Orzeczenie · 2025-01-08

Ts 290/23

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-01-08
tkAdministracyjneubezpieczenia społeczneWysokakonstytucyjny
prawo do zdrowiazwrot kosztów leczeniaNFZskarga konstytucyjnarówne traktowanieświadczenia gwarantowane

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez J.B. przeciwko przepisom ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, które zdaniem skarżącego naruszały jego konstytucyjne prawa do ochrony zdrowia i równego traktowania. Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu kosztów leczenia szpitalnego udzielonego w krajowym niepublicznym podmiocie leczniczym, z którym NFZ nie miał zawartej umowy. Po decyzji Prezesa NFZ o umorzeniu postępowania, wyrokach WSA i NSA oddalających skargę, skarżący skierował sprawę do Trybunału Konstytucyjnego. Zarzucił niezgodność art. 42b ust. 1 ustawy z art. 68 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, wskazując na dyskryminację w zależności od miejsca udzielenia świadczenia, oraz niezgodność art. 109 ust. 1 z art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji, podnosząc brak zapewnienia właściwej ochrony proceduralnej. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, uznał, że skarga spełnia wszystkie wymogi formalne, w tym dotyczące wyczerpania drogi prawnej i zachowania terminu, dlatego postanowił nadać jej dalszy bieg.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja konstytucyjnych praw do ochrony zdrowia i równego traktowania w kontekście zwrotu kosztów leczenia oraz procedury administracyjnej w NFZ.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu kosztów leczenia krajowego w niepublicznych placówkach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, uzależniający zwrot kosztów leczenia od miejsca jego udzielenia (w kraju czy za granicą UE), jest zgodny z konstytucyjnym prawem do ochrony zdrowia (art. 68 ust. 1 i 2) oraz prawem do równego traktowania (art. 32 ust. 1)?

Odpowiedź sądu

Skarga konstytucyjna została nadana dalszy bieg, co oznacza, że Trybunał uznał istnienie potencjalnego zagadnienia konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Skarżący argumentował, że ograniczenie zwrotu kosztów leczenia tylko do przypadków leczenia za granicą, przy jednoczesnym wykluczeniu zwrotu kosztów leczenia krajowego w niepublicznych placówkach, narusza konstytucyjne prawo do ochrony zdrowia i równe traktowanie.

Czy brak kompetencji Prezesa NFZ do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej spraw dotyczących zwrotu kosztów leczenia szpitalnego udzielonego przez krajowy niepubliczny podmiot leczniczy, stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia (art. 68 ust. 1 i 2)?

Odpowiedź sądu

Skarga konstytucyjna została nadana dalszy bieg, co oznacza, że Trybunał uznał istnienie potencjalnego zagadnienia konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Skarżący podniósł, że brak właściwej procedury administracyjnej uniemożliwia skuteczne dochodzenie konstytucyjnych praw materialnych związanych z ochroną zdrowia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
J.B.

Strony

NazwaTypRola
J.B.osoba_fizycznaskarżący
Narodowy Fundusz Zdrowiainstytucjaorgan
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowiaorgan_państwowyorgan

Przepisy (8)

Główne

u.ś.o.z. art. 42b § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Przepis kwestionowany w zakresie, w jakim uzależnia zwrot ubezpieczonemu kosztów leczenia od tego, czy świadczenie gwarantowane udzielone zostało na terenie kraju czy w innym państwie UE.

u.ś.o.z. art. 109 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Przepis kwestionowany w zakresie, w jakim w pojęciu indywidualnej sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego nie wchodzi sprawa «zwrotu kosztów» leczenia szpitalnego obejmującego świadczenie gwarantowane na rzecz ubezpieczonego przez krajowy niepubliczny podmiot leczniczy nie mający zawartej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Konstytucja art. 68 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do ochrony zdrowia.

Konstytucja art. 68 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek władz publicznych zapewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej.

Konstytucja art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. 61 § 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 79 § 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Warunek wniesienia skargi konstytucyjnej - orzeczenie ostateczne o wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego.

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa umorzenia postępowania przez Prezesa NFZ.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

zwrot ubezpieczonemu kosztów leczenia w zależności od tego czy świadczenie gwarantowane udzielone zostało na terenie kraju czy też zostało udzielone w innym państwie Unii Europejskiej • w pojęciu indywidualnej sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego nie wchodzi sprawa «zwrotu kosztów» leczenia szpitalnego obejmującego świadczenie gwarantowane na rzecz ubezpieczonego przez krajowy niepubliczny podmiot leczniczy nie mający zawartej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia • na tle argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą kasacyjnie nie dostrzega podstaw prawnych do twierdzenia, że skarżący jako beneficjent prawa do ochrony zdrowia został nierówno potraktowany w świetle regulacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub że zastosowanie względem niego przepisów tej ustawy doprowadziło do pozbawienia go prawa do «rzeczywistej ochrony zdrowia i rzeczywistego dostępu do gwarantowanego świadczenia opieki zdrowotnej» • przywołany w podstawie prawnej kontrolowanego rozstrzygnięcia przepis art. 109 ust. 1 u.ś.o.z. nie może stanowić samoistnej podstawy kompetencyjnej do załatwiania bliżej nieokreślonych spraw z zakresu ustalania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Przepis ten zawiera jedynie ogólną podstawę kompetencyjną do rozstrzygania przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego (spraw dotyczących objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalania prawa do świadczeń)

Skład orzekający

Bogdan Święczkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnych praw do ochrony zdrowia i równego traktowania w kontekście zwrotu kosztów leczenia oraz procedury administracyjnej w NFZ."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu kosztów leczenia krajowego w niepublicznych placówkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywateli do ochrony zdrowia i równego traktowania, a także potencjalnych luk w systemie zwrotu kosztów leczenia, co jest tematem o szerokim zainteresowaniu.

Czy NFZ powinien zwracać koszty leczenia w kraju? Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnie kluczową sprawę dla pacjentów.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst