SK 29/25Umorzenie skargi konstytucyjnej zasiedzenie służebności przesyłu 10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez Parafię Rzymskokatolicką przeciwko przepisom Kodeksu cywilnego (art. 292 w zw. z art. 172 § 1, art. 285 § 1 i 2, art. 305^4, art. 352 § 1 k.c.) w zakresie, w jakim umożliwiają one nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu, w tym doliczanie okresu posiadania sprzed 3 sierpnia 2008 r. oraz pominięcie zawieszenia biegu zasiedzenia w okresie, gdy właściciel nie mógł dysponować nieruchomością wywłaszczoną w PRL. Skarżąca podnosiła naruszenie art. 2, 21 ust. 1 i 2, 25 ust. 4, 31 ust. 2 i 3, 32 ust. 1 i 2, 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP. Sprawa wywodziła się z wniosku parafii o ustanowienie służebności przesyłu, który został oddalony przez sąd rejonowy i okręgowy. Trybunał Konstytucyjny, analizując skargę, stwierdził, że przedmiot kontroli oraz zarzuty są tożsame z tymi, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia w wyroku Trybunału z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. P 10/16), w którym uznano przepisy art. 292 w zw. z art. 285 § 1 i 2 k.c. za niezgodne z Konstytucją w określonym zakresie. Z uwagi na to, że wcześniejsze orzeczenie wyeliminowało z obrotu prawnego normę prawną, która była przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie, Trybunał uznał, że zachodzi ujemna przesłanka procesowa w postaci zasady ne bis in idem (zakaz ponownego orzekania o tym samym). W konsekwencji, postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, jako zbędne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny z uwagi na zasadę ne bis in idem w przypadku tożsamości sprawy z wcześniejszym orzeczeniem.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiot i zarzuty skargi konstytucyjnej są identyczne z tymi rozpatrzonymi w poprzednim postępowaniu przed TK.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wykładnia przepisów Kodeksu cywilnego umożliwiająca zasiedzenie służebności przesyłu, z doliczeniem okresu posiadania sprzed wprowadzenia tej instytucji i pominięciem zawieszenia biegu zasiedzenia w okresie wywłaszczenia, narusza Konstytucję RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa została umorzona z uwagi na zasadę ne bis in idem.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie, ponieważ przedmiot kontroli i zarzuty były tożsame z tymi rozpatrzonymi w sprawie o sygn. P 10/16, w której wydano wyrok stwierdzający niezgodność przepisów z Konstytucją. Wcześniejsze orzeczenie wyeliminowało z obrotu prawnego normę, która była przedmiotem zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Parafia Rzymskokatolicka [...] | inne | skarżąca |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Umożliwia nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze w przypadku braku decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia nieruchomości.
k.c. art. 285 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy treści i wykonywania służebności gruntowej.
k.c. art. 305^4
Kodeks cywilny
Dotyczy służebności przesyłu.
k.c. art. 352 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy posiadania służebności.
Pomocnicze
u.s.p.k. art. 61 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy przywrócenia własności nieruchomości.
u.s.p.k. art. 63 § ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy przywrócenia własności nieruchomości.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa umorzenia postępowania z uwagi na zbędność wydania wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada ne bis in idem obliguje do umorzenia postępowania, gdy sprawa była już prawomocnie osądzona lub gdy przedmiot i zarzuty są tożsame z wcześniejszym postępowaniem.
Godne uwagi sformułowania
kwestionowanie wykładni przepisów prawnych (...) nie jest objęte kognicją Trybunału • zasada ne bis in idem • zbędność wydania wyroku
Skład orzekający
Wojciech Sych
przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
członek
Bogdan Święczkowski
członek
Rafał Wojciechowski
sprawozdawca
Jarosław Wyrembak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny z uwagi na zasadę ne bis in idem w przypadku tożsamości sprawy z wcześniejszym orzeczeniem."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiot i zarzuty skargi konstytucyjnej są identyczne z tymi rozpatrzonymi w poprzednim postępowaniu przed TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zasiedzenia służebności przesyłu i jego konstytucyjnych aspektów, choć ostatecznie została umorzona z przyczyn proceduralnych. Pokazuje to złożoność prawa własności i jego ochrony.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę o zasiedzenie służebności przesyłu – czy prawo własności zostało naruszone?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.