TS 141/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna PPU „EKO-SYSTEM” Sp. z o.o. dotyczyła zgodności art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) z art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca podnosiła, że zakwestionowana regulacja prawna, wprowadzająca roczny termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, uniemożliwia jej dochodzenie wynagrodzenia za szkodę spowodowaną niezgodnym z prawem działaniem organu władzy publicznej. Spółka wskazała na decyzje Ministra Finansów i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, które utrzymały w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu upływu terminu. Zarzucono, że art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, wprowadzając roczny termin zamiast wcześniejszego dziesięcioletniego terminu z Kodeksu postępowania administracyjnego, narusza konstytucyjne prawo do dochodzenia odszkodowania. Trybunał Konstytucyjny uznał skargę za oczywiście bezzasadną. Wyjaśniono, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może stanowić środek do dochodzenia wynagrodzenia za szkodę. Podkreślono, że skarżąca miała możliwość złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zarówno przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej (w terminie 10 lat na gruncie KPA), jak i po jej wejściu w życie (w terminie rocznym). Trybunał stwierdził, że skrócenie terminu do roku, nawet w odniesieniu do decyzji doręczonych przed 1 stycznia 1998 r., nie było niezgodne z Konstytucją, a skarżąca miała świadomość zmiany przepisów. Brak skorzystania z dostępnych środków prawnych i błędna interpretacja przepisów przez skarżącą stanowiły podstawę do odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących terminów do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych oraz ich stosowania w kontekście przepisów przejściowych i prawa do dochodzenia odszkodowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie Ordynacji podatkowej i jej przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, wprowadzający roczny termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, jest zgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, gwarantującym prawo do dochodzenia wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej jest zgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarżąca miała możliwość złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zarówno przed, jak i po wejściu w życie Ordynacji podatkowej, korzystając z odpowiednich przepisów (KPA lub Ordynacji). Skrócenie terminu do roku, nawet w odniesieniu do decyzji wydanych przed 1 stycznia 1998 r., nie naruszało konstytucyjnego prawa do dochodzenia odszkodowania, a skarżąca miała świadomość zmiany przepisów.
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych mają zastosowanie do decyzji ostatecznych doręczonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mają zastosowanie, co wynika z zakresu wyjątków dopuszczających stosowanie KPA w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wykluczenia stosowania w takim przypadku przepisów KPA.
Uzasadnienie
Trybunał wskazał, że przepisy przejściowe Ordynacji podatkowej, w połączeniu z przepisami dotyczącymi wyjątków i wykluczeń stosowania KPA, implikują zastosowanie Ordynacji także do decyzji ostatecznych doręczonych przed jej wejściem w życie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| PPU „EKO-SYSTEM” Sp. z o.o. | spółka | skarżąca |
| Minister Finansów | organ_państwowy | organ |
| Naczelny Sąd Administracyjny | organ_państwowy | organ |
Przepisy (10)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 249 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Przewiduje roczny termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z uwagi na przyczyny określone w art. 247 § 1. Termin ten ma zastosowanie także do ostatecznych decyzji doręczonych stronie przed wejściem w życie ustawy.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 247 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Określa przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym wydanie decyzji w sprawie, która była już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją.
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (przewidywał dziesięcioletni termin).
Ordynacja podatkowa art. 334
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy przepisów przejściowych Ordynacji podatkowej.
Ordynacja podatkowa art. 337
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy przepisów przejściowych Ordynacji podatkowej.
Ordynacja podatkowa art. 338
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy przepisów przejściowych Ordynacji podatkowej.
Ordynacja podatkowa art. 307 § pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy wykluczenia stosowania w pewnych przypadkach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 3 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zakresu stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ordynacja podatkowa art. 250 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Przewiduje wyjątek od zasady rocznego terminu dla złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skrócenie terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z 10 lat do 1 roku na gruncie Ordynacji podatkowej, w porównaniu do Kodeksu postępowania administracyjnego, nie narusza konstytucyjnego prawa do dochodzenia odszkodowania za szkody wyrządzone przez organy władzy publicznej. • Skarżąca miała możliwość skorzystania z prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zarówno przed, jak i po wejściu w życie Ordynacji podatkowej, stosując odpowiednie przepisy. • Skarżąca miała świadomość zmiany przepisów i skrócenia terminu, a jej spóźnienie wynikało z błędnej interpretacji przepisów, a nie z braku możliwości prawnej.
Odrzucone argumenty
Art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej jest niezgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ zamyka drogę do dochodzenia wynagrodzenia za szkodę spowodowaną niezgodnym z prawem działaniem organu władzy publicznej poprzez wprowadzenie rocznego terminu na stwierdzenie nieważności decyzji. • Stosowanie Ordynacji podatkowej do decyzji doręczonych przed jej wejściem w życie, zamiast Kodeksu postępowania administracyjnego, narusza prawa skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
zakwestionowana regulacja prawna zamyka jej drogę do dochodzenia wynagrodzenia szkody spowodowanej niezgodnym z Konstytucją i ustawą działaniem organu władzy publicznej • zarzut ten wszakże jest oczywiście bezzasadny • różnica pomiędzy tymi regulacjami sprowadza się do zmodyfikowania terminu, w jakim powinien zostać złożony wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji • w chwili doręczenia skarżącej decyzji Ministra Finansów z 15 listopada 1997 r. skarżąca miała świadomość, iż od 1 stycznia 1998 r. obowiązywać będzie ów skrócony termin
Skład orzekający
Jerzy Ciemniewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących terminów do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych oraz ich stosowania w kontekście przepisów przejściowych i prawa do dochodzenia odszkodowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie Ordynacji podatkowej i jej przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym i podatkowym – terminów na kwestionowanie decyzji administracyjnych i ich wpływu na prawo do odszkodowania. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Czy roczny termin na stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej odbiera prawo do odszkodowania? Wyjaśnia Trybunał Konstytucyjny.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.