Orzeczenie · 2026-04-14

Ts 44/23Skarga konstytucyjna ustawa emerytalna pomniejszenie swiadczen

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2026-04-14
tkubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniakonstytucyjny
emeryturarentaubezpieczenie społeczneTrybunał Konstytucyjnyprawo konstytucyjnezaufanie do państwarównośćprawo do zabezpieczenia społecznego

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez G.K., urodzoną w 1950 r., która od 2005 r. pobierała wcześniejszą emeryturę, jednocześnie kontynuując pracę. W 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie emerytury powszechnej, jednak przyznane świadczenie okazało się niższe od dotychczas pobieranej emerytury wcześniejszej. Po wyczerpaniu drogi sądowej, w tym oddaleniu apelacji przez Sąd Apelacyjny w W. w 2022 r., skarżąca wniosła skargę konstytucyjną. Kwestionowała ona zgodność art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2, art. 32 ust. 1 w związku z art. 67 Konstytucji RP. Argumentowała, że przepis ten narusza ochronę zaufania obywatela do państwa, prawo do zabezpieczenia społecznego oraz zasadę równości, ponieważ wprowadził mechanizm pomniejszający emeryturę powszechną o pobrane wcześniej świadczenia, co było dla niej zaskoczeniem. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia wszystkie wymogi formalne, w tym dotyczące sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika, wyczerpania drogi prawnej, zachowania terminu oraz prawidłowego określenia przedmiotu zaskarżenia i uzasadnienia zarzutów. W związku z tym, Trybunał postanowił nadać skardze dalszy bieg.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących emerytur, ochrona zaufania do państwa, zasada równości w kontekście świadczeń społecznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osób urodzonych w 1950 r., które pobierały wcześniejszą emeryturę przed 2013 r. i złożyły wniosek o emeryturę powszechną po tej dacie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w brzmieniu nadanym ustawą z 2012 r., w zakresie, w jakim dotyczy ubezpieczonej urodzonej w 1950 r., która przed 1 stycznia 2013 r. nabyła prawo do emerytury, jest zgodny z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 32 ust. 1 w zw. z art. 67 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg, co oznacza, że uznał ją za spełniającą wymogi formalne do merytorycznego rozpoznania.

Uzasadnienie

Skarga konstytucyjna została złożona przez osobę urodzoną w 1950 r., która pobierała wcześniejszą emeryturę i następnie złożyła wniosek o emeryturę powszechną, która okazała się niższa. Skarżąca zarzuciła naruszenie ochrony zaufania do państwa, prawa do zabezpieczenia społecznego i zasady równości. Trybunał stwierdził, że skarga spełnia wymogi formalne, w tym dotyczące sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika, wyczerpania drogi prawnej, zachowania terminu oraz prawidłowego określenia przedmiotu zaskarżenia i uzasadnienia zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
skarżąca (G.K.)

Strony

NazwaTypRola
G.K.osoba_fizycznaskarżąca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (14)

Główne

ustawa emerytalna art. 25 § 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten, w brzmieniu nadanym ustawą z 2012 r., dotyczy sytuacji ubezpieczonej urodzonej w 1950 r., która przed 1 stycznia 2013 r. nabyła prawo do emerytury, a który to przepis skarżąca uznała za niekonstytucyjny.

Konstytucja RP art. 67 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej).

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 67 Konstytucji RP (zasada równości).

Konstytucja RP art. 67

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zabezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Jako wzorzec kontroli w kontekście ochrony zaufania obywatela do państwa.

u.o.t.p.TK art. 61 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 79 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Określa warunki formalne skargi konstytucyjnej.

u.o.t.p.TK art. 53 § 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy wymogu doręczenia odpisów orzeczeń potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej.

u.o.t.p.TK art. 44 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy wymogu sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika.

u.o.t.p.TK art. 77 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Określa termin wniesienia skargi konstytucyjnej.

u.o.t.p.TK art. 53 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy wskazania naruszonych praw i wolności oraz uzasadnienia zarzutów.

u.o.t.p.TK art. 53 § 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy przedstawienia stanu faktycznego sprawy.

u.o.t.p.TK art. 61 § 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dotyczy braków formalnych skargi.

Konstytucja RP art. 31 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dodatkowy wzorzec kontroli wskazany przez skarżącą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne do merytorycznego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

ochrona zaufania obywatela do państwa • prawo do zabezpieczenia społecznego • zasada równości • wstępne rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym

Skład orzekający

Bogdan Święczkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących emerytur, ochrona zaufania do państwa, zasada równości w kontekście świadczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób urodzonych w 1950 r., które pobierały wcześniejszą emeryturę przed 2013 r. i złożyły wniosek o emeryturę powszechną po tej dacie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego tematu emerytur i potencjalnej niesprawiedliwości wynikającej ze zmian przepisów, co może zainteresować szerokie grono odbiorców.

Czy państwo może zmieniać zasady emerytalne 'wstecz'?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst