Pełny tekst orzeczenia Ts 44/23

102/B/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 14 kwietnia 2026 r.
Sygn. akt Ts 44/23
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Bogdan Święczkowski,
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej G.K. w sprawie zgodności:
art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018
r. poz. 1270 oraz z 2019 r. poz. 39), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 637, ze zm.), w zakresie, w jakim „dotyczy ubezpieczonej
urodzonej w 1950 r., która przed 1 stycznia 2013 r. nabyła prawo do emerytury[,] o której mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych”, z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2, art. 32 ust. 1 w związku z art. 67 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej,
postanawia:
nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 lutego 2023 r. (data nadania) G.K. (dalej: skarżąca),
reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia, sformułowanym
na tle następującej sprawy.
2
Skarżąca urodziła się w 1950 r. Powszechny wiek emerytalny osiągnęła w 2010 r. Od 2005 r. pobierała tzw. wcześniejszą emeryturę,
przyznaną jej na podstawie art. 46 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, ze zm.; dalej: ustawa emerytalna) równocześnie jednak nadal pracowała.
3
W 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie emerytury powszechnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. (dalej:
organ rentowy) decyzją z 28 maja 2015 r. (znak: […]) przyznał jej świadczenie. Było ono niższe niż emerytura wcześniejsza.
4
W związku z wnioskiem skarżącej o ponowne przeliczenie emerytury organ rentowy decyzją z 10 czerwca 2020 r. (znak: […]) odmówił
uchylenia decyzji z 28 maja 2015 r.
5
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła odwołanie, które zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w W. VII Wydział Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 6 maja 2021 r. (sygn. akt […]). Skarżąca złożyła apelację od tego wyroku.
6
Wyrokiem z 14 września 2022 r. (sygn. akt […]) Sąd Apelacyjny w W. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację.
Orzeczenie to, wskazane jako ostateczne rozstrzygnięcie o prawach i wolnościach skarżącej, zostało jej doręczone 22 listopada
2022 r.
7
Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. (doręczonym 29 maja 2023 r.) wezwano skarżącą do usunięcia
braków formalnych skargi przez: 1) wskazanie adresu skarżącej; 2) doręczenie (zgodnie z treścią art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy
z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, Dz. U. z 2019 r. poz. 2393;
dalej: u.o.t.p.TK) odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz
z uzasadnieniami) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, w szczególności: a) decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
II Oddziału w W. z 28 maja 2015 r. oraz z 10 czerwca 2020 r., b) wyroku Sądu Okręgowego w W. z 6 maja 2021 r. (sygn. akt […]),
c) wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z 14 września 2022 r. (sygn. akt […]); 3) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego
do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącej przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu
do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna; 4) poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej
ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia.
8
W piśmie z 5 czerwca 2023 r. (data nadania) skarżąca ustosunkowała się do powyższego wezwania.
9
Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 marca 2025 r. (doręczonym 25 marca 2025 r.) skarżącą wezwano do usunięcia
braków formalnych przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz
reprezentowania skarżącej przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga
konstytucyjna (przedłożone pełnomocnictwo nie precyzuje, jakiej sprawy dotyczy); 2) wyjaśnienie, w jaki sposób zaskarżony
przepis, w zakresie określonym w skardze konstytucyjnej, narusza wolności lub prawa skarżącej, wraz z uzasadnieniem zarzutu
niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie.
10
Pismem z 1 kwietnia 2025 r. (data nadania) skarżąca odniosła się do powyższego zarządzenia. Powtórzyła i rozwinęła dotychczasową
argumentację, wskazała również dodatkowy wzorzec kontroli w postaci art. 31 ust. 1 Konstytucji.
11
Skarżąca argumentowała, że zaskarżony przepis stanowi naruszenie ochrony zaufania obywatela do państwa. Podejmując decyzję
o przejściu na wcześniejszą emeryturę nie mogła przewidzieć, że pobrane z tego tytułu świadczenie będzie pomniejszało podstawę
emerytury powszechnej. Wprowadzenie tej zasady przez art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej zaskoczyło skarżącą, która mogła oczekiwać,
że zmiana zasad ustalania wysokości świadczenia nie zostanie dokonana. Skarżąca zakwestionowała również zgodność zaskarżonego
przepisu z prawem do zabezpieczenia społecznego i ochrony prawa równości w porównaniu z zasadą równości. Zauważyła, że sytuacja
ubezpieczonych urodzonych w latach 1949-52, pobierających wcześniejszą emeryturę, jest różnicowana w zależności od daty złożenia
wniosku o przyznanie emerytury powszechnej. Jeżeli wniosek złożono do końca 2012 r., nie miało to negatywnego przełożenia
na wysokość emerytury powszechnej, jeżeli zaś został skierowany na początku stycznia 2013 r., wpływ ten był bardzo znaczący.
12
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
13
1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Trybunał Konstytucyjny dokonuje oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z przepisów u.o.t.p.TK,
określających warunki formalne skargi konstytucyjnej. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego
biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania.
14
2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skarga konstytucyjna kwalifikuje się do rozpoznania merytorycznego.
15
2.1. Skarga konstytucyjna została sporządzona przez adwokata, który złożył do akt sprawy dwa dokumenty wykazujące swoje umocowanie.
Został spełniony warunek, o którym mowa w art. 44 ust. 1
in fine
u.o.t.p.TK.
16
2.2. Skarżąca wyczerpała przysługującą jej drogę prawną, o której stanowi art. 77 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 2
u.o.t.p.TK. Od ostatecznego orzeczenia, wskazanego przez skarżącą, nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia. Skarżąca
złożyła od tego orzeczenia skargę kasacyjną, której rozpoznania Sąd Najwyższy odmówił postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r.
(sygn. akt […]).
17
2.3. Odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z 14 września 2022 r. (sygn. akt […]), który wskazano jako ostateczne orzeczenie
w sprawie, doręczono pełnomocnikowi skarżącej 22 listopada 2022 r., skarga konstytucyjna została zaś wniesiona do Trybunału
Konstytucyjnego 22 lutego 2023 r. (data nadania). Dochowany więc został trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej,
zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK.
18
2.4. Wskazano, które konstytucyjne prawa przysługujące skarżącej i w jaki sposób – jej zdaniem – zostały naruszone (art. 53
ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). Uzasadniono również sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). Przedmiot
zaskarżenia został określony prawidłowo, co spełnia warunek, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53
ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK.
19
2.5. Przedstawiony został stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK). Skarga nie jest obarczona nieusuwalnymi
brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. Sformułowanych w skardze zarzutów nie można uznać za
oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.
20
W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.