Orzeczenie · 2001-01-30

Ts 80/00

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2001-01-30
SAOSinnepostępowanie cywilneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegoSąd Najwyższykasacjaprawo do sądustan faktycznyodwołanie darowizny

Skarżący Janina i Tadeusz D. wnieśli skargę konstytucyjną, kwestionując art. 393(15) zd. 2 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC). Twierdzili, że przepis ten, poprzez uniemożliwienie Sądowi Najwyższemu ponownej weryfikacji stanu faktycznego ustalonego przez sądy niższych instancji, narusza ich konstytucyjne prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz prawo do nadzoru Sądu Najwyższego nad działalnością sądów powszechnych (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy w swoim wyroku z 2 grudnia 1999 r. oddalił kasację skarżących, uznając brak usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych i bezzasadność zarzutów naruszenia art. 233 § 1 KPC oraz art. 898 § 1 Kodeksu cywilnego (KC). Trybunał Konstytucyjny początkowo wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi, w szczególności do dokładnego określenia naruszonych praw i sposobu naruszenia. Pełnomocnik ograniczył się do stwierdzenia naruszenia praw konstytucyjnych. Następnie Trybunał postanowieniem z 9 listopada 2000 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że kwestionowany przepis nie stanowił podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżących. Pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie, jednak nie ustosunkował się do motywów postanowienia Trybunału, ograniczając się do stwierdzenia, że późniejsza zmiana brzmienia przepisu potwierdza słuszność skargi. Trybunał Konstytucyjny w niniejszym postanowieniu nie uwzględnił zażalenia, podkreślając, że kluczowym wymogiem skargi konstytucyjnej jest wykazanie, iż kwestionowany przepis był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia. Ponieważ art. 393(15) zd. 2 KPC nie był bezpośrednią podstawą wyroku Sądu Najwyższego, nie mógł być przedmiotem oceny Trybunału. Zmiana brzmienia przepisu nie uzasadnia automatycznie zasadności skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu, aby kwestionowany przepis był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kwestionowany przepis nie był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia sądu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 393(15) zd. 2 KPC, ograniczający możliwość ponownej weryfikacji stanu faktycznego przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, narusza konstytucyjne prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz prawo do nadzoru Sądu Najwyższego nad działalnością sądów powszechnych (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie może być przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, jeśli nie stanowił podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżących.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, ponieważ kwestionowany przepis art. 393(15) zd. 2 KPC nie był bezpośrednią podstawą wydania wyroku przez Sąd Najwyższy. Skarga konstytucyjna wymaga, aby przepis był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia o prawach lub wolnościach skarżącego.

Czy późniejsza zmiana brzmienia przepisu Kodeksu postępowania cywilnego uzasadnia zasadność wniesionej skargi konstytucyjnej dotyczącej jego poprzedniego brzmienia?

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt późniejszej zmiany brzmienia przepisu nie uzasadnia automatycznie zasadności skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że zmiana brzmienia przepisu po wydaniu orzeczenia przez sąd nie ma wpływu na ocenę konstytucyjności jego poprzedniego brzmienia w kontekście konkretnej sprawy, jeśli przepis ten nie był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Janina D.osoba_fizycznaskarżąca
Tadeusz D.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 393¹⁵ § zdanie drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten, poprzez założoną niedopuszczalność ponownej weryfikacji stanu faktycznego przez Sąd Najwyższy, był postrzegany przez skarżących jako naruszający ich prawa konstytucyjne. Sąd Najwyższy interpretował go jako związanie ustaleniami faktycznymi przy weryfikacji zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 183 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

kpc art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

kc art. 898 § § 1

Kodeks cywilny

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym art. 47 § pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestionowany przepis art. 393(15) zd. 2 KPC nie był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżących, co wyklucza możliwość jego oceny przez Trybunał Konstytucyjny w ramach skargi konstytucyjnej. • Pełnomocnik skarżących nie ustosunkował się do motywów postanowienia Trybunału odmawiającego nadania dalszego biegu skardze. • Zmiana brzmienia przepisu po wydaniu orzeczenia nie uzasadnia automatycznie zasadności skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Zaskarżony przepis narusza konstytucyjne prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prawo do nadzoru SN (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi. • Zmiana brzmienia zaskarżonego przepisu potwierdza słuszność wniesionej skargi konstytucyjnej.

Godne uwagi sformułowania

zasadniczym przedmiotem skargi konstytucyjnej jest zarzut niezgodności z konstytucją przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wyrażonych w konstytucji prawach lub wolnościach skarżących • polemika z ustaleniami Sądu Najwyższego nie może stanowić przedmiotu skargi konstytucyjnej • sam fakt późniejszej zmiany brzmienia zaskarżonego przepisu nie uzasadnia automatycznie zasadności niniejszej skargi konstytucyjnej

Skład orzekający

Jerzy Ciemniewski

przewodniczący

Marian Zdyb

sprawozdawca

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu, aby kwestionowany przepis był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kwestionowany przepis nie był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy proceduralnych aspektów skargi konstytucyjnej i relacji między Trybunałem Konstytucyjnym a Sądem Najwyższym, co jest interesujące głównie dla prawników procesowych.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans? Trybunał wyjaśnia kluczowy warunek dopuszczalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst