TS 16/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została złożona przez A.T. w sprawie zgodności przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.) z Konstytucją RP oraz Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarżąca zarzuciła, że przepisy te, w szczególności art. 88 i następne, art. 180 ust. 9 i art. 196, naruszają jej prawa nabyte poprzez znaczne zaniżenie wysokości emerytury przy waloryzacji, co jest sprzeczne z zasadą niedziałania prawa wstecz. Po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie wskazuje na niespełnienie przez skarżącą wymogów formalnych, takich jak dokładne wskazanie kwestionowanych przepisów i naruszonych praw konstytucyjnych, mimo wezwania do uzupełnienia braków. Podkreślono, że zasada niedziałania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji) nie może stanowić samoistnej podstawy skargi konstytucyjnej, a kontrola zgodności z EKPCz leży poza kognicją Trybunału w tym trybie. Ponadto, Trybunał stwierdził, że skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu trzech miesięcy od doręczenia orzeczenia przesądzającego o wyczerpaniu drogi prawnej, którym było postanowienie Sądu Najwyższego z 29 września 2009 r. (sygn. akt I UK 154/09), a nie wyrok Sądu Apelacyjnego z 10 grudnia 2008 r. (sygn. akt III AUa 787/08).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWymogi formalne skargi konstytucyjnej, termin do jej wniesienia, zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących EKPCz i zasady niedziałania prawa wstecz.
Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i jej przesłanek formalnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczące waloryzacji świadczeń naruszają prawa nabyte skarżącej i zasadę niedziałania prawa wstecz?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych i została wniesiona po terminie.
Uzasadnienie
Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu niedoprecyzowania kwestionowanych przepisów i naruszonych praw, a także przekroczenia terminu do jej wniesienia. Zasada niedziałania prawa wstecz nie może być samoistną podstawą skargi, a kontrola zgodności z EKPCz leży poza kognicją TK w tym trybie.
Czy skarga konstytucyjna została wniesiona w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga została wniesiona po upływie terminu.
Uzasadnienie
Termin trzech miesięcy biegnie od doręczenia orzeczenia przesądzającego o wyczerpaniu drogi prawnej, którym jest prawomocne orzeczenie sądu drugiej instancji lub postanowienie sądu najwyższej instancji odmawiające przyjęcia środka zaskarżenia. Wniesienie skargi kasacyjnej nie mieści się w ramach zwyczajnych środków odwoławczych.
Czy Trybunał Konstytucyjny jest właściwy do badania zgodności przepisów z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w trybie skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Kontrola zgodności aktów normatywnych z przepisami umów międzynarodowych, w tym z EKPCz, leży poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego rozpatrującego sprawy w trybie skargi konstytucyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.T. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Olsztynie | instytucja | organ wydający decyzję |
Przepisy (8)
Główne
ustawa o TK art. 46 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Obowiązek wniesienia skargi w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia przesądzającego o wyczerpaniu drogi prawnej.
ustawa o TK art. 49
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze z powodu niespełnienia przesłanek.
ustawa o TK art. 36 § ust. 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze z powodu niespełnienia przesłanek.
ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze z powodu niespełnienia przesłanek.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 88 i następne
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kwestionowane przez skarżącą przepisy dotyczące waloryzacji emerytur.
u.e.r. FUS art. 180 § ust. 9
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kwestionowane przez skarżącą przepisy dotyczące waloryzacji emerytur.
u.e.r. FUS art. 196
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kwestionowane przez skarżącą przepisy dotyczące waloryzacji emerytur.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada niedziałania prawa wstecz, która nie może stanowić samoistnej podstawy skargi konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skarżącą wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w tym niedoprecyzowanie przepisów i naruszonych praw. • Zasada niedziałania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji) nie może stanowić samoistnej podstawy skargi konstytucyjnej. • Kontrola zgodności z EKPCz leży poza kognicją Trybunału w trybie skargi konstytucyjnej. • Skarga konstytucyjna została wniesiona po upływie ustawowego terminu.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS naruszają prawa nabyte skarżącej. • Zastosowane przepisy naruszają zasadę niedziałania prawa wstecz. • Zastosowane przepisy naruszają art. 1 i art. 14 EKPCz.
Godne uwagi sformułowania
nie budzi najmniejszej wątpliwości, że wskazanie w uzupełnieniu braków, iż przedmiotem skargi czyni się m.in. przepisy „art. 88 i n.”, nie spełnia tego wymogu. • zasada niedziałania prawa wstecz, na którą powołuje się skarżąca we wniesionej skardze konstytucyjnej, nie może stanowić samoistnej podstawy skargi konstytucyjnej. • Kontrola ich zgodności z przepisami umów międzynarodowych, w tym z EKPCz, leży poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego, rozpatrującego sprawy w trybie skargi konstytucyjnej. • nie mieści się w ramach tzw. zwyczajnych środków odwoławczych
Skład orzekający
Zbigniew Cieślak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi konstytucyjnej, termin do jej wniesienia, zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących EKPCz i zasady niedziałania prawa wstecz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i jej przesłanek formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa konstytucyjnego ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej i terminów.
“Kluczowe błędy formalne i przekroczenie terminu: dlaczego Twoja skarga konstytucyjna może zostać odrzucona?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.