SNO 5/09Uchylenie wyroku w sprawie dyscyplinarnej sędziego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sędziego Sądu Okręgowego obwinionego o przewinienie dyscyplinarne polegające na zaniechaniu sporządzenia i prowadzenia alfabetycznej listy sędziów orzekających w wydziale karnym, zgodnie z wymogami art. 351 § 1 k.p.k. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny umorzył postępowanie, uznając znikomą społeczną szkodliwość czynu, biorąc pod uwagę trudną sytuację sądu i ogromny wysiłek obwinionego w likwidacji zaległości. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uchylił jednak ten wyrok. Podkreślono, że alfabetyczna lista sędziów jest istotną gwarancją prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, służącą zapewnieniu obiektywnych kryteriów przydziału spraw i eliminowaniu podejrzeń o pozaprawne wpływy. Sąd Najwyższy uznał, że szybkość postępowania nie może usprawiedliwiać rezygnacji z tej zasady, a zaniechanie jej stosowania, zwłaszcza wbrew zarządzeniu wiceprezesa Sądu Okręgowego, stanowi przewinienie dyscyplinarne. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja obowiązków sędziów w zakresie prowadzenia list sędziów i znaczenia tych obowiązków dla prawidłowego wymiaru sprawiedliwości.
Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego w sądzie rejonowym i jego obowiązków dyscyplinarnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zaniechanie sporządzenia i prowadzenia alfabetycznej listy sędziów orzekających w wydziale karnym, mimo istnienia przepisów nakładających taki obowiązek, stanowi przewinienie dyscyplinarne, nawet jeśli czynione jest w celu likwidacji zaległości i zapewnienia sprawności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie to stanowi przewinienie dyscyplinarne, ponieważ lista sędziów jest gwarancją prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, służącą obiektywnym kryteriom przydziału spraw i eliminowaniu podejrzeń o pozaprawne wpływy. Szybkość postępowania nie może eliminować stosowania tej zasady.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że alfabetyczna lista sędziów jest kluczową gwarancją przejrzystości i obiektywności w wymiarze sprawiedliwości. Jej brak, nawet przy dobrych intencjach (likwidacja zaległości), podważa zaufanie do systemu i może prowadzić do podejrzeń o nieprawidłowości. Zaniechanie tego obowiązku, zwłaszcza wbrew zarządzeniu przełożonego, jest przewinieniem dyscyplinarnym.
Czy znikoma społeczna szkodliwość czynu może usprawiedliwiać umorzenie postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, który dopuścił się rażącego zaniedbania obowiązków służbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zaniechanie dotyczy fundamentalnych zasad prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, takich jak przejrzystość przydziału spraw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zakwestionował ocenę znikomości społecznej szkodliwości czynu przez Sąd Apelacyjny, wskazując, że naruszenie zasad gwarantujących obiektywność i przejrzystość postępowania ma znaczenie dla wymiaru sprawiedliwości, niezależnie od szybkości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sędzia Sądu Okręgowego | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (8)
Główne
u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.k. art. 351 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nakłada obowiązek sporządzenia alfabetycznej listy sędziów orzekających w wydziale.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad wyznaczania i losowania składu orzekającego § § 2 i 3
Określa zasady prowadzenia listy sędziów.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia postępowania z powodu znikomości społecznej szkodliwości czynu.
u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Dotyczy przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.s.p. art. 109 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 128 u.s.p. w związku z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. przez wadliwe zastosowanie będące wynikiem uznania, że stopień szkodliwości społecznej czynu był znikomy. • Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 107 § 1 u.s.p. przez jego niezastosowanie wskutek błędnego przyjęcia, że czyn zarzucany obwinionemu nie uzasadnia uznania go za przewinienie dyscyplinarne. • Błędne wnioski z dokonanych ustaleń faktycznych przez uznanie, że obwiniony prowadził listę sędziów w postaci roboczych notatek oraz listę znajdującą się w sekretariacie, które jedynie nie odpowiadały ustawowym wymogom, podczas gdy takiej listy nie było.
Godne uwagi sformułowania
lista sędziów stanowi jedną z gwarancji prawidłowego wymiaru sprawiedliwości • Prowadzenie listy służy zatem realizacji przejrzystego, jasnego dla stron, sprawowania wymiaru sprawiedliwości. • Wzgląd na szybkość postępowania nie może eliminować stosowania tej zasady.
Skład orzekający
Henryk Gradzik
przewodniczący
Jerzy Kuźniar
członek
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków sędziów w zakresie prowadzenia list sędziów i znaczenia tych obowiązków dla prawidłowego wymiaru sprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego w sądzie rejonowym i jego obowiązków dyscyplinarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet rutynowe obowiązki proceduralne, jak prowadzenie list, mają głębokie znaczenie dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości i mogą prowadzić do poważnych konsekwencji dyscyplinarnych.
“Czy zaniedbanie formalności może kosztować sędziego karierę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.