Ts 273/22Trybunał konstytucyjny opłaty adwokackie ubezpieczenia prawo do sądu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny rozpoznał wstępnie skargę konstytucyjną M.M. dotyczącą zgodności § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie z Konstytucją RP. Skarżący, który wygrał sprawę o świadczenie z ubezpieczenia społecznego, ale otrzymał jedynie 360 zł zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (zgodnie z minimalną stawką 180 zł), kwestionował ten przepis. Argumentował, że stawka ta nie gwarantuje zwrotu faktycznie poniesionych kosztów, narusza prawo do sądu, zasadę równości i równorzędności stron, a także nie odpowiada nakładowi pracy i skomplikowaniu sprawy. Trybunał uznał, że skarga spełnia wymogi formalne w zakresie badania zgodności z Konstytucją (art. 45 ust. 1, art. 2, art. 32 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 3, art. 92 ust. 1 Konstytucji) i nadał jej dalszy bieg. Jednocześnie, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze w części dotyczącej zarzutu niezgodności z art. 16 ustawy Prawo o adwokaturze, uznając to za nieusuwalny brak formalny, ponieważ skarga konstytucyjna może dotyczyć jedynie naruszenia konstytucyjnych wolności i praw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu i ochrony własności w kontekście kosztów zastępstwa procesowego w sprawach ubezpieczeniowych.
Dotyczy konkretnego przepisu rozporządzenia i jego zgodności z Konstytucją. Postanowienie o nadaniu dalszego biegu nie rozstrzyga sprawy merytorycznie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, przewidujący minimalną stawkę 180 zł w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu (art. 45 ust. 1), zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2), zasadą równości (art. 32 ust. 1) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3), a także z prawem własności (art. 64)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Trybunał Konstytucyjny nadał dalszy bieg skardze w tym zakresie, uznając, że spełnia ona wymogi formalne do merytorycznego rozpoznania.
Uzasadnienie
Skarżący argumentował, że niska, zryczałtowana stawka minimalna kosztów zastępstwa procesowego w sprawach ubezpieczeniowych nie gwarantuje zwrotu faktycznie poniesionych wydatków, co narusza prawo do sądu i zasadę równości. Trybunał wstępnie uznał zasadność tych zarzutów w kontekście konstytucyjnych praw skarżącego.
Czy § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie jest zgodny z art. 16 ustawy Prawo o adwokaturze?
Odpowiedź sądu
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze w tym zakresie, uznając to za nieusuwalny brak formalny.
Uzasadnienie
Skarga konstytucyjna może dotyczyć jedynie zarzutów niezgodności z konstytucyjnymi wolnościami lub prawami, a nie z innymi ustawami. Podniesienie zarzutu niezgodności z ustawą Prawo o adwokaturze stanowiło brak formalny uniemożliwiający merytoryczne rozpoznanie tej części skargi.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
rozporządzenie ws. opłat art. 9 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Przepis ten przewiduje minimalną stawkę opłaty za czynności adwokackie w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym w wysokości 180,00 zł.
Konstytucja art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja art. 32 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności i legalności ograniczeń praw.
Konstytucja art. 64 ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja art. 92 ust. 1 § zdanie pierwsze
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wymóg wydawania rozporządzeń na podstawie upoważnienia ustawowego.
Pomocnicze
Prawo o adwokaturze art. 16 ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze
Przepisy dotyczące zasad wykonywania zawodu adwokata i ustalania wynagrodzenia.
u.o.t.p.TK art. 61 ust. 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej na posiedzeniu niejawnym.
u.o.t.p.TK art. 79 ust. 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Zakres przedmiotowy skargi konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minimalna stawka opłat za czynności adwokackie w sprawach ubezpieczeniowych jest zbyt niska, nie pokrywa faktycznych kosztów zastępstwa prawnego. • Niska stawka narusza prawo do sądu, zasadę równości i proporcjonalności. • Przepis przerzuca ciężar kosztów na stronę wygrywającą, co jest nieproporcjonalne. • Stawka nie była waloryzowana i jest nieadekwatna do stawek rynkowych i stopnia skomplikowania spraw.
Godne uwagi sformułowania
nie gwarantując tym samym stronie wygrywającej proces zwrot[u] kosztów faktycznie poniesionych • ogranicza prawo do sądu • narusza prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej • zasadę równorzędności stron • obciążając ubezpieczonego niemal w całości ciężarem kosztów zastępstwa prawnego • nieodpowiadającą niezbędnemu nakładowi czasu pracy oraz stopniu skomplikowania sprawy • przez co przerzucono obowiązek ponoszenia faktycznych kosztów świadczenia pomocy prawnej przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru – ze strony przegrywającej proces, na stronę[,] która proces wygrała
Skład orzekający
Andrzej Zielonacki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu i ochrony własności w kontekście kosztów zastępstwa procesowego w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu rozporządzenia i jego zgodności z Konstytucją. Postanowienie o nadaniu dalszego biegu nie rozstrzyga sprawy merytorycznie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów zastępstwa procesowego w sprawach ubezpieczeniowych i ich potencjalnej niezgodności z Konstytucją, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników.
“Czy 180 zł za adwokata w sprawach o świadczenia z ZUS to konstytucyjne? Trybunał bada sprawę.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.