Orzeczenie · 2026-05-20

Ts 59/25Skarga konstytucyjna wynagrodzenie kuratora brak zaskarżenia

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2026-05-20
TKInneprawa konstytucyjneWysokakonstytucyjny
kuratorwynagrodzenieadwokatkoszty postępowaniaprawo konstytucyjneTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegorozporządzenienieznany z miejsca pobytu

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez adwokata A.B. we własnym imieniu, kwestionując przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. dotyczące wynagrodzenia kuratorów ustanowionych dla stron nieznanych z miejsca pobytu w postępowaniu cywilnym. Skarżący zarzuca, że przepisy te ustalają stawki wynagrodzenia kuratora (adwokata) na poziomie nieprzekraczającym 40% stawek minimalnych, z możliwością podwyższenia do 100% stawek minimalnych, co różnicuje jego sytuację w porównaniu do pełnomocnika strony (również adwokata), który może otrzymać wynagrodzenie podstawowe w wysokości 600% stawek minimalnych. Zdaniem skarżącego, takie zróżnicowanie jest niezgodne z konstytucyjnymi zasadami równości (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji), prawa własności (art. 64 ust. 2 Konstytucji) oraz proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji), a także z art. 92 ust. 1 Konstytucji (delegacja ustawowa). Dodatkowo, skarżący podnosi, że przepisy te nie uwzględniają zmiany wartości siły nabywczej pieniądza. Skarżący kwestionuje również art. 394(2) § 1(1) Kodeksu postępowania cywilnego, który nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wynagrodzenia kuratora. Uważa to za pominięcie legislacyjne naruszające zasadę równości wobec prawa, prawo do sądu (art. 45 Konstytucji) oraz zasadę dwuinstancyjności (art. 176 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, uznał, że skarga spełnia wymogi formalne, została wniesiona w terminie przez uprawnioną osobę i nie zawiera oczywistych bezzasadności ani nieusuwalnych braków formalnych, dlatego postanowił nadać jej dalszy bieg w celu merytorycznego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia kuratorów, zasady równości wobec prawa, prawa do sądu oraz możliwości zaskarżania postanowień w postępowaniu cywilnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kuratora dla strony nieznanej z miejsca pobytu oraz braku możliwości zaskarżenia postanowienia o wynagrodzeniu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące wynagrodzenia kuratora dla strony nieznanej z miejsca pobytu, ustalające niższe stawki niż dla pełnomocnika, są zgodne z Konstytucją RP (zasadą równości, prawa własności, proporcjonalności)?

Odpowiedź sądu

Trybunał Konstytucyjny nadał skardze dalszy bieg, co oznacza, że kwestia ta będzie badana merytorycznie.

Uzasadnienie

Skarżący adwokat zarzuca dyskryminację i nieadekwatne wynagrodzenie w porównaniu do pełnomocnika, co narusza zasady konstytucyjne.

Czy art. 394(2) § 1(1) k.p.c., który nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wynagrodzenia kuratora, jest zgodny z Konstytucją RP (zasadą równości, prawem do sądu, dwuinstancyjnością)?

Odpowiedź sądu

Trybunał Konstytucyjny nadał skardze dalszy bieg, co oznacza, że kwestia ta będzie badana merytorycznie.

Uzasadnienie

Skarżący podnosi, że brak możliwości zaskarżenia postanowienia o wynagrodzeniu kuratora narusza jego konstytucyjne prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
A.B.

Strony

NazwaTypRola
A.B.osoba_fizycznaskarżący
N.M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

Dz. U. poz. 536 art. § 1 ust. 1, 2, 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej

Skarżący kwestionuje przepisy w zakresie ustalania stawek dla kuratora osoby nieznanej z miejsca pobytu, różnicowania sytuacji prawnej kuratora i pełnomocnika, a także nieuwzględniania siły nabywczej pieniądza.

k.p.c. art. 394(2) § § 1 ust. 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Skarżący kwestionuje przepis w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wynagrodzenia kuratora.

Konstytucja art. 64 ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli dotyczący prawa własności.

Konstytucja art. 31 ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli dotyczący proporcjonalności ograniczeń praw i wolności.

Konstytucja art. 32 ust. 1 zdanie drugie

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli dotyczący zasady równego traktowania.

Konstytucja art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli dotyczący delegacji ustawowej dla aktów wykonawczych.

Konstytucja art. 45 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli dotyczący prawa do sądu.

Konstytucja art. 176 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli dotyczący zasady dwuinstancyjności postępowania.

Pomocnicze

Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400 art. art. 16 ust. 3

Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze

Przepis wykonawczy wydany na podstawie art. 16 ust. 3 Prawa o adwokaturze określa stawki minimalne za czynności adwokackie.

Konstytucja art. 32 ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli dotyczący zasady niedyskryminacji, przywołany przez skarżącego w kontekście zarzutów z pkt 2 i 3 petitum.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do dalszego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg • wstępne rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym • wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania • nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi • zarzutów nie można uznać za oczywiście bezzasadne

Skład orzekający

Rafał Wojciechowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia kuratorów, zasady równości wobec prawa, prawa do sądu oraz możliwości zaskarżania postanowień w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kuratora dla strony nieznanej z miejsca pobytu oraz braku możliwości zaskarżenia postanowienia o wynagrodzeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy wynagrodzenia adwokatów w specyficznej roli kuratora, co jest istotne dla środowiska prawniczego, a także porusza kwestię dostępu do sądu i równości wobec prawa.

“Czy kuratorzy sądowi zarabiają za mało? Trybunał Konstytucyjny bada sprawę wynagrodzeń adwokatów.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst