Orzeczenie · 2016-05-18

Ts 150/15

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2016-05-18
tkinneochrona praw jednostkiŚredniakonstytucyjny
Krajowy Rejestr Sądowydane osoboweprokurentprawo do informacji KonstytucjaTrybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnausunięcie danych

Skarżąca wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 694³ § 1 i 2 kpc) oraz Kodeksu spółek handlowych (art. 694³ § 1 i 2 kpc w zw. z art. 168, art. 166 § 1 i 2, art. 201 § 1 i art. 205 ksh) z Konstytucją. Zarzuciła, że przepisy te nie dają byłemu prokurentowi spółki podstaw do złożenia wniosku o usunięcie jego danych z Krajowego Rejestru Sądowego. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że skarżąca nie uprawdopodobniła naruszenia wskazanych w skardze wolności lub praw przez zaskarżone przepisy. Trybunał wskazał, że naruszenie mogło wynikać z niezastosowania przez sąd art. 24 ust. 4 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w poprzednim brzmieniu, a kontrola stosowania prawa pozostaje poza jego kognicją. Skarżąca wniosła zażalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentując, że nie skarży niezastosowania prawa, lecz niemożność wpływu na nieprawdziwe dane w rejestrze, powołując się na art. 51 ust. 4 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za niezasadne. Przypomniał, że ocena zarzutów wymaga zbadania całości regulacji, w tym możliwości usunięcia danych z urzędu na podstawie art. 24 ustawy o KRS. Podkreślił, że choć przepis ten daje sądowi możliwość wykreślenia danych z urzędu, nie przyznaje obywatelowi prawa do złożenia wniosku. Jednakże, osoba, której dane widnieją w rejestrze, może dać sądowi asumpt do działania z urzędu. Trybunał zaznaczył, że naruszenie konstytucyjnych praw musi być aktualne i realne. W analizowanej sprawie, Trybunał stwierdził z urzędu, że dane skarżącej, które figurowały w KRS w chwili wniesienia skargi, obecnie już się w nim nie znajdują, co oznacza, że zarzut naruszenia stracił aktualność. W związku z tym, Trybunał podzielił stanowisko o braku wykazania naruszenia praw konstytucyjnych przez zaskarżone przepisy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących danych w rejestrach publicznych oraz wymogu aktualności naruszenia praw konstytucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji byłego prokurenta i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Koncentruje się na proceduralnych aspektach skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego i Kodeksu spółek handlowych, które nie dają byłemu prokurentowi spółki podstaw do złożenia wniosku o usunięcie jego danych z Krajowego Rejestru Sądowego, naruszają konstytucyjne prawa jednostki, w szczególności prawo do ochrony informacji nieprawdziwych lub niepełnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie uprawdopodobniła naruszenia swoich praw konstytucyjnych przez zakwestionowane przepisy, a ponadto naruszenie to straciło aktualność.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że skarżąca nie wykazała, aby zakwestionowane przepisy same w sobie naruszały jej prawa. Wskazał, że istniała możliwość usunięcia danych z urzędu na podstawie innych przepisów ustawy o KRS, a także że dane, których usunięcia domagała się skarżąca, zostały już wykreślone z rejestru, co czyni zarzut nieaktualnym.

Czy naruszenie konstytucyjnych praw lub wolności jednostki musi być aktualne w chwili rozpatrywania skargi przez Trybunał Konstytucyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie powinno istnieć w chwili rozpatrywania skargi, musi być aktualne i realne.

Uzasadnienie

Trybunał powołuje się na jednolite orzecznictwo, zgodnie z którym naruszenie musi być aktualne i realne w momencie rozpatrywania skargi. W analizowanej sprawie, wykreślenie danych skarżącej z KRS spowodowało utratę aktualności zarzutu naruszenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
A.Sz.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (12)

Główne

ustawa o TK z 2015 r. art. 134 § pkt 1

Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym

W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.

ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 4

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu.

ustawa o TK z 1997 r. art. 49

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Dotyczy prawa do wniesienia zażalenia.

ustawa o TK z 1997 r. art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b in fine

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 6 i 7

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Dotyczy trybu rozpoznawania zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 694³ § § 1 i 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy te zakwestionowano w zakresie, w jakim nie dają byłemu prokurentowi podstaw do złożenia wniosku o usunięcie jego danych z KRS.

k.s.h.

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych

Przepisy te zakwestionowano w zakresie, w jakim nie dają byłemu prokurentowi podstaw do złożenia wniosku o usunięcie jego danych z KRS.

ustawa o KRS art. 24 § ust. 4

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Przepis przewidujący możliwość dokonywania wykreśleń z KRS z urzędu. W poprzednim brzmieniu.

ustawa o KRS art. 24 § ust. 6

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Przepis dający sądowi możliwość wykreślenia danych z KRS z urzędu, ale nie przyznający obywatelowi prawa do złożenia wniosku.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli konstytucyjnej.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli konstytucyjnej.

Konstytucja art. 51 § ust. 2 i 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli konstytucyjnej, w szczególności prawo do żądania sprostowania lub usunięcia informacji nieprawdziwych lub niepełnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie praw konstytucyjnych skarżącej nie wynika z treści zakwestionowanych przepisów, lecz z niezastosowania przez sąd art. 24 ust. 4 ustawy o KRS w poprzednim brzmieniu. • Kontrola stosowania prawa pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego. • Nawet jeśli istniała możliwość usunięcia danych na innej podstawie prawnej, nie można z pominięciem tej podstawy upatrywać źródła naruszenia w zakwestionowanej normie. • Naruszenie konstytucyjnych praw lub wolności musi być aktualne i realne w chwili rozpatrywania skargi. • Dane skarżącej zostały już wykreślone z KRS, co czyni zarzut naruszenia nieaktualnym.

Odrzucone argumenty

Przepisy kpc i ksh nie dają byłemu prokurentowi podstaw do złożenia wniosku o usunięcie jego danych z KRS, co narusza prawo do ochrony informacji nieprawdziwych lub niepełnych (art. 51 ust. 4 Konstytucji). • Skarżąca nie skarży niezastosowania przez sąd normy art. 24 ust. 6 ustawy o KRS, ale niemożność wpływu na nieprawdziwe dane figurujące w rejestrze. • Jedyną możliwością jest zdanie się na łaskę sądu i dokonanie czynności przez niego z urzędu, co narusza prawa konstytucyjne.

Godne uwagi sformułowania

kontrola stosowania prawa pozostaje poza jego kognicją • naruszenie powinno istnieć w chwili rozpatrywania skargi, tj. musi być aktualne i realne • nie można z pominięciem tej pierwszej podstawy upatrywać źródła naruszenia w tej drugiej

Skład orzekający

Małgorzata Pyziak-Szafnicka

przewodnicząca

Stanisław Biernat

sprawozdawca

Piotr Pszczółkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących danych w rejestrach publicznych oraz wymogu aktualności naruszenia praw konstytucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłego prokurenta i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Koncentruje się na proceduralnych aspektach skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa jednostki do ochrony danych osobowych i informacji w rejestrach publicznych, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych i braku aktualności naruszenia, co może być mniej interesujące dla szerokiego grona odbiorców.

Czy możesz usunąć swoje dane z KRS, gdy sąd nie chce działać? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst