05, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 108). Zastosowano go również w odniesieniu do poprzedniej skargi konstytucyjnej
skarżącej, której nadano dalszy bieg postanowieniem z 27 marca 2024 r., sygn. Ts 227/22 (OTK ZU B/2023, poz. 172; sprawa w
toku – sygn. SK 37/24).
12
Trybunał w obecnym składzie stwierdza, że kwestia legitymacji skargowej osoby prawnej – wobec wątpliwości przedstawionych
w zaskarżonym postanowieniu – powinna zostać rozważona we właściwym trybie na etapie rozpoznania merytorycznego skargi konstytucyjnej,
po uzyskaniu stanowisk pisemnych Marszałka Sejmu, Prokuratora Generalnego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich.
13
W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 8 zdanie pierwsze u.o.t.p.TK – należało postanowić jak w sentencji.Pełny tekst orzeczenia
Ts 85/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.