SK 15/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał skargę konstytucyjną D.W. dotyczącą zgodności art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją. Skarżąca kwestionowała przepisy w zakresie, w jakim nie przyznawały prawa do świadczenia pielęgnacyjnego matce lub ojcu dziecka legitymującego się znacznym stopniem niepełnosprawności, jeśli przebywali na urlopie wychowawczym. Argumentowała, że narusza to zasady sprawiedliwości społecznej, równego traktowania oraz ochrony rodziny. Sprawa wywodziła się z odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, która przebywała na urlopie wychowawczym, co zostało podtrzymane przez SKO, WSA i NSA. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było jednak to, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2025 r. (sygn. SK 50/22) orzekł już o niezgodności przepisów art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.) z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie wyłączającym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia wobec osoby sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem na urlopie wychowawczym. Z uwagi na tożsamość przedmiotu kontroli i wzorców kontroli, Trybunał umorzył postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, stosując zasadę ne bis in idem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania przez TK z powodu zasady ne bis in idem w przypadku tożsamości sprawy z wcześniejszym wyrokiem.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy TK wydał już orzeczenie w identycznej sprawie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim nie przyznają matce lub ojcu dziecka niepełnosprawnego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie przebywania na urlopie wychowawczym, narusza zasady sprawiedliwości społecznej, równego traktowania oraz gwarancję ochrony dobra rodziny (art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie zostało umorzone z powodu wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o tożsamej treści.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny, powołując się na wyrok w sprawie SK 50/22, który stwierdził niezgodność analogicznych przepisów z Konstytucją, umorzył postępowanie na podstawie zasady ne bis in idem, uznając zbędność wydania kolejnego orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.W. | osoba_fizyczna | skarżąca |
Przepisy (6)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
W zakresie, w jakim nie przyznaje matce albo ojcu dziecka legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie przebywania na urlopie wychowawczym.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 3 § pkt 22
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 71 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym art. 59 § ust. 1 pkt 3
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu zbędności wydania orzeczenia (ne bis in idem).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tożsamość przedmiotu kontroli i wzorców kontroli z wcześniejszą sprawą SK 50/22.
Godne uwagi sformułowania
ziściła się ujemna przesłanka procesowa ne bis in idem, powodująca zbędność wydania orzeczenia
Skład orzekający
Rafał Wojciechowski
przewodniczący
Justyn Piskorski
członek
Jakub Stelina
sprawozdawca
Bogdan Święczkowski
członek
Jarosław Wyrembak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez TK z powodu zasady ne bis in idem w przypadku tożsamości sprawy z wcześniejszym wyrokiem."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy TK wydał już orzeczenie w identycznej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń dla opiekunów dzieci niepełnosprawnych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na istotnej zasadzie procesowej ne bis in idem.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę o świadczenie pielęgnacyjne – dlaczego?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.